دوره 9، شماره 18 - ( پاییز و زمستان 1400 )                   جلد 9 شماره 18 صفحات 93-81 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Iranmanesh Y, Pourhashemi M, Jahanbazi H, Zandebasiri M, Talebi M. Qualitative study of traditional and formal knowledge of acorn harvesting of Brant`s oak (Quercus brantii Lindl.) trees in the Zagros forests, Iran. ifej. 2021; 9 (18) :81-93
URL: http://ifej.sanru.ac.ir/article-1-398-fa.html
ایران منش یعقوب، پورهاشمی مهدی، جهانبازی حسن، زندبصیری مهدی، طالبی محمود. بررسی کیفی دانش سنتی و دانش رسمی بهره‌برداری از میوه بلوط ایرانی (Quercus brantii Lindl.) در جنگل های زاگرس. بوم شناسی جنگل های ایران (علمی- پژوهشی). 1400; 9 (18) :93-81

URL: http://ifej.sanru.ac.ir/article-1-398-fa.html


بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران
چکیده:   (753 مشاهده)
مقدمه و هدف: دانش­ سنتی (Traditional knowledge) دانشی است که به‌دلیل تجربه و سنت­ های مردم محلی یک منطقه و با استفاده از روش آزمون و خطا در آزمایشگاهی به­نام طبیعت حاصل می­شود. شناسایی دانش­های سنتی مرتبط با جنگل در دهه ­های گذشته به‌ویژه در زمینه دستیابی به مدیریت پایدار جنگل و با هدف نهایی دستیابی به توسعه پایدار محلی، منطقه­ ای، ملی و جهانی اهمیت فراوانی پیدا کرده است. هدف از انجام این پژوهش شناسایی دانش­ های سنتی مرتبط با بهره ­برداری از بذر بلوط ایرانی (Quercus brantii Lindl.) می باشد.
 مواد و روش ها: این پژوهش در دو سامان عرفی چیگو و بیدله واقع در بخش منج شهرستان لردگان در استان چهارمحال و بختیاری انجام شد. اطلاعات مورد نیاز از جامعه محلی با استفاده از روش نمونه­گیری گلوله­ برفی و رویکرد شهرت با استفاده از 56 مصاحبه به‌دست آمد. نقش بذر درختان بلوط در مطالعات رسمی نیز جداگانه با استفاده از مطالعات کتابخانه ­ای بررسی شد تا ارزیابی دانش ­های سنتی بهره ­برداری از بذر این درختان نیز بررسی گردد. درنهایت، با استفاده از ارزیابی کیفی و تجزیه و تحلیل اثرات و پیامدها، ده معیار سنجش دانش­ های سنتی و دانش­ های رسمی و تفاوت بررسی در این دو دانش تشریح شد.
یافته­ ها: ازجمله کاربردهای میوه بلوط که به‌تقریب در اکثر خانوارهای روستایی مناطق مورد مطالعه رواج دارد، استفاده از جفت بلوط برای تهیه مشک­های مختلف است. از کاربردهای مختلف بلوط که عموماً توسط مردمان محلی ساکن زاگرس استفاده می­شده­، می­ توان به مواردی از قبیل: نان بلوط، شیره بلوط، کباب بلوط و بلوط آب­پز اشاره کرد. همچنین، شیره قهوه ­ای رنگی موسوم به عسل غزوله (Qazūlah) در اواخر فصل تابستان و اوایل پاییز بر روی پیاله میوه تشکیل می­شود که به آن "مان شوکه" اطلاق شده و مصرف خوراکی دارد.
نتیجه گیری:  نتایج نشان داد از آنجایی‌که یک دانش رسمی می­ تواند مبتنی بر نیازهای علمی باشد، سرعت تولید اطلاعات، حاکمیت مقررات علمی، دقت و صحت علمی و ارتباطات رسانه­ای در راستای پژوهش‌های مرتبط با بذر درختان بلوط ایرانی می­تواند از مزایای دانش رسمی در این فرآیند منظور شود (مشابه دیگر دانش های رسمی)، اما در سوی مقابل، دانش­های سنتی به‌دلیل سازگاری با شرایط محلی و پذیرش اجتماعی می­توانند زمینه را برای مدیریت مشارکتی در جنگل­های زاگرس فراهم کنند.
متن کامل [PDF 1569 kb]   (126 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1399/6/24 | پذیرش: 1399/11/7 | انتشار: 1400/10/18

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به بوم‏شناسی جنگل‏های ایران می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2022 CC BY-NC 4.0 | Ecology of Iranian Forest

Designed & Developed by : Yektaweb