دوره 14، شماره 1 - ( بهار و تابستان 1405 )
جلد 14 شماره 1 صفحات 70-57 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Asadi O, Salehi A, Alvaninejad S, Karimian V. (2026). Analysis of Factors Affecting the Degradation of Southern Zagros Oak Forests Using MCDA and Expert Opinions: Babuyi Rural District, Basht Region, Kohgiluyeh and Boyer Ahmad Province. Ecol Iran For. 14(1), 57-70. doi:10.61882/ifej.2026.594
URL: http://ifej.sanru.ac.ir/article-1-594-fa.html
URL: http://ifej.sanru.ac.ir/article-1-594-fa.html
اسدی امید، صالحی علیرضا، الوانی نژاد سهراب، کریمیان وحید.(1405). تحلیل عوامل تخریب جنگلهای بلوط زاگرس جنوبی با استفاده از مدل MCDA و نظر خبرگان؛ منطقه باشت بابویی استان کهگیلویه و بویراحمد بوم شناسی جنگل های ایران (علمی- پژوهشی) 14 (1) :70-57 10.61882/ifej.2026.594
1- دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
2- گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
3- گروه مهندسی طبیعت، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
2- گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
3- گروه مهندسی طبیعت، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
چکیده: (979 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: منابع طبیعی تجدیدپذیر، از جمله جنگلها، از ارزشمندترین سرمایههای زیستی زمین هستند و بهرهبرداری پایدار از آنها ضامن رفاه نسلهای کنونی و آینده است. جنگلها نهتنها نقش مهمی در تنظیم اقلیم و حفاظت خاک دارند، بلکه زیستگاه گونههای گیاهی و جانوری متنوع را فراهم میکنند. در ایران با حدود 14 میلیون هکتار جنگل، رویشگاههای بلوط ایرانی (Lindl.Quercus brantii ) در زاگرس یکی از مهمترین اکوسیستمهای جنگلی نیمهخشک کشور را تشکیل میدهند و حدود ۴۰ درصد از کل جنگلهای ایران را در ۱۰ استان پوشش میدهند. این جنگلها با توجه به کارکردهای اکولوژیک و زیست محیطی خود، اهمیت زیادی دارند، اگرچه تولید چوب تجاری آنها محدود است. در دهههای اخیر، جنگلهای زاگرس با تخریب کمی و کیفی قابل توجهی مواجه شدهاند که ناشی از فعالیتهای انسانی مانند قطع درختان، چرایدام، تغییر کاربری و بهرهبرداری غیر مستمر و نیز عوامل طبیعی مانند خشکسالی و تغییر اقلیم است. این روند تخریب، نهتنها پوشش گیاهی و تنوع زیستی را کاهش میدهد، بلکه نقش جنگلها در ذخیرهسازی کربن و حفاظت خاک و منابع آب را تضعیف میکند. برای مدیریت پایدار جنگلها، شناسایی دقیق عوامل مؤثر بر تخریب ضروری است. در این راستا، روشهای تصمیمگیری چندمعیاره (MCDA) و سامانههای اطلاعات جغرافیایی (GIS) ابزارهایی کارآمد برای تحلیل، وزندهی و اولویتبندی عوامل تخریب و ارائه راهکارهای مدیریتی هدفمند هستند. پژوهشهای گذشته نشان دادهاند که ترکیبی از عوامل انسانی، اقتصادی، اجتماعی و محیطی موجب تخریب جنگلها میشود و راهکارهایی مانند مشارکت محلی، جایگزینی سوخت، مدیریت دام و آبخیزداری میتوانند مؤثر باشند. مطالعه حاضر با هدف شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر تخریب جنگلهای بلوط ایرانی در شهرستان باشت، با بهرهگیری از روشهای چند معیاره انجام شد و میتواند مبنایی را برای حفاظت و بهرهبرداری پایدار از این منابع ارزشمند فراهم کند.
مواد و روشها: منطقه مورد مطالعه این تحقیق، شهرستان باشت در استان کهگیلویه و بویراحمد قرار دارد که با مساحت ۱۰۵۵ کیلومتر مربع و ارتفاع متوسط ۷۶۳ متر، دارای آب و هوای معتدل گرمسیری است. این شهرستان شامل چهار دهستان (بابویی، تلخاب، سرآببیز و کوهمرهخامی) و ۹۷ روستا است که بخش عمده اراضی آن (حدود ۹۰ درصد) ملی و شامل جنگل و مرتع است. پوششگیاهی منطقه غالبا بلوط ایرانی و گونههای دیگر نظیر بنه، کیکم و زالزالک را شامل میشود. دادهها در شهریورماه ۱۴۰۳ از طریق پرسش نامه پژوهشگر ساخت طراحی شده برای کارشناسان منابع طبیعی شهرستان و مرکز استان جمعآوری شدند. پرسشنامه شامل سه بخش اطلاعات فردی، مقایسه عوامل مؤثر بر تخریب جنگلها و پیشنهادات مدیریتی بود. روایی آن با استفاده از نظر متخصصان و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ 0/889 تأیید شدند. برای تحلیل دادهها از مدل فرایند تحلیلی سلسله مراتبی (AHP) استفاده شد تا وزن زیرمعیارهای عوامل انسانی، مدیریتی، اقتصادی، طبیعی و فرهنگی-اجتماعی مشخص گردد. دادههای جمعآوری شده ابتدا در Excel ثبت شدند و پس از تحلیل اولیه با نرمافزار SPSS و رسم نمودارها با Excel مورد بررسی قرار گرفتند. این روشها امکان اولویتبندی و تعیین سهم هر عامل در تخریب جنگلهای بلوط شهرستان باشت را فراهم کردند.
یافتهها: در این مطالعه، عوامل تخریب جنگلهای شهرستان باشت با بهرهگیری از نظرات ۲۰ کارشناس (۹ نفر از شهرستان باشت و ۱۱ نفر از مرکز استان) و با استفاده از پرسشنامههای مقایسات زوجی تحلیل شدند. میانگین سنی کارشناسان ۴۱ سال و سطح تحصیلات آنها از دیپلم تا دکتری متغیر بود. نتایج نشان دادند که عوامل انسانی، مدیریتی، اقتصادی، فرهنگی-اجتماعی، طبیعی، مشارکتی و قانون گذاری نقش مهمی در تخریب جنگلها داشتند. در بین عوامل انسانی، آتشسوزی عمدی یا سهوی (وزن 0/285) بیشترین تأثیر را داشت. از میان عوامل مدیریتی، نبود امکانات آتشنشانی در بخش نظارتی (0/437)، حمایت کم دولت از منابع طبیعی در بخش حمایتی (0/874)، فساد اداری در بخش اداری (0/389) و توسعه بخش کشاورزی در بخش زیربنایی (0/423) مهمترین عوامل شناسایی شدند. همچنین، نیازهای معیشتی و فقر در بخش اقتصادی (0/491)، بیسوادی و عدم فرهنگسازی در بخش فرهنگی-اجتماعی، خشکسالی و تغییرات اقلیمی در بخش طبیعی (0/357)، عدم مشارکت جنگلنشینان (0/678) در بخش مشارکتی و ضعف قوانین حفاظتی (0/423) در بخش قانون گذاری بیشترین وزن را داشتند. بهطور کلی، بیشترین سهم عوامل تخریب مربوط به بخش مدیریتی-حمایتی، عوامل مشارکتی و اقتصادی بود و نشاندهنده ضرورت تقویت حمایتهای دولتی، افزایش مشارکت محلی و بهبود شرایط معیشتی در حفظ و احیای جنگلهای شهرستان باشت است.
نتیجهگیری: تحلیلهای انجامشده نشان میدهند که تخریب جنگلهای شهرستان باشت تحت تأثیر مجموعهای از عوامل انسانی، مدیریتی، اقتصادی، فرهنگی-اجتماعی، طبیعی، مشارکتی و قانونی قرار دارد. بیشترین تأثیر بهترتیب از عوامل مدیریتی (بهویژه حمایت کم دولت از منابع طبیعی)، مشارکتی (عدم مشارکت جنگل نشینان) و اقتصادی (نیازهای معیشتی و فقر) مشاهده شد. همچنین، ارتفاع و تراکم جنگلها بهعنوان عوامل طبیعی حفاظتی عمل میکنند. در ارتفاعات بالاتر و مناطق با تراکم بیشتر، تخریب کمتر است، در حالیکه جمعیت بیشتر و کاربریهای کمتراکم باعث افزایش تخریب میشوند. تحلیل سوات نشان داد که نقاط قوت شامل آگاهی کارشناسان و وجود سیستم ارزیابی علمی هستند، اما ضعفهای ساختاری مدیریتی، کمبود قوانین اجرایی و مشارکت ناکافی مردم همچنان تهدید کننده پایداری جنگلها هستند. فرصتها شامل تقویت مشارکت محلی، اصلاح ساختار مدیریتی و بازنگری قوانین هستند، در حالیکه تهدیدات شامل ضعف مدیریت، فشار اقتصادی، فعالیتهای انسانی و عوامل طبیعی نظیر خشکسالی و آتشسوزی باقی میمانند. بنا بر این، برای کاهش تخریب و حفاظت پایدار از جنگلها، ضروری است که اصلاحات مدیریتی، افزایش مشارکت جامعه محلی و بهبود نظام قانونی در اولویت قرار گیرند. اجرای برنامههای جامع در این سه حوزه میتواند منجر به حفظ و بازسازی منابع طبیعی منطقه شود.
مقدمه و هدف: منابع طبیعی تجدیدپذیر، از جمله جنگلها، از ارزشمندترین سرمایههای زیستی زمین هستند و بهرهبرداری پایدار از آنها ضامن رفاه نسلهای کنونی و آینده است. جنگلها نهتنها نقش مهمی در تنظیم اقلیم و حفاظت خاک دارند، بلکه زیستگاه گونههای گیاهی و جانوری متنوع را فراهم میکنند. در ایران با حدود 14 میلیون هکتار جنگل، رویشگاههای بلوط ایرانی (Lindl.Quercus brantii ) در زاگرس یکی از مهمترین اکوسیستمهای جنگلی نیمهخشک کشور را تشکیل میدهند و حدود ۴۰ درصد از کل جنگلهای ایران را در ۱۰ استان پوشش میدهند. این جنگلها با توجه به کارکردهای اکولوژیک و زیست محیطی خود، اهمیت زیادی دارند، اگرچه تولید چوب تجاری آنها محدود است. در دهههای اخیر، جنگلهای زاگرس با تخریب کمی و کیفی قابل توجهی مواجه شدهاند که ناشی از فعالیتهای انسانی مانند قطع درختان، چرایدام، تغییر کاربری و بهرهبرداری غیر مستمر و نیز عوامل طبیعی مانند خشکسالی و تغییر اقلیم است. این روند تخریب، نهتنها پوشش گیاهی و تنوع زیستی را کاهش میدهد، بلکه نقش جنگلها در ذخیرهسازی کربن و حفاظت خاک و منابع آب را تضعیف میکند. برای مدیریت پایدار جنگلها، شناسایی دقیق عوامل مؤثر بر تخریب ضروری است. در این راستا، روشهای تصمیمگیری چندمعیاره (MCDA) و سامانههای اطلاعات جغرافیایی (GIS) ابزارهایی کارآمد برای تحلیل، وزندهی و اولویتبندی عوامل تخریب و ارائه راهکارهای مدیریتی هدفمند هستند. پژوهشهای گذشته نشان دادهاند که ترکیبی از عوامل انسانی، اقتصادی، اجتماعی و محیطی موجب تخریب جنگلها میشود و راهکارهایی مانند مشارکت محلی، جایگزینی سوخت، مدیریت دام و آبخیزداری میتوانند مؤثر باشند. مطالعه حاضر با هدف شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر تخریب جنگلهای بلوط ایرانی در شهرستان باشت، با بهرهگیری از روشهای چند معیاره انجام شد و میتواند مبنایی را برای حفاظت و بهرهبرداری پایدار از این منابع ارزشمند فراهم کند.
مواد و روشها: منطقه مورد مطالعه این تحقیق، شهرستان باشت در استان کهگیلویه و بویراحمد قرار دارد که با مساحت ۱۰۵۵ کیلومتر مربع و ارتفاع متوسط ۷۶۳ متر، دارای آب و هوای معتدل گرمسیری است. این شهرستان شامل چهار دهستان (بابویی، تلخاب، سرآببیز و کوهمرهخامی) و ۹۷ روستا است که بخش عمده اراضی آن (حدود ۹۰ درصد) ملی و شامل جنگل و مرتع است. پوششگیاهی منطقه غالبا بلوط ایرانی و گونههای دیگر نظیر بنه، کیکم و زالزالک را شامل میشود. دادهها در شهریورماه ۱۴۰۳ از طریق پرسش نامه پژوهشگر ساخت طراحی شده برای کارشناسان منابع طبیعی شهرستان و مرکز استان جمعآوری شدند. پرسشنامه شامل سه بخش اطلاعات فردی، مقایسه عوامل مؤثر بر تخریب جنگلها و پیشنهادات مدیریتی بود. روایی آن با استفاده از نظر متخصصان و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ 0/889 تأیید شدند. برای تحلیل دادهها از مدل فرایند تحلیلی سلسله مراتبی (AHP) استفاده شد تا وزن زیرمعیارهای عوامل انسانی، مدیریتی، اقتصادی، طبیعی و فرهنگی-اجتماعی مشخص گردد. دادههای جمعآوری شده ابتدا در Excel ثبت شدند و پس از تحلیل اولیه با نرمافزار SPSS و رسم نمودارها با Excel مورد بررسی قرار گرفتند. این روشها امکان اولویتبندی و تعیین سهم هر عامل در تخریب جنگلهای بلوط شهرستان باشت را فراهم کردند.
یافتهها: در این مطالعه، عوامل تخریب جنگلهای شهرستان باشت با بهرهگیری از نظرات ۲۰ کارشناس (۹ نفر از شهرستان باشت و ۱۱ نفر از مرکز استان) و با استفاده از پرسشنامههای مقایسات زوجی تحلیل شدند. میانگین سنی کارشناسان ۴۱ سال و سطح تحصیلات آنها از دیپلم تا دکتری متغیر بود. نتایج نشان دادند که عوامل انسانی، مدیریتی، اقتصادی، فرهنگی-اجتماعی، طبیعی، مشارکتی و قانون گذاری نقش مهمی در تخریب جنگلها داشتند. در بین عوامل انسانی، آتشسوزی عمدی یا سهوی (وزن 0/285) بیشترین تأثیر را داشت. از میان عوامل مدیریتی، نبود امکانات آتشنشانی در بخش نظارتی (0/437)، حمایت کم دولت از منابع طبیعی در بخش حمایتی (0/874)، فساد اداری در بخش اداری (0/389) و توسعه بخش کشاورزی در بخش زیربنایی (0/423) مهمترین عوامل شناسایی شدند. همچنین، نیازهای معیشتی و فقر در بخش اقتصادی (0/491)، بیسوادی و عدم فرهنگسازی در بخش فرهنگی-اجتماعی، خشکسالی و تغییرات اقلیمی در بخش طبیعی (0/357)، عدم مشارکت جنگلنشینان (0/678) در بخش مشارکتی و ضعف قوانین حفاظتی (0/423) در بخش قانون گذاری بیشترین وزن را داشتند. بهطور کلی، بیشترین سهم عوامل تخریب مربوط به بخش مدیریتی-حمایتی، عوامل مشارکتی و اقتصادی بود و نشاندهنده ضرورت تقویت حمایتهای دولتی، افزایش مشارکت محلی و بهبود شرایط معیشتی در حفظ و احیای جنگلهای شهرستان باشت است.
نتیجهگیری: تحلیلهای انجامشده نشان میدهند که تخریب جنگلهای شهرستان باشت تحت تأثیر مجموعهای از عوامل انسانی، مدیریتی، اقتصادی، فرهنگی-اجتماعی، طبیعی، مشارکتی و قانونی قرار دارد. بیشترین تأثیر بهترتیب از عوامل مدیریتی (بهویژه حمایت کم دولت از منابع طبیعی)، مشارکتی (عدم مشارکت جنگل نشینان) و اقتصادی (نیازهای معیشتی و فقر) مشاهده شد. همچنین، ارتفاع و تراکم جنگلها بهعنوان عوامل طبیعی حفاظتی عمل میکنند. در ارتفاعات بالاتر و مناطق با تراکم بیشتر، تخریب کمتر است، در حالیکه جمعیت بیشتر و کاربریهای کمتراکم باعث افزایش تخریب میشوند. تحلیل سوات نشان داد که نقاط قوت شامل آگاهی کارشناسان و وجود سیستم ارزیابی علمی هستند، اما ضعفهای ساختاری مدیریتی، کمبود قوانین اجرایی و مشارکت ناکافی مردم همچنان تهدید کننده پایداری جنگلها هستند. فرصتها شامل تقویت مشارکت محلی، اصلاح ساختار مدیریتی و بازنگری قوانین هستند، در حالیکه تهدیدات شامل ضعف مدیریت، فشار اقتصادی، فعالیتهای انسانی و عوامل طبیعی نظیر خشکسالی و آتشسوزی باقی میمانند. بنا بر این، برای کاهش تخریب و حفاظت پایدار از جنگلها، ضروری است که اصلاحات مدیریتی، افزایش مشارکت جامعه محلی و بهبود نظام قانونی در اولویت قرار گیرند. اجرای برنامههای جامع در این سه حوزه میتواند منجر به حفظ و بازسازی منابع طبیعی منطقه شود.
فهرست منابع
1. Abdollahpour, M. (2002). Destruction of forests and the occurrence of floods, Jihad, 22(248-249), 76-81. [In Persian]
2. Abedi, R. (2021). Effect of exclosure on density and diversity of natural regeneration in mixed stands of arasbaran habitat. Iranian Journal of Forest and Range Protection Research, 19(1), 167-177. [In Persian]
3. Abedi, T., & Mohammadi Limai, S. (2018). Multi-criteria decision making in forestry (models, methods and applications). Environmental Research Institute of Jihad Daneshgahi, 115 p. [In Persian]
4. Afrough, A., Mehrjerdi, M. Z., Amirtaimoori, S., Khalilabadi, H. R. M., & Baniasadi, M. (2018). Identification and ranking of factors affecting lack of participation of local beneficiaries in management, preservation and reclamation of Lorestan oak forests. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 26(3), 393-405. [In Persian]
5. Agha-Nabati, A. (2004). Geology of Iran, Tehran: Geology and Mineral Exploration Organization of the Country, 31-44. [In Persian]
6. Ahmadi Sani, N., Babaie Kafaky, S., Pukkala, T., & Mataji, A. (2016). Integrated use of GIS, remote sensing and multi-criteria decision analysis to assess ecological land suitability in multi-functional forestry. Journal of Forestry Research, 27(5), 1127-1135. [DOI:10.1007/s11676-016-0242-1]
7. Ansari, N., Shal, S. S. A., & Ghasemi, M. H. (2009). Determination of socio-economic factors on natural resources degradation of Iran. Iranian Journal of Range and Desert Reseach, 15(4), 508-524. [In Persian]
8. Azizi, M. M., Kooch, Y., & Hosseini, S. M. (2020). The effect of forest degradation intensity on the dynamics of soil microbial activities and biochemical in the plain region of Noshahr. Iranian Journal of Forest, 12(2), 175-188. [In Persian]
9. Badeyan, Z., Mansouri, M., & Sanjabi, H. (2017). Determining the economic value of some of the most important functions and services of oak forests in the Middle Zagros (Case study: Lorestan Province). Environmental Science and Technology, 19(5), 353-363. [In Persian]
10. Bazgir, A., Maleknia, R., & Rahimian, M. (2024). Unveiling rural energy pattern determinants: insights from forest-dwelling rural households in the Zagros Mountains, Iran. Frontiers in Forests and Global Change, 7, 1348461. [DOI:10.3389/ffgc.2024.1348461]
11. Ebrahimi Rostaghi, M. A. (2010). Current dimensions of biodiversity threats in the Central Zagros landscape with emphasis on forest cover. Proceedings of the First National Conference on Threats and Degradation Factors in the Central Zagros Region, Isfahan University of Technology, Iran, Iranian Climatologists Association, (19-20 February), 19-25. [In Persian]
12. Ebrahimpour, M. (1999). Human factors affecting the destruction of forests and rangelands with emphasis on the Zagros region. Agricultural Research, Education and Jihad Organization, 35 p. [In Persian]
13. Esmaili, A., & Nasirnia, F. (2009). Socio-economic factors affecting deforestation in selected countries: Application of Kuznets environmental theory. Soil and Water Sciences, 13(48), 367-374. [In Persian]
14. Giriraj, A., Irfan-Ullah, M., Murthy, M. S., & Beierkuhnlein, C. (2008). Modelling Spatial and Temporal Forest Cover Change Patterns (1973-2020): A Case Study from South Western Ghats (India). Sensors (Basel), 8(10), 6132-6153. [DOI:10.3390/s8106132]
15. Houghton, R. A. (1991). Tropical deforestation and atmospheric Carbon Dioxide. Climate Change, 19, 99-118. [DOI:10.1007/978-94-017-3608-4_10]
16. Jafari, M. R., Hosseini, A., & Hosseinzadeh. J. (2019). Spatial distribution map of destruction in Zagros forests of Ilam County. Forest Ecology of Iran, 8(15), 1-9. [In Persian] [DOI:10.52547/ifej.8.15.1]
17. Jazeeraei, M., & Ebrahimi Rastaghi, M. (2003). Zagros Forestry. Tehran University Press, 560 p. [In Persian]
18. Javanmiri pour, M., Valipour, J., & Hasanzadeh, A. (2023). Study of Climate Change on the Structure and Decline of Persian Oak (Quercus brantii Lindl.) in Zagros Ecosystems (Case study: Forests of Gilan-e-Gharb County). Ecology of Iranian Forests, 11(21), 12-23. [In Persian] [DOI:10.61186/ifej.11.21.12]
19. Jehan, N., Nazir, N., & Hussain, A. (2015). Forest depletion and socio-economic factors: a
20. comparative analysis of forest areas in Pakistan. Global Advanced Research Journal of Social Science, 4(1), 18-22.
21. Karamian, M., & Mirzaei, J. (2020). The most important factors affecting Persian Oak (Quercus brantii) Decline in Ilam province. Ecology of Iranian Forests, 8(15), 93-103. [In Persian] [DOI:10.52547/ifej.8.15.93]
22. Karimi Hajipomagh, K., Zolfaghari, R., Fayyaz, P., & Alvaninejad, S. (2025). Assessing Genetic Diversity and Heritability in Growth Traits of Quercus Brantii from Different Provenances of Zagros Forests in Field Trials. Ecology of Iranian Forest, 13(1), 14-25. [In Persian] [DOI:10.61186/ifej.2024.565]
23. Kooch, Y., Mohmedi Kartalaei, Z., Amiri, M., Zarafshar, M., Shabani, S., & Mohammady, M. (2025). The Effects of Forest Degradation and Land Use Change on the Physical, Chemical, and Respiration Characteristics of Soils in the Semi-Arid Mountain Ecosystems of Kojur, Mazandaran Province. Ecology of Iranian Forest, 13(1), 26-42. [In Persian] [DOI:10.61186/ifej.2024.570]
24. Kooh Soltani, S., Alesheikh, A. A., Ghermeshcheshmeh, B., & Mehri, S. (2018). Investigating the potential of drought in Zagros oak forests using GIS, RS and Fuzzy-AHP method. Iranian Journal of Ecohydrology, 5(2), 713-725.
25. Kučas, A. (2010). Location Prioritization by Means of Multicriteria Spatial Decision-support
26. Systems: A Case Study of Forest Fragmentation-based Ranking of Forest Administrative
27. Areas. Journal of Environmental Engineering and Landscape Management, 18(4), 312- 320.
28. Malczewski, J. (2004). Gis-based multicriteria decision analysis: a Survey of the Literature.
29. Lotfinasabasl, S., Dargahian, F., Gohardoost, A., Hatam Baharvand, A., & Razavizadeh, S. (2023). Analysis of drought status and its relationship with climate change, Case study: Sarableh oak decline sites, Ilam province. Iranian Journal of Range and Desert Research, 30(2), 335-354. [In Persian]
30. Mohammadi, A., Yousefi Babadi, T., & Cheraghpour, L. (2021). Study of the socio-economic status of the forest-dwelling people of Zagros and its impact on the destruction of natural resources (case study: Dvorak Shahpuri forests). Sixth International Conference on Agricultural Sciences, Natural Resources and Environment of Iran, Tehran. [In Persian]
31. Najafi, E., & Beiranvandzadeh, M. (2022). Evaluation and analysis of factors affecting the destruction of oak forests in Chegni County, Lorestan Province. Journal of Geographical Studies of Mountainous Areas, 3(11), 99-113. [In Persian]
32. Natural Resources & Watershed Management Organization (NRWMO). (2025). Draft Document on Sustainable Management of Zagros Forests (2025-2029). Unpublished. [In Persian]
33. Oliaei, H. R., Adhami, E., Faraji, H., & Fayyaz, P. (2011). Effects of Persian oak (Quercus brantii Lindl.) on some soil properties in the Yasuj forest area. Soil and Water Sciences, 15(56), 193-207. [In Persian]
34. Pokhriyal, P., Rehman, S., Areendran, G., Raj, K., Pandey, R., Kumar, M., Sahana, M., & Sajjad, H. (2020). Assessing forest cover vulnerability in Uttarakhand،India using analytical hierarchy [DOI:10.1007/s40808-019-00710-y]
35. process. Modeling Earth Systems and Environment, 6, 821-831.
36. Rezvani, M., & Hashemzadeh, F. (2013). Investigating the different effects of livestock removal from the forest from a silvicultural and economic perspective in the 14th forest area of the northern part of the country (FOMAN). Journal of Wood & Forest Science and Technology, 20(3), 125-138. [In Persian]
37. Saaty, T. L. (2008). Decision making with the analytic hierarchy process. International Journal of Services Sciences, 1(1), 83-98. [DOI:10.1504/IJSSCI.2008.017590]
38. Salehi, A., & Shafaeipour, A. (2023). Range Mapping of Brown Bears Using Sighting information in Persian Oak Forests, Western Iran. Journal of Ecology and Natural Resources, 7(2), 000334. [DOI:10.23880/jenr-16000334]
39. Sedaghat, M., Riazi, B., Vaisanlou, F., & Saqeb Talebi, K. (2022). Spatial modeling of the main degradation factors in the Zagros forests (Case study: Khorramabad sub-basin). Journal of Wood and Forest Science and Technology, 29(2), 59-75.
40. Skole, D., & Tucker, C. (1993). Tropical deforestation and habitat fragmentation in the Amazon: satellite data from 1978 to 1988. Science, 260, 1905-1910. [DOI:10.1126/science.260.5116.1905]
41. Tucker, C.M., Munroe, D.K., Nagendra, H., & Southworth, J. (2005). Comparative spatial analyses of forest conservation and change in Honduras and Guatemala. Conservation and Society, 3(1), 174-200.
42. Zarafshar, M., Matinizadeh, M., Rousta, M. J., Bordbar, S. K., Kouch, Y., Negahdar Saber, M. R., Abbasi, A. R., & Enayati, K. (2019). The effect of forest destruction and land use change on some soil biological indicators (Case study: Iranian oak forest in Fars province). Plant Ecosystem Conservation, 7(15), 319-332. [In Persian]
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
