دوره 12، شماره 2 - ( پاییز و زمستان 1403 )                   جلد 12 شماره 2 صفحات 87-73 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Yavari F, Alijanpour A, Banj Shafiei A, Azadi H, Beygi Heiderlou H. (2024). Selection of the Most Suitable Tree and Shrub Species for the Afforestation of Iranian Northern Zagros Forests Using AHP and TOPSIS Techniques (Case Study: Perdanan Piranshahr). Ecol Iran For. 12(2), 73-87. doi:10.61186/ifej.12.2.73
URL: http://ifej.sanru.ac.ir/article-1-539-fa.html
یاوری فرزاد، علیجانپور احمد، بانج شفیعی عباس، آزادی حسین، بیگی حیدرلو هادی.(1403). انتخاب مناسب‎ ترین گونه‎ های درختی و درختچه‎ ای برای غنی‎ سازی جنگل‎ های زاگرس شمالی با استفاده از تکنیک‎ های AHP و TOPSIS (بررسی موردی: پردانان پیرانشهر) بوم شناسی جنگل های ایران (علمی- پژوهشی) 12 (2) :87-73 10.61186/ifej.12.2.73

URL: http://ifej.sanru.ac.ir/article-1-539-fa.html


1- گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2- گروه اقتصاد و توسعه روستایی، دانشگاه لیژ، جمبلوکس، بلژیک
چکیده:   (4367 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: با توجه به درگیر شدن قسمت بزرگی از جنگل‎های زاگرس شمالی با عوامل انسانی و غیر انسانی بخش زیادی از جنگل‎های این منطقه از بین رفته و در خطر نابودی قرار گرفته است. از این‎رو، طرح‎های جنگلکاری دارای اهمیت زیست‎محیطی فزاینده‎ای بوده و حتی غنی‎سازی جنگل‎های موجود یکی از راهکارهای مقابله با فرایند تخریب کمی و کیفی به‎شمار می‎رود. جنگلکاری یکی از روش‎های بازسازی اراضی تخریب شده بوده و اقدامی برای حفاظت از خاک، آب، مبارزه با بیابان‎زایی، تهیه چوب و افزایش ذخیره کربن و نیتروژن شناخته شده است. از جمله عوامل مؤثر در موفقیت طرح‎های جنگلکاری و غنی‎سازی جنگل، انتخاب گونه درختی/ درختچه‎ای مناسب با شرایط اکولوژیکی منطقه است. تحقیق حاضر با هدف غنی‎سازی جنگل‎های زاگرس شمالی در منطقۀ پردانان پیرانشهر و بازسازی مناطق تخریب شده (لکه‎های خالی) آن از طریق مشخص نمودن مناسب‎ترین گونه‎های درختی/ درختچه‎ای جنگلی انجام شد.
مواد و روش‌ها: در این پژوهش ابتدا با استفاده از تصاویر ماهواره‎ای مربوط به سال 2022 شرکت ESRI و Google کلیه لکه‎های تخریب شده، روشنه‎ها و نقاط خالی از گونه‎های درختی و درختچه‎ای به‎عنوان لکۀ تخریب شده شناسایی و استخراج شدند. سپس به‎منظور تهیۀ واحدهای همگن منطقۀ مورد بررسی در اراضی جنگلی پردانان پیرانشهر (شمال غربی ایران، نقطۀ آغازین جنگل‎های زاگرس) لایه‎های توپوگرافی منطقه شامل شیب، جهت، ارتفاع از سطح دریا و نقشه‎های خاک‎شناسی، زمین‎شناسی و نقشه بوم‎سازگان‎های خرد ترکیب شدند و نقشه یگان زیست محیطی (واحدهای همگن) منطقۀ مورد بررسی تهیه شد. از هر یک از یگان‎های زیست‎محیطی تشکیل شده با توجه به وجود لکه‎های استخراجی تخریب شده، روشنه‎ها و نقاط خالی از گونه‎های گیاهی درختی سه نمونه خاک یک کیلوگرمی از عمق 30-0 سانتی‎متری تهیه شد. نمونه‎های خاک به آزمایشگاه منتقل شده و پس از عبور از الک دو میلی‎متری خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک شامل اسیدیته، هدایت الکتریکی، بافت، رطوبت، آهک، نیتروژن، کربن آلی، فسفر و پتاسیم، کلسیم، منیزیوم و عامل‎های جرم مخصوص ظاهری و حقیقی مورد اندازه‎گیری قرار گرفتند. سپس به‎منظور گروه‎بندی منطقه بر اساس ویژگی‎های خاک‎شناسی نتایج نمونه‎های خاک در نرم‎افزار SPSS با ترسیم نمودار دندروگرام پارامترهای استخراج شده با روش K-Means Cluster مورد بررسی قرار گرفت و پارامترهای استخراج شده پس از گروه‎بندی به گروه‎های مختلف و تعیین پارامترهای محدود کننده منطقه مورد بررسی به سه رویشگاه خوب و متوسط و ضعیف تقسیم شد. در مرحله بعد به‎منظور انتخاب بهترین گونه‎ها با مرور منابع پژوهش‎های انجام شده در حوزه جنگل‎های زاگرس لیست 29 گونه از مهم‎ترین و بهترین گونه‎ها تهیه و به‎عنوان گزینه‎های نهایی تحویل پرسش‎شونده‎ها که شامل اساتید دانشگاه و متخصصین جنگلکاری در کشور بودند، شد تا مناسب‎ترین گونه‎ها بر اساس معیارهای مورد بررسی و ویژگی‎های خاکشناسی منطقه انتخاب شوند. در نهایت با استفاده از نظرات پرسش‎شوندگان (اساتید دانشگاه‎ها و متخصصین جنگلکاری در عرصه‎های جنگلی کشور) و روش AHP، معیارهای تصمیم‎گیری (شامل شش معیار قدرت سازگاری، هزینه نگهداری نهال‎ها و بذور در عرصه‎های جنگلکاری شده، حفاظت از آب و خاک، مقاومت در برابر خشکی و عوامل طبیعی (باد، آفات، آتش‎سوزی و غیره)، سرعت رشد و نمو و قیمت خرید نهال یا بذر) و در نهایت گونه‎های (گزینه‎ها) معرفی شده با روش TOPSIS به تفکیک هر رویشگاه اولویت‎بندی شد.
یافته‌ها: نتایج استخراج لکه‎های تخریب شده، روشنه‎ها و نقاط خالی از گونه‎های درختی و درختچه‎ای با استفاده از داده‎های سنجش از دور نشان دهندۀ وجود تعداد 141 لکه با مجموع مساحت 685 هکتار بود. در مرحلۀ بعد، تجزیه مسأله تصمیم‎گیری به عناصر کوچکتر، سبب ایجاد یک سلسله مراتبی در سه سطح شد. در سطح اول، هدف تصمیم‎گیری و در سطح دوم شش معیار هزینه نگهداری، قیمت خرید، سرعت رشد، مقاومت، سازگاری و حفاظت از آب و خاک قرار گرفتند. در سطح سوم گزینه‎ها شامل 29 گونه بومی از طریق پرسش‎نامه بین پنج متخصص مورد بررسی قرار گرفتند و در نهایت مناسب‎ترین گونه (گزینه) به تفکیک هر رویشگاه (رویشگاه خوب و متوسط و ضعیف) که با استفاده از بررسی نتایج دندروگرام نمونه‎های خاک تفکیک شد، از روش تاپسیس انتخاب شد. نتایج حاصل از تکنیک رتبه‎بندی تاپسیس نشان داد در رویشگاه‎های خوب و متوسط گونۀ ارژن و در رویشگاه ضعیف گونۀ ارس به‎عنوان ارجح‎ترین گونه‎ها به‎ترتیب با شاخص نزدیکی 0/63، 0/65 و 0/64 انتخاب شدند و گونه‎های گردو و شن و داغداغان با شاخص‎های نزدیکی 0/489، 0/487 و 0/484 نامطلوب‎ترین گونه برای جنگلکاری و احیای جنگل در این مناطق انتخاب شدند.
نتیجه‌گیری: سازگاری گونه‎های انتخاب شده برای طرح‎های جنگلکاری و غنی‎سازی جنگل با شرایط اکولوژیکی موجود در منطقه و کم توقع بودن آن نسبت به گونه‎های درختی دیگر از عوامل اصلی موفقیت این طرح‎ها به‎شمار می‎آید. از طرف دیگر گیاهان بر اساس سرشت و نیازهای اکولوژیکی، شرایط متفاوتی مانند مقدار نور در مراحل مختلف زندگی، رطوبت، سنگ بستر و عمق خاک را بر دیگر شرایط ترجیح می‎دهند و بی‎تردید شناخت این نیازها باعث می‎شود که در انتخاب گونه و انتخاب محل کاشت دقت کافی انجام گیرد و اطمینان از حصول نتیجه مثبت، بیشتر خواهد بود. نتایج حاصله از این تحقیق بیانگر این است که منطقه موردنظر به‎دلیل ویژگی‎های خاک‎شناسی قابلیت تقسیم به رویشگاه‎های قوی، متوسط و ضعیف را داشته و هرکدام از این مناطق پتانسیل لازم برای جنگلکاری را دارد. البته با توجه به این‎که هر گونه نیازهای اکولوژیکی خاصی دارد، متناسب بودن نیازهای اکولوژیکی گونه با شرایط اکولوژیکی موجود در منطقه شرط موفقیت در امر جنگلکاری است. نتایج این پژوهش نشان داد که گونه‎های بومی، مناسب‎ترین گزینه برای احیای مناطق تخریب یافته جنگلی هستند و به‎منظور احیای مناطق تخریب یافته جنگلی، گونه‎های پرستار نسبت به گونه‎های کلیماکس اولویت بیشتری را دارند. نتایج حاصل از این تحقیق می‎تواند مدیران جنگل را به‎منظور جنگلکاری موفق، به‎ویژه در مناطق تخریب یافتۀ زاگرس (به‎طور خاص زاگرس شمالی) راهنمایی نماید.


 
متن کامل [PDF 704 kb]   (2542 دریافت)    
نوع مطالعه: كاربردي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1402/10/2 | پذیرش: 1402/12/16

فهرست منابع
1. Abbasi Ghadi, V., Azadbakht, M., Tajvar, Y., & Akbarzadeh, M. (2017). Aesthetics assessment of Hyrcanian native tree plants (Case study: Sari city). Iranian Journal of Horticultural Science, 149(2), 515-527 (In Persian).
2. Afrokhte, H., Hajipour, M., Gerzin, M., & Nejati, B. (2013). The Situation of Sustainable Agricultural Development in Iran Development Plans Case: Five-year plans After the Revolution. Jornal of The Marco and Strateghic Policies, 1(1), 43-62 (In Persian).
3. Alvaninejad, S., & Ebadianinejad, V. (2017). Effect of seed source on seed Morphological, viability and emergence traits of Ash in southern Zagros forests. Forest Research and Development, 3(1), 51-62 (In Persian).
4. Bakhtiarvand, S., Yarali, N., & Mahmoudi, B. (2022). Criteria and Indicators of Species Selection for Planted Forest in Arid and Semi-arid Industrial Regions. Iranian Forest Ecology Journal, 10(20), 110-119 (In Persion). [DOI:10.52547/ifej.10.20.110]
5. Bayram, B. Ç. (2020). Evaluation of forest products trade economic contribution by Entropy-TOPSIS: Case study of Turkey. BioResources, 15(1), 1419-1429.‌ [DOI:10.15376/biores.15.1.1419-1429]
6. Behdarvand, M., Hosseini, S.M., Nabavi, S.M.B., & Sayad, A. (2012). Investigating the effects of grass cover in the afforested area with the mountain almond species (Amygdalus scoparia) on the physical and chemical characteristics of the soil in Middle Zagros. Natural Ecosystems of Iran, 1(3), 29-36 (In Persian).
7. Beygi Heidarlou, H. B., Shafiei, A. B., Erfanian, M., Tayyebi, A., & Alijanpour, A. (2019). Effects of preservation policy on land use changes in Iranian Northern Zagros forests. Land Use Policy, 81, 76-90.‌ [DOI:10.1016/j.landusepol.2018.10.036]
8. Beygi Heidarlou, H., Banj Shafiei, A., & Erfanian, M. (2014). Preparing a forest fire risk map using the hierarchical analysis process technique and frequency ratio method (case study: Sardasht forests, northwestern Iran). Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 22(4), 559-573 (In Persian).
9. Beygi Heidarlou, H., Banj Shafiei, A., Tayyebi, A., & Borz, S. A. (2023a). Evaluating the effect of ongoing conservation policies and‎ forest cover changes in Iranian Zagros‎ forests based on a Land‎‎ Transformation Model: transition to forest or deforestation?‎ Annals of Forest Research, 66(1), 79-97. [DOI:10.15287/afr.2023.2628]
10. Beygi Heidarlou, H., Karamat Mirshekarlou, A., Sasanifar, S., & Khezryan, B. (2023b). Forest cover density mapping of Zagros forests using Landsat-9 imagery and‎ hemispherical photographs. Forest Research and Development, 9(1), 47-65.
11. Bordbar, S. K. (2020). Estimation of carbon sequestration potential stand coppice pertion oak (Quercus brantii) in kamfirooz (Fars provience). Journal of Plant Ecosystem Conservation, 7(15), 141-154 (In Persian).
12. Bottaro, G., Roco, L., Pettenella, D., Micheletti, S., & Vanhulst, J. (2018). Forest plantations' externalities: An application of the analytic hierarchy process to non-industrial forest owners in central Chile. Forests, 9(3), 141.‌ [DOI:10.3390/f9030141]
13. Dahlgren, R.A., Richards, J.H., & Yu, Z. (1997). Soil and groundwater chemistry and vegetation distribution in a desert playa, Owens Lake, California. Arid Land Research and Management, 11(3), 221-244. [DOI:10.1080/15324989709381475]
14. Dehnavi, S., Metinkhah, S. H., & Noorbakhsh, F. (2012). Investigating the role of Dagdaghan "Celtis caucasica" as a nitrogen-fixing tree on the characteristics of subsoil in Ardeste Dahaghan Forest Reserve - Isfahan. Iranian Forest and Spruce Quarterly, 21(4), 653-643 (In Persian).
15. Ehara, M., Matsuura, T., Gong, H., Sokh, H., Leng, C., Choeung, H.N., Sem, R., Nomura, H., Tsuyama, I., Matsui, T. & Hyakumura, K. (2023). Where do people vulnerable to deforestation live? Triaging forest conservation interventions for sustainable non-timber forest products. Land Use Policy, 131, 106637.‌ [DOI:10.1016/j.landusepol.2023.106637]
16. Fazlollahi Mohammadi, M., Najafi, A., & Jalali, S. Gh. (2016). Selection of the best area for afforestation with almond species using network analysis process (ANP), 5th National Conference on Sustainable Agriculture and Natural Resources, Tehran, (In Persian).
17. Ghanbari, S., Fathizadeh, O., & Aghajani, H. (2022). Ecological Relationships of Slope and Elevation with Rowan (Sorbus aucuparia L.) in Arasbaran Forests. Ecology of Iranian Forests, 10(19), 1-8. doi:10.52547/ifej.10.19.1 [DOI:10.52547/ifej.10.19.1]
18. Ghasempour, S., Alijanpour, A., & Banj Shafiei, A. (2015). Vegetation and soil characteristcs of natural stands of sumac (Rhus coriaria L) in Urmia city. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 2(24), 332-343 (In Persian).
19. Gheyratie Arani, L., & Moradi, S. (2018). Investigating the Distribution of Genetic Resources of Forest Trees and Shrubs in Alborz Province. Taxonomy and Biosystematics, 36(10), 59-70 (In Persian).
20. Giri, S., & Nejadhashemi, A. P. (2014). Application of analytical hierarchy process for effective selection of agricultural best management practices. Journal of Environmental Management, 132, 165-177.‌ [DOI:10.1016/j.jenvman.2013.10.021]
21. Grošelj, P., Zandebasiri, M., & Pezdevšek Malovrh, Š. (2023). Evaluation of the European experts on the application of the AHP method in sustainable forest management. Environment, Development and Sustainability, 1-27.‌ [DOI:10.1007/s10668-023-03859-w]
22. Hamzehpour, M., Sagheb-Talebi, Kh., Bardbar, K., Joukar, L., Pakparor, M., & Abbasi, A. (2010). Impact of environmental factors on distribution of wild pear (Pyrus glabra Boiss.) in Sepidan region, Fars province. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 18(4), 449-516 (In Persian).
23. Iranmanesh, Y., & Jahanbazi Gojani, H. (2008). Comparison of wild almond plantation on north and south aspects of degraded forest in Zagros region of Iran. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 15(1), 19-31 (In Persian).
24. Jafari, A., Kaji, H. S., Azadi, H., Gebrehiwot, K., Aghamir, F., & Van Passel, S. (2018). Assessing the sustainability of community forest management: A case study from Iran. Forest policy and economics, 96, 1-8.‌ [DOI:10.1016/j.forpol.2018.08.001]
25. Jozi, S.A., & Moradi Majd., N. (2013). Evaluation of capability in Bolhasan Dezfol habitat for Punica granatum using MADM method. Science of Agriculture and Sustainable Production, 22(1), 25-40 (In Persian).
26. Khanhasni, M., Khodakarmi, Y., Saqeb Talebi, Kh., & Safari, H. (2013). Effect of pedological properties on Hawthorn (Crataegus pontica C.Koch) distribution in forests of Kermanshah province. Journal of Wood and Forest Science and Technology, 20(3), 155-166 (In Persian).
27. Luedeling, E., Börner, J., Amelung, W., Schiffers, K., Shepherd, K., & Rosenstock, T. (2019). Forest restoration: Overlooked constraints. Science, 366(6463), 315-315. DOI: 10.1126/science.aay7988 [DOI:10.1126/science.aay7988]
28. MacKenzie, W. H., & Mahony, C. R. (2021). An ecological approach to climate change-informed tree species selection for reforestation. Forest Ecology and Management, 481, 118705.‌ [DOI:10.1016/j.foreco.2020.118705]
29. Mahdifar, D., & Saqeb Talebi, Kh. (2006). Silvicultural characteristics and site demands of Gall Oak (Quercus infectoria Oliv.) in Shineh, Lorestan province Iran. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 3(14), 193-206 (In Persian).
30. Maroofi, H., Saqeb Talebi, Kh., Fattahi, M., & Sadri, M.h. (2005). Site demands and some quantitative characteristics of Lebanon oak (Quercus libani Oliv.) in Kurdistan province. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 3(419), 417-447 (In Persian).
31. Mehrgan, M.R. (2010). Operations research. Academic publishing house, Tehran (In Persian).
32. ‌Mirjalili, S.A., Jaberalansar, Z., & Qavampour, M. (2021). Modeling the distribution of Tamarix ramosissima Ledeb in Isfahan province based on the maximum entropy model (MAXENT). Dry Canvas Scientific Journal, 211(2), 45-55 (In Persian).
33. Mirzaei, J., Naderi, M., Mosleh Arani, A., Heydari, M., & Jafarzadeh, A.A. (2016). Environmental Factors Affecting the Distribution of Lonicera nummulariifolia Jaub. & Spach in Zagros Forest. Iranian Journal of Applied Ecology, 4(6), 1-14 (In Persian).
34. Mousavi Mirkala, S.R., Menbari, M., & Eshaghi Rad, J. (2016). Study on ecological and growth characteristics of Elaeagnus angustifolia in West Azerbaijan. Plant Research Journal (Iranian Biology Journal), 1(30), 200-213 (In Persian).
35. Owfi, R. E. (2017). Reclamation of Vegetation with Introduction of Adaptable Species in the Western Rangelands of Salt Lake at Fars Province, Iran. Electronic Journal of Biology, 13(4), 291-298.
36. Pirozi, F., & Tavakoli, M. (2012). Preliminary investigation and causes of drying and deterioration of Arjan shrubs in Lorestan province. National Conference of Central Zagros Forests, capabilities and bottlenecks. Nature Support Center, Cultural Vice-Chancellor of Jihad, University of Lorestan (In Persian).
37. Pokhriyal, P., Rehman, S., Areendran, G., Raj, K., Pandey, R., Kumar, M., Sahana, M. & Sajjad, H. (2020). Assessing forest cover vulnerability in Uttarakhand, India using analytical hierarchy process. Modeling Earth Systems and Environment, 6, 821-831.‌ [DOI:10.1007/s40808-019-00710-y]
38. Pourbabaei, H., Babaeian, M., Bonyad, A. E. & Adel, M. N. (2012). Investigation Aouecology of Montpellier maple (Acer monspessulanum subsp. Cinerascens) Fars Province forest. Journal of Plant Research (Iranian Journal of Biologyi), 27(3), 376-385 (In Persian).
39. RasheShaari, S., Salehi, A., and Pourbabai, H., Ishaghi Rad, J., Jokar, M., & Masoudi, M. (2014). The effect of plowing on the physical properties of soil, a case study: Piranshahr forests, the first international conference on landscape ecology, Isfahan, (In Persian).
40. Ravanbakhsh, H. (2013). Forestry and physiognomic study of Shirakhsht (Cotoneaster spp) Rote habitat in Central Alborz. The second national and specialized conference on environmental research in Iran (In Persian).
41. Ravanbakhsh, M., Marvi Mohajer, M., Asadi, M., Zobeiri, M., & Etemad, V. (2014). Vegetation classification of Urs forests (Juniperus excelsa M.Bieb) and its analysis in relation to environmental variables. Journal of forest and wood products, Journal of Natural Resources of Iran, 3(66), 277-292 (In Persian).
42. Reisman-Berman, O., Keasar, T., & Tel-Zur, N. (2019). Native and non-native species for dryland afforestation: bridging ecosystem integrity and livelihood support. Annals of Forest Science, 76(4), 1-13.‌ [DOI:10.1007/s13595-019-0903-2]
43. Reyer, C., Guericke, M., & Ibisch, P. L. (2009). Climate change mitigation via afforestation, reforestation and deforestation avoidance: and what about adaptation to environmental change? New Forests, 38, 15-34.‌ [DOI:10.1007/s11056-008-9129-0]
44. Rostami kia, Y., Khoshnavis, M., Mohamadi, A., Mohammadi, D., & Mohammadi, H. (2019). Walnut long-lived trees of Ardabil province. Iran Nature Quarterly, 5(4), 59-69 (In Persian).
45. Saaty, T. L. (1996). Decision making with dependence and feedback. The analytic network process.‌
46. Shahriari, H., Abrari Vajari, K., Pilehvar, B., & Heydari, M. (2018). Response of plant functional groups to some environmental variables in Mountain forests of southern Zagros (Khouzestan province, Baghmalek). Plant Research Journal (Iranian Biology Journal), 4(32), 719-814 (In Persian).
47. Shekarchian, A., Khodashanas, M., Kodoori, M., Poursafari, B., Ghonchepour, M., & Fattahi, M. (2019). Quantitative and qualitative study of Pistacia Forests in Kerman Province and suggestions to improve their management. Iran Nature Quarterly, 1(3), 27-33 (In Persian).
48. Sheppard, S.R., & Meitner, M. (2005). Using multi-criteria analysis and visualisation for sustainable forest management planning with stakeholder groups. Forest Ecology and Management, 207(1-2), 171-187. [DOI:10.1016/j.foreco.2004.10.032]
49. Yang, T., & Hung, C. C. (2007). Multiple-attribute decision making methods for plant layout design problem. Robotics and Computer-Integrated Manufacturing, 23(1), 126-137.‌ [DOI:10.1016/j.rcim.2005.12.002]
50. Yousefi, B. (2012). Collection, identification and morphological and phenological assessment of willows in Kurdistan province. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 1(21), 184-202 (In Persian).
51. Zandebasiri, M., Azadi, H., Viira, A. H., Witlox, F., Jahanbazi Goujani, H., & Iranmanesh, Y. (2023). Modeling ecosystem functions' failure modes: formulating fuzzy risk priorities in the forests of western Iran. International Journal of Environmental Science and Technology, 20(3), 2581-2600.‌ [DOI:10.1007/s13762-022-04619-5]
52. Zandebasiri, M., Groselj, P., Azadi, H., Serio, F., & Abbasi Shureshjani, R. (2021). DPSIR framework priorities and its application to forest management: a fuzzy modeling. Environmental monitoring and assessment, 193(9), 598.‌ [DOI:10.1007/s10661-021-09257-x]
53. Zarafshar, M., Akbarinia, M., & Satarian, A. (2009). Identifying seed of Celtis genus by means of endocarp morphology. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 1(1), 90-83 (In Persian).
54. Zeng, Y., Sarira, T.V., Carrasco, L.R., Chong, K.Y., Friess, D.A., Lee, J.S.H., Taillardat, P., Worthington, T.A., Zhang, Y., & Koh, L.P. (2020). Economic and social constraints on reforestation for climate mitigation in Southeast Asia. Nature Climate Change, 10(9), 842-844. [DOI:10.1038/s41558-020-0856-3]

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به بوم‏شناسی جنگل‏های ایران می‌باشد.

طراحی و برنامه نویسی: یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Ecology of Iranian Forest

Designed & Developed by: Yektaweb