دوره 13، شماره 1 - ( بهار و تابستان 1404 )                   جلد 13 شماره 1 صفحات 119-108 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Alizadeh A, Bonyad A E. (2025). The Effect of the Forest Stratification Method and its Combined Effect with the PRODAN Six-Tree Sampling Method. Ecol Iran For. 13(1), 108-119. doi:10.61186/ifej.2024.538
URL: http://ifej.sanru.ac.ir/article-1-538-fa.html
علیزاده علی، بنیاد امیر اسلام.(1404). تأثیر روش طبقه‌بندی جنگل و اثر توأم آن با روش نمونه‌گیری شش درختی PRODAN بوم شناسی جنگل های ایران (علمی- پژوهشی) 13 (1) :119-108 10.61186/ifej.2024.538

URL: http://ifej.sanru.ac.ir/article-1-538-fa.html


1- دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران
2- گروه جنگل‎داری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران
چکیده:   (3422 مشاهده)
 چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: منابع طبیعی تجدید شونده مانند جنگل‌ها از گذشته نقش مهمی در زندگی بشر بازی کرده‌اند. استفاده اصولی و پایدار از جنگل‌ها نیاز به برنامه‌ریزی فنی دارد. برنامه‌ریزی اصولی و فنی نیازمند جمع‌آوری داده‎ها و آنالیز و به‌دست آوردن اطلاعات کمّی و کیفی مفید است. یکی از روش‌های جمع‌آوری داده‌ها در جمعیت‎های جنگل، آماربرداری صددرصد است که این روش در عرصه‎های وسیع جنگلی به دلایل فنی و اقتصادی کمتر اجرا می‎گردد و در بیشتر مواقع برای مقایسه روش‎های مختلف نمونه برداری به‎کار می‎رود. در تهیّه طرح‎ها و تحقیقات جنگل‎های شمال بیشتر از روش‎های نمونه ‎برداری با مساحت ثابت استفاده می‎شود. امروزه، روش‎های مختلف نمونه‎برداری جنگل طراحی و ارایه گردیده است که هر یک مزایا و محاسن خود را دارد. استفاده از این روش‎ها نیاز به بررسی و تعیین مناسبترین آن‎ها از نظر آسانی اجرا، زمان و دقت است. از طرفی، امروزه جنگل‎های صنعتی شمال کشور به دلایل بهره‎برداری ‎در گذشته بیشتر به‎ صورت توده‎های ناهمگن درآمده‎اند. برای این نوع جنگل‎ها، استفاده از روش طبقه‎بندی توأم با روش‎های نمونه­‌برداری مفید و مؤثر خواهد بود. برای برنامه‎ریزی به‎منظور افزایش کارآیی، سرعت عمل و کاهش هزینه‎ها، نیاز به بررسی و استفاده از روش‎های مختلف نمونه‎برداری با مساحت ثابت و متغیر از جمله چند‎‎درختی است. این مطالعه به ‎منظور تأثیر طبقه‎بندی جنگل و اثر توأم آن با روش نمونه‎گیری با مساحت ثابت و روش نمونه‎برداری با مساحت متغیر شش درختی PRODAN و مقایسه دقّت برآوردکننده‎ها انجام شد.
مواد و روش‎ها: این مطالعه در جنگل‎های صفارود مازندران به مساحت 176 هکتار انجام گردید. عرصه‎های انتخاب‎شده با استفاده از روش آماربرداری صددرصد تمام درختان عرصه (حد شمارش، قطر برابر سینه بیش از هفت و نیم سانتی‎متر) اندازه‎گیری و ثبت گردید. برای جلوگیری از اشتباهات و اجرای آسان‎تر آماربرداری صد درصد، منطقه مورد مطالعه به قطعات مربعی شکل به ابعاد 50×50 متر تبدیل و تعداد 704 قطعه در عرصه پیاده شد. سپس درختان موجود در هر کدام از این قطعات جداگانه اندازه‎گیری گردید. روش شش‎‎درختی  Prodan در دو مرحله صورت گرفت. مرحله اوّل در عرصه به مساحت 176 هکتار بدون طبقه‎بندی با ابعاد شبکه 100x100 متر اندازه‎گیری گردید. مرحله دوّم عرصه جنگل مورد بررسی با استفاده از روش طبقه‎بندی « نیمَن» به سه مونه از نظر موجودی حجمی شامل کمتر از 200 متر مکعب، بین 200- 250 متر مکعب و بیشتر از 250 متر مکعب در هکتار مونه‎‎بندی و بر اساس روش شش­درختی Prodan با استفاده از ابعاد شبکه جدید برای هر مونه صورت گرفت. در این مطالعه، اثر مونه‎بندی بر دقّت و زمان با استفاده از معیار (E%2
× T) مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور، زمان لازم برای پیاده کردن قطعات نمونه برای اندازه گیری‎های لازم در داخل قطعه نمونه و زمان لازم برای پیمودن فاصله بین قطعات نمونه مجاور نیز با استفاده از کورنومتر محاسبه ویادداشت شد.
یافته‎ها: نتایج مقایسه آزمون آماری بین میانگین متغیرهای محاسبه ­شده با روش‎های آماربرداری صددرصد (میانگین واقعی) و نمونه‎برداری شش‎درختی (Prodan) در مرحله اوّل بدون طبقه‎بندی و در مرحله دوّم با اجرای روش طبقه ­بندی « نیمَن» اختلاف معنی‎داری را در سطح 0/05 درصد نشان دادند. نتایج این بررسی از نظر شاخص دقّت و هزینه (E%2×
T) نشان می‎دهند که اشتباه و خطای آماری مشخصه‎های اندازه‎گیری در جنگل سرپا با روش نمونه‎برداری شش‎درختی همراه با مونه‎بندی نسبت به‎روش نمونه‎برداری بدون مونه‎بندی کمتر است. این میزان برای مشخصه تعداد اصله درخت در هکتار به‎ترتیب 8811/81 و 5677/52 محاسبه شد که با مونه‎بندی جنگل و اجرای نمونه‎برداری شش‎درختی پرودان، میانگین ­های برآورد‎شده مشخصه‎های مورد بررسی 35/56 درصد به میانگین واقعی نزدیک‎تر هستند و میزان اشتباه از معیار آماری کمتر شده ‎است. مقادیر درصد کاهش اشتباه نمونه­ برداری پس از مونه‎بندی برای مشخصه تعداد در هکتار به مقدار 4/42 درصد، برای مشخصه سطح مقطع برابر سینه 11/91 درصد و برای مشخصه حجم در هکتار به مقدار 18/48 درصد محاسبه شدند.
نتیجه‎گیری: از نتایج این بررسی نتیجه‎گیری می‎شود که امکان برآورد مشخصه‎های تعداد، سطح مقطع و حجم در هکتار جنگل بر اساس طبقه‎بندی و اجرای روش‎های نمونه‎برداری شش‎درختی (Prodan) با مساحت متغیر به‎طور نسبی دقیق‎تر برای برنامه­ ریزی جنگل‎های ناهمگن شمال کشور وجود دارد.

 
متن کامل [PDF 1451 kb]   (991 دریافت)    
نوع مطالعه: كاربردي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1402/9/22 | پذیرش: 1403/3/23

فهرست منابع
1. Akhavan, R., Zobeiri, M., & Namiranian, M. (2002). A study of stratification method for volume estimation in Kheyroodkenar Forest, Iranian Journal of Natural Resources, 54 (3), 235-245. [In Persian]
2. Alijanpour, A. M., Zobeiri, M., Marvi Mohajer, M. R., & Zargham, N. (2004). An investigation of the best statistic sampling method in forests of Aras-baran, Iranian Journal of Natural Resources, 56 (4), 397-406. [In Persian]
3. Daniel, A., Danilo, A., Carlos A., Evandro, O., Scott, C., Starkd, R., Luiz Carlos, E., Marcus, V. (2020). Evaluating tropical forest classification and field sampling stratificationfrom lidar to reduce effort and enable landscape monitoring . Forest Ecology and Management, 457,117634. [DOI:10.1016/j.foreco.2019.117634]
4. Falah, A., Zobeiri, M., Rahimipour, A., & Naqvi, S. (2012). Review of four sampling methods for estimation Canopy level in Zagros oak forests) case study: Mehrian forests of Yasouj city). Research Quarterly The forest and spruce of Iran, 20 (2), 194-203. [In Persian]
5. Foshat, M., Hosseini, S.M., Fallah, A., & Fakhari, M.A. (2011). Determination of suitable N-tree sampling method in Populus deltoeides plantations. Research Journal of Forest Science and Engineering, 1(3), 65-76.
6. Hassanzad Navroodi, I., Ahmadzadeh, H., & Bonyad A. E. (2019). A Study on the Accuracy and Precision of Estimation of the Number, Basal Area and Standing Trees Volume per Hectare Using of some Sampling Methods in Forests of NavAsalem. Ecology of Iranian Forests Journal. 7(13), 1-10. [In Persian] [DOI:10.29252/ifej.7.13.1]
7. Heidari, R.H., Gholami, M., & Masomei S M. (2016). Study of Distance Sampling Methods Accuracy to Estimation of Mediterranean Stinkbush Species (Anagyris Foetida L.) Density (Case Study: Forests of Kasakaran, Gilanegharb). Ecology of Iranian Forests Journal. 4(7), 26-34. [In Persian]
8. Heidari, R.H., Zobeiri, M., Namiranian, M., & Sobhani, H. (2009). Comparison of circular plot and transect sampling methods in the Zagros Oak forest (Case study: educational and research forest Razi University, Kermanshah province). Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 17(3), 359-368. [In Persian]
9. Jonsson, B., Holm, S., & Kallur, H. (1992). A Forest Inventory Method based on density-adapted circular plot size. Scand. Journal. For Research, 7, 405-421. (Erratum. Scand. J For. Res. 7, 575. [DOI:10.1080/02827589209382733]
10. Jianyang, Liu., Ying, Q,. Bin, W,. Jinan, Sh,. Lang, M. & Ming, Z. (2023). Estimation of Forest Stock Volume Combining Airborne LiDAR Sampling Approaches with Multi-Sensor Imagery, Forests, 14(12), 2453; https://doi.org/10.3390/f14122453 [DOI:10.3390/f14122453.]
11. Kevin, C. P & Philip J. R. (2007). Forest sampling combining fixed- and variableradius
12. sample plots. Can. J. For. Res. 37, 1460-1471 .
13. Mathias, L., & , Hubert, H. (2023). Continuous cover forestry: Which sampling method should be used to ensure sustainable management Journal homepage:www.sciencedirect.com/journal/trees-forests-and-people, 13(2023) 100419. [DOI:10.1016/j.tfp.2023.100419]
14. Nazariani, N., Fallah, A., Lotfalian, M. & Imani Rastabi, M. (2017). Forest dweller's livelihood dependence on forest resources (Case study: Namjoo watershed of Kouhdasht County). Iranian Jurnal of Forest and Poplar Research, 25(1), 95-105. [In Persian]
15. Neyman, J. (1938). Contribution to the theory of sampling human populations. J American Statis Assoc, 33, 101-116. [DOI:10.1080/01621459.1938.10503378]
16. Prodan, M., punktstichprobe fure die forsteinrichtung. forst u. Holzwirt 1968, 23. Jahrgang, Heft Nr 11.
17. Salarvand Shamsi, H., Bonyad, A.A. & Pourbabaee, H. (2017). The effect of forest stratification on precision estimation of quantitative features of trees by using N-tree sampling method in the forests of West Iran (Case Study: Dorood Lorestan province). Forest and Wood Products, 70(3),469-478.[In Persian]
18. Silva, F.A., Netto, S.P.,Behling, A., Filho, A.M. & Ciqueira, C.C. (2020). estimates of Prodans Sampling -method applied to nelders systematic design Floresta, Curitiba, PR ,50,1585- 1594. [DOI:10.5380/rf.v50i3.64837]
19. Soltani, A., Zobeiri, M. & Namiranian, M. (2007). Optimization of Prodan's six-tree sampling method. Journal of Natural Research, 60(4), 1291-1307.
20. Sparks, J. C., Masters, R .E., & Payton, M.E. (2002). Comparative evaluation of accuracy and efficiency of six forest sampling methods. Proceedings of the Oklahoma Academy of Science,
21. 82, 49-56.
22. Tao, Y., Yong, P., Xiaojun, L., Wen, J., Yu, B. & Yilin, F. (2023). China's larch stock volume estimation using Sentinel-2 and LiDAR data, Geo-Spatial Information Science, 26(3), 392-405. https://doi.org/10.1080/10095020.2022.2105754 [DOI:10.1080/10095020.2022.2105754.]
23. Zobeiri, M., Resaneh, Y., Manteghi, A. & Samak, M. (1998). Examining the preliminary comprehensive plan of forests in the north of the Iran, 30 Ramsar., watershed, technical office, organization of forests and grasslands of Iran
24. Bonyad A.E. (2015). Forest sampling methods. Guilan University Press, Sowmeh Sara.
25. Namiranian, M. (2007). Measurement of Tree and Forest Biometry, University of Tehran Press.
26. Thiry. Ko., P. & Ehrlenspiel, L (1969). 6-Baum Stichprobe fuer die Forstienrichtung. AFJZ,
27. Zobeiri, M. (2005). Forest Inventory (Measurement of Tree and Forest), University of Tehran Press.
28. Zobeiri, M. (2007). Forest Biometry. Tehran University Press.

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به بوم‏شناسی جنگل‏های ایران می‌باشد.

طراحی و برنامه نویسی: یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Ecology of Iranian Forest

Designed & Developed by: Yektaweb