دوره 10، شماره 20 - ( پاییز و زمستان 1401 1401 )                   جلد 10 شماره 20 صفحات 161-151 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Jafari A, Mortazavi S, Hosseini S M. Investigation the Effectiveness of Protected Areas in Hyrcanian Forests, Iran. ifej 2022; 10 (20) :151-161
URL: http://ifej.sanru.ac.ir/article-1-454-fa.html
جعفری عباس، مرتضوی ثمر، حسینی سید محسن. بررسی اثربخشی مناطق حفاظت شده در گستره جنگل های هیرکانی ایران. بوم شناسی جنگل های ایران (علمی- پژوهشی) 1401; 10 (20) :161-151

URL: http://ifej.sanru.ac.ir/article-1-454-fa.html


دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران
چکیده:   (335 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: مناطق حفاظت­ شده به عنوان اصلی­ترین ابزار در تلاش­های جهانی برای حفاظت از تنوع­زیستی محسوب می­شود. اما بدلیل فقدان امکانات و تجهیزات کافی، بسیاری از مناطق حفاظت­ شده در عمل قادر به دست­یابی به اهدف اولیه خود نیستند. بنابراین ارزیابی و تضمین اثر­بخشی مناطق حفاظت ­شده برای حفظ تنوع ­زیستی بخصوص برای نقاط حساس زیستی و برای مدیریت بلند­مدت آنها امری ضروری است. جنگل­های هیرکانی یکی از قدیمی ­ترین جنگل­های معتدل خزان­ کننده در دنیا محسوب می ­شود که بدلیل برخورداری از تنوع ­زیستی گیاهی و جانوری غنی در لیست سایت­های میراث جهانی یونسکو قرار دارد. در سال­های اخیر تنوع ­زیستی این جنگل­ها بدلیل گسترش توسعه ­های انسانی مورد تهدید قرار گرفته است. بنابراین بررسی اثرات اندازه هر یک از فاکتورهای انسانی در روند این تغییرات، می­تواند در اجرای بهتر سیاست­های مدیریتی مناطق سودمند باشد.
مواد و روش­ ها: در این پژوهش داده­های مورد استفاده (فراوانی مرال) از آمار سرشماری ثبت­شده در سازمان حفاظت محیط­زیست و همچنین مصاحبه مستقیم با محیط­بانان مناطق حفاظت­ شده بدست ­آمد. همچنین تغییرات کاربری اراضی (پوشش جنگل و کشاورزی) در طی دهه­ های (۱۹۸۹-۲۰۱۸ میلادی) در طول عرصه مناطق حفاظت­شده مقایسه شدند. داده­ ها بر اساس مدل تعمیم یافته آنالیز شد و در نهایت با استفاده از معیار اطلاعات آکاییکه (QAICc) مدل­های بهتر انتخاب شدند.
یافته­ ها: نتایج نشان داد سالهای تغییرات در طول دوره مورد بررسی در بخش کشاورزی و جنگل معنی­ دار نبوده است. همچنین نتایج نشان داد حدود 747 فرد مرال (89-604 95% CI) در ۲۱ منطقه حضور دارند که حاکی از کاهش 59% نسبت به سال 1988 در اکثر مناطق می­ باشد. همین طور مقایسات آماری بیان می­ کند تعداد محیط­بان اثر معنادار و مثبتی بر فراوانی جمعیت مرال در مناطق دارد (β = 0.26, 95%,CI (0.15-0.38), Relative importance =1)، از سوی دیگر نتایج حاکی از آن است که مناطق حفاظت ­شده با عملکرد مطلوب سهم قابل ­توجهی در حفظ تنوع ­زیستی در گستره جنگل­های هیرکانی دارند.

نتیجه­ گیری: در راستای مطالعات انجام شده پیشنهاد می­ گردد مناطق حفاظت­ شده با تمرکز بر امنیت برای حضور گونه­ ها مورد توجه قرار­گیرند و تلاش شود تا با افزایش ضمانت اجرایی قوانین نسبت به بهبود شرایط زیستگاه­ها برای گونه­ های زیستی ارزشمند آن اقدام ­گردد.
متن کامل [PDF 1579 kb]   (67 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: عمومى
دریافت: 1400/10/11 | پذیرش: 1400/11/19 | انتشار: 1401/8/1

فهرست منابع
1. Akhani, H., M. Djamali, A. Ghorbanalizadeh and E.R. Ramezani. 2010. Plant biodiversity of Hyrcanian relict forests, N Iran: an overview of the flora, vegetation, palaeoecology and conservation. Pakistan Journal of Botany, 42: 231-258.
2. Albert, C., J. Aronson, C. Fürst and P. Opdam. 2014. Integrating ecosystem services in landscape planning: requirements, approaches, and impacts. Landsc Ecology, 29: 1277-1285. [DOI:10.1007/s10980-014-0085-0]
3. Albert, C., C. Galler, J. Hermes, F. Neuendorf, C. von Haaren and A. Lovett. 2016. Applying ecosystem services indicators in landscape planning and management: the ES-in-planning framework. Ecology Indic, 61: 100-113. [DOI:10.1016/j.ecolind.2015.03.029]
4. Allan, J.R., O. Venter, S. Maxwell, B. Bertzky, K. Jones, Y. Shi and J.E.M. Watson. 2017. Recent increases in human pressure and forest loss threaten many Natural World Heritage Sites. Biolology Conserve, 206: 47-55. [DOI:10.1016/j.biocon.2016.12.011]
5. Andam, K.S., P.J. Ferraro, A. Pfaff, G.A. Sanchez-Azofeifa and J.A. Robalino. 2008. Measuring the effectiveness of protected area networks in reducing deforestation. PNAS, 105: 16089-16094. [DOI:10.1073/pnas.0800437105]
6. Bagstad, K.J., GW. Johnson, B. Voigt and F. Villa. 2013. Spatial dynamics of ecosystem service flows: a comprehensive approach to quantifying actual services. Ecosystem Serve, 4: 117-125. [DOI:10.1016/j.ecoser.2012.07.012]
7. Beyer, H.L. 2004. Hawth's analysis tools for ArcGIS. Retrieved from http://www.spatialecology.com/htools/tooldesc.php
8. Bleyhl, B., M. Baumann, P. Griffiths, A. Heidelberg, K. Manvelyan, V.C. Radeloff and T. Kuemmerle. 2017. Assessing landscape connectivity for large mammals in the Caucasus using Landsat 8. Remote Sens Environ, 193: 193-203. [DOI:10.1016/j.rse.2017.03.001]
9. Chainey, S., L. Tompson and S. Uhlig. 2008. The utility of hotspot mapping for predicting spatial patterns of crime. Secur. Journal, 21: 4-28. [DOI:10.1057/palgrave.sj.8350066]
10. Chan, K.M.A., M.R. Shaw, D.R. Cameron, E.C. Underwood and G.C. Daily 2006. Conservation planning for ecosystem services. PLoS Biology, 24(4): 1021-30. [DOI:10.1371/journal.pbio.0040379]
11. Chan, K.M.A., L. Hoshizaki and B. Klinkeberg. 2011a. Ecosystem services in conservation planning: less costly as costs and side-benefits. Journal Ecosystem Management, 12: 98-100. [DOI:10.22230/jem.2011v12n1a80]
12. Chan, K.M.A., L. Hoshizaki and B. Klinkenberg. 2011b. Ecosystem services in conservation planning: targeted benefits vs. co-benefits or costs? PLoS One, 12(1): 98-100. [DOI:10.1371/journal.pone.0024378]
13. Coad, L., F. Leverington, K. Knights, J. Geldmann, A. Eassom, V. Kapos and M. Hockings. 2015. Measuring impact of protected area management interventions: Current and future use of the global database of protected area management effectiveness. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences, 13: 370-380. [DOI:10.1098/rstb.2014.0281]
14. Convention on Biological Diversity, Decision X/2: Strategic plan for biodiversity 2011- 2020. https://www.cbd.int/doc/decisions/cop-10/cop-10-dec-02-en.pdf. Accessed 23 August 2017.
15. Critch low, R., J. Andrew Plumptre, A. Bazil, N. Mustapha, D. Margaret, R. Aggrey, F. Wanyama and M. Colin Beale. 2017. Improving Law-Enforcement Effectiveness and Efficiency in Protected Areas Using Ranger-collected Monitoring Data, Conservation Letters, 10(5): 572-580. [DOI:10.1111/conl.12288]
16. Dajun, W., L. Sheng, W.J. McShea and L.M. Fu. 2006. Use of remote-trip cameras for wildlife surveys and evaluating the effectiveness of conservation activities at a nature reserve in Sichuan province, China. Environ. Manage, 38: 942-951. [DOI:10.1007/s00267-005-0302-3]
17. Darvish sefat, A. 2006. Atlas of protected areas of Iran. University of Tehran, Tehran.
18. Delle Fave, F.M., A.X. Jiang and Z. Yin. 2014. Game-theoretic security patrolling with dynamic execution uncertainty and a case study on a real transit system. Journal of Artificial Intelligence Research, 50: 321-367. [DOI:10.1613/jair.4317]
19. Devictor, V., L. Godet, R. Julliard, D. Couvet and F. Jiguet. 2007. Can common species benefit from protected areas? Biology Conserve, 139: 29-36. [DOI:10.1016/j.biocon.2007.05.021]
20. DoE. 2016. Geographic layer of Iran's protected areas.
21. Egoh, B., M. Rouget, B. Reyers, A.T. Knight, R.M. Cowling, A.S. Van Jaarsveld and A. Welz. 2007. Integrating ecosystem services into conservation assessments: a review. Ecological Economics, 63: 714-721. [DOI:10.1016/j.ecolecon.2007.04.007]
22. Eklund, J. and M. Cabeza. 2017. Quality of governance and the effectiveness of protected areas Crucial concepts for conservation planning. Annals of the New York Academy of Sciences,1399: 27-41. [DOI:10.1111/nyas.13284]
23. Gamero, A., L. Brotons, A. Brunner, R. Foppen, L. Fornasari, R.D. Gregory, S. Herrando, D. Hořák, F. Jiguet and P. Kmecl. 2017. Tracking progress toward EU biodiversity strategy targets: EU policy effects in preserving its common farmland birds. Conserve. Lett, 10: 395-402. [DOI:10.1111/conl.12292]
24. Geldmann, J., M. Barnes, L. Coad, I.D. Craigie, M. Hockings and N.D. Burgess. 2013. Effectiveness of terrestrial protected areas in reducing habitat loss and population declines. Biological Conservation, 161: 230-238. [DOI:10.1016/j.biocon.2013.02.018]
25. Ghoddousi, A., A.Kh. Hamidi, M. Soofi, I. Khorozyan, B.H. Kiabi and M. Waltert. 2016. Effects of ranger stations on predator and prey distribution and abundance in an Iranian steppe landscape, Animal Conservation, 19: 273-280. [DOI:10.1111/acv.12240]
26. Ghoddousi, A., L. Egli, M. Soofi, I. Khorozyan and M. Waltert. 2017a. After sanctions: the urge to upgrade and integrate conservation in Iran. Front. Ecological Environ, 15: 9-10. [DOI:10.1002/fee.1452]
27. Ghoddousi, A., M. Soofi, A. Kh Hamidi, S. Ashayeri, L. Egli, S. Ghoddousi, J. Speicher,
28. I. Khorozyan, B.H. Kiabi and M. Waltert. 2017b. Declining ungulate populations call for urgent actions against poaching in Iranian Protected Areas, 209: 223- 229.
29. Ghoddousi, A., M. Soofi, AK. Hamidi, S. Ashayeri, L. Egli, S. Ghoddousi and M. Waltert. 2019. The decline of ungulate populations in Iranian protected areas calls for urgent action Against Poaching.
30. 53: 151-158.
31. Hilborn, R., P. Arcese, M. Borner, J. Hando, G. Hopcraft, M. Loibooki, S. Mduma and A.R.E. Sinclair. 2006. Effective enforcement in a conservation area, Science, 314: 1266-1274. [DOI:10.1126/science.1132780]
32. IUCN/WCMC.1994. Guidelines for Protected Area Management Categories. IUCN Commission on national parks and protected areas with the assistance of the World Conservation Monitoring Centre, Gland, Switzerland.
33. IUCN. 2018. IUCN Red List of threatened species. Version 2018.1.
34. Jachmann, H. 2008. Illegal wildlife use and protected area management in Ghana. Biological Conservation, 141: 1906-1918. [DOI:10.1016/j.biocon.2008.05.009]
35. Jenks, K.E., J. Howard and P. Leimgruber. 2012. Do ranger stations deter poaching activity in national parks in Thailand? Biotropica, 44: 826-833. [DOI:10.1111/j.1744-7429.2012.00869.x]
36. Jerozolimski, A. and C.A. Peres. 2003. Bringing home the biggest bacon: A cross-site analysis of the structure of hunter-kill profiles in Neotropical forests. Biological Conservation, 111: 415-425. [DOI:10.1016/S0006-3207(02)00310-5]
37. Johnson, C.N., A. Balmford, B. Brook, J. Buettel, M. Galetti, L. Guangchunand and J. Wilmshurst. 2017. Biodiversity losses and conservation responses in the Anthropocene. Science, 356: 270-275. [DOI:10.1126/science.aam9317]
38. Joppa, L.N. and A. Pfaff. 2010a. Reassessing the forest impacts of protection. The challenge of nonrandom location and a corrective method. Annals of the New York Academy of Sciences, [DOI:10.1111/j.1749-6632.2009.05162.x]
39. 1185: 135-149.
40. Joppa, L.N. and A. Pfaff. 2010. Global protected area impacts. Proceedings of the Royal Society of London B Biological Sciences, 278: 153-162. [DOI:10.1098/rspb.2010.1713]
41. Joppa, L.N., J.E.M. Baillie and J.G. Robinson. 2016a. Protected Areas-Are They Safeguarding Biodiversity (Wiley Blackwell, West Sussex, UK, 288 pp. [DOI:10.1002/9781118338117]
42. Joppa, L.N., B. O'connor, P. Visconti, C. Smith, J. Geldmann, M. Hoffmann, J.E.M. Watson,
43. S.H.M. Butchart and M. Virah. 2016b. Filling in biodiversity threat gaps. Science, 352: 416-418. [DOI:10.1126/science.aaf3565]
44. Kareiva, P. and M. Marvier. 2012. What is conservation science? Bioscience, 62: 962-969. [DOI:10.1525/bio.2012.62.11.5]
45. Keane, A., J.P.G. Jones, G. Edwards-Jones and E.J. Milner-Gulland. 2008. The sleeping policeman: understanding issues of enforcement and compliance in conservation. Anim. Conserv, 11: 75-82. [DOI:10.1111/j.1469-1795.2008.00170.x]
46. Kiabi, B.H., R. Ali Ghaemi, M. Jahanshahi and A. Sassani. 2004. Population status, biology and ecology of the Maral, Cervus elaphus maral, in Golestan National Park. Iran Zool Middle East, 33: 125-138. [DOI:10.1080/09397140.2004.10638071]
47. Kilgo, J.C., R.F. Labisky and D.E. Fritzen. 1998. Influences of hunting on the behavior of White-Tailed deer: implications for conservation of the Florida panther. Conservation Biology, 12: 1359-1364. [DOI:10.1111/j.1523-1739.1998.97223.x]
48. Laurance, W.F., D. Carolina Useche, J. Rendeiro, M. Kalka, C.J.A. Bradshaw, S.P. Sloan, S.G. Laurance, M. Campbell, K. Abernethy and P. Alvarez. 2012. Averting biodiversity collapse in tropical forest protected areas. Nature, 489: 290-294.
49. Leblond, M., C. Dussault and J.P. Ouellet. 2013. Avoidance of roads by large herbivores and its relation to disturbance intensity. Journal of Zoology, 289: 32-40. [DOI:10.1111/j.1469-7998.2012.00959.x]
50. Locke, H. and P. Dearden. 2005. Rethinking protected area categories and the new paradigm. Environ. Conservation, 32: 1-10. [DOI:10.1017/S0376892905001852]
51. Luck, G.W, K.M. Chan and C.J. Klien. 2012. Identifying spatial priorities for protecting ecosystem services [version 1; referees: 2 approved]. F1000Research, 1: 17-24. [DOI:10.12688/f1000research.1-17.v1]
52. Morrison, J.C., W. Sechrest, E. Dinerstein, D.S. Wilcove and J.F. Lamoreux. 2007. Persistence of large mammal faunas as indicators of global human impacts. Journal of Mammalogy, 88: 1363-1380. [DOI:10.1644/06-MAMM-A-124R2.1]
53. Mu¨ller, J., K. Sagheb-Talebi and S. Thorn. 2017. Protect Iran's ancient forest from logging. Science 355: 919-919. [DOI:10.1126/science.aam8810]
54. Mulligan, M. 2013. Water World: a self-parameterising, physically based model for application in data-poor but problem-rich environments globally. Hydrology Research, 44: 748. [DOI:10.2166/nh.2012.217]
55. Peh, K.Sh., A. Balmford, R.B. Bradbury, C. Brown, SHM. Butchart, F.M.R. Hughes, A. Stattersfield, DHL. Thomas, M. Walpole and J. Bayliss. 2013. TESSA: a toolkit for rapid assessment of ecosystem services at sites of biodiversity conservation importance. Ecosystem Services, 5: 51-57. [DOI:10.1016/j.ecoser.2013.06.003]
56. Pellissier, V., J. Touroult, R. Julliard J.P. Siblet and F. Jiguet. 2013. Assessing the Natura 2000 network with a common breeding bird's survey: Assessing Natura 2000 with a common breeding birds survey. Animal Conservation, 16: 566-574. [DOI:10.1111/acv.12030]
57. Plumptre, A.J., RA. Fuller, A. Rwetsiba, F. Wanyama, D. Kujirakwinja, M. Driciru and H.P. Possingham. 2014. Efficiently targeting resources to deter illegal activities in protected areas. Journal of Applied Ecology, 51: 714-725. [DOI:10.1111/1365-2664.12227]
58. Pressey, R.L., R. Weeks and G.G. Gurney. 2017. From displacement activities to evidence-informed decisions in conservation. Biological Conservation, 212: 337-348. [DOI:10.1016/j.biocon.2017.06.009]
59. R Core Team. 2017. R: A Language and Environment for Statistical Computing. Vienna, Austria: R Foundation for Statistical Computing. https://www.R-project.org/
60. Rogalla von Bieberstein, K., E. Sattout, M. Christensen, B. Pisupati, N.D. Burgess, J. Harrison and J. Geldmann. 2019. Improving collaboration in the implementation of global biodiversity conventions. Conservation Biology, 33: 821-831. [DOI:10.1111/cobi.13252]
61. Rogala, J.K., M. Hebblewhite, J. Whittington and C.A. White. 2011. Human activity differentially redistributes large mammals in the Canadian Rockies National Parks. Ecology and Society, 16(3): 16-28. [DOI:10.5751/ES-04251-160316]
62. Sagheb-talebi, K., T. Sajedi and M. Pourhashemi. 2014. Forests of Iran: A treasure from the past, a hope for the future. Springer Dordrecht Heidelberg New York London,152 pp. [DOI:10.1007/978-94-007-7371-4]
63. Shafer, C.L. 2015. Cautionary thoughts on IUCN protected area management categories V-VI. Glob. Ecol. Conserv, 3: 331-348. [DOI:10.1016/j.gecco.2014.12.007]
64. Shokri, Sh, A. Jafari, K. Rabei, E. Hadipour, H. Alinejad, T. Zeppenfeld, M. Soufi, A.T. Qashqaei, M. Ahmadpour, B. Zehzad, B.H. Kiabi, C. Pavey, N. Balkenhol, M. Waltert and M. Soofi. 2020. Conserving populations at the edge of their geographic range: the endangered Caspian red deer (Cervus elaphus maral) across protected areas of Iran. Biodivers. Conserv, 30: 85-105. [DOI:10.1007/s10531-020-02077-4]
65. Sitas, N., H.E. Prozesky, K.J. Esler and B. Reyers. 2014. Opportunities and challenges for mainstreaming ecosystem services in development planning: perspectives from a landscape level. Landscape Ecology, 29: 1315-1331. [DOI:10.1007/s10980-013-9952-3]
66. Soares-Filho, B., P. Moutinho, D. Nepstad, A. Anderson, H. Rodrigues, R. Garcia, L. Dietzsch, F. Merry, M. Bowman and L. Hissa. 2010. Role of Brazilian Amazon protected areas in climate change mitigation. Proc. Natl. Acad. Science. USA. 107: 10821-10826. [DOI:10.1073/pnas.0913048107]
67. Soofi, M., A. Ghoddousi, AK. Hamidi, B. Ghasemi, L. Egli, AJ. Voinopol-Sassu and M. Waltert. 2017a. Precision and reliability of indirect population assessments for the Caspian red deer Cervus elaphus maral. Wildlife Biology. [DOI:10.2981/wlb.00230]
68. Soofi, M., L. Egli, A. Ghoddousi, S. Shokri, M. Soufi, K. Rabei and M. Hosseini. 2017b. The populations status and distribution of Caspian red deer (maral) Cervus elaphus maral in Iran. DSG Newsletter, (29): 4-15
69. Soofi, M., A. Ghoddousi, Z. Zeppenfeld, Sh. Shokri, M. Soofi, A. Jafari, M. Ahmadpour, A.T. Qashqaei, L. Egli, T. Ghadirain, N. Raeesi, B. Zehzad, B.H. Kiabi, I. Khorozyan, N. Balkenhol and M. Waltert. 2018, Livestock grazing in protected areas and its effects on large mammals in the Hyrcanian forest. Iran Biological Conservation, 217: 377-382. [DOI:10.1016/j.biocon.2017.11.020]
70. Steffen, W., J. Grinevald, P. Crutzen and J. McNeill. 2011. The Anthropocene: Conceptual and historical perspectives. Philos. Trans. A Math. Phys. Engineering Science, 369: 842-867. [DOI:10.1098/rsta.2010.0327]
71. UNEP-WCMC and IUCN. 2017. Protected planet report 2016. https://wdpa.s3.amazonaws.com/ Protected_Planet_Reports/2445.Global Protected Planet,2016_WEB. pdf. Accessed 23 August 2017.
72. Watson, J.E.M., N. Dudley, D.B. Segan and M. Hockings. 2014. The performance and potential of protected areas. Nature, 515: 67-73. [DOI:10.1038/nature13947]
73. Woodroffe, R. and J.R. Ginsberg. 1998. Edge effects and the extinction of populations inside protected areas. Science, 280: 2126-2128. [DOI:10.1126/science.280.5372.2126]
74. Yusefi, Gh, K. Faizolahi, J. Darvish, K. Safi and J.C. Brito. 2019. The species diversity, distribution, and conservation status of the terrestrial mammals of Iran. Journal mammal, 100(1): 55-71. [DOI:10.1093/jmammal/gyz002]

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به بوم‏شناسی جنگل‏های ایران می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2023 CC BY-NC 4.0 | Ecology of Iranian Forest

Designed & Developed by : Yektaweb