پاییز و زمستان 1400                   برگشت به فهرست مقالات | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس، نور، مازندران
چکیده:   (37 مشاهده)
شاخص هوموس یک نمره عددی مبتنی بر ارزیابی بصری افق­های ارگانیک و شناسایی اشکال هوموس است که می­تواند ویژگی­های توده­های جنگلی و خاک را منعکس کند. هوموس جنگلی حد واسط بین گیاهان و خاک است که تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند توپوگرافی، اقلیم، پوشش گیاهی و خاک قرار می­گیرد. با حفر پروفیل هوموس و تعیین شاخص آن می­توان در مورد بسیاری از عوامل بوم­شناختی اظهار نظر کرد. هدف از پژوهش حاضر بررسی شاخص هوموس و ارتباط آن با مشخصه ­های توپوگرافی، خاک و پوشش جنگلی در امتداد یک گرادیان ارتفاعی در قالب چهار طبقه­ی 0، 500، 1000 و 1500 متر از سطح دریا، در جنگل­های واز واقع در استان مازندران است. در هر طبقه ارتفاعی مشخصه­های درختی مانند تاج­پوشش، تراکم، قطر برابر سینه و ارتفاع و همچنین مشخصه­های توپوگرافی و خاک مانند ارتفاع از سطح دریا، درصد شیب، رطوبت و دمای خاک در نه قطعه­نمونه 400 متر­مربعی در قالب طرح تصادفی برداشت شد و همچنین برای شناسایی نیمرخ اشکال هوموس در هر قطعه­نمونه پنج پروفیل 30 × 30 سانتی­متر­ حفر و بر اساس طبقه­بندی هوموسیکا شناسایی و طبقه­بندی شدند. به منظور ارزیابی شاخص هوموس بین طبقات مختلف ارتفاعی از آنالیز واریانس یک­طرفه (ANOVA) و جهت بررسی ارتباط آن با مشخصه­های مذکور از تحلیل رگرسیون چند­گانه خطی استفاده شد. نتایج نشان داد که بیشترین میزان شاخص هوموس و ضخامت لاشبرگ متعلق به طبقه ارتفاعی 1500 متر بوده است و روند آنها در امتداد گرادیان ارتفاعی افزایشی است. همچنین نتایج رگرسیون چند­گانه بیانگر وجود ارتباط خطی و معنا­دار بین شاخص هوموس و مشخصه­ های توپوگرافی و خاک با ضریب تعیین بالا (76/0= R2)، بخصوص دمای خاک با (000/0= P-value) است در حالی که مشخصه­های پوشش درختی با ضریب تعیین (31/0= R2)، به خوبی نمی­توانند پیش­گوی مناسبی برای ارزیابی شاخص هوموس باشند. در این بین مشخصه­های دمای خاک و تاج­پوشش درختی عاملی هستند که بالاترین آماره t را در رابطه با شاخص هوموس نشان داده­اند به­طوری که کاهش دمای خاک و تاج­پوشش جنگلی باعث افزایش شاخص هوموس شده است. به­طور کلی می­توان نتیجه گرفت که با افزایش ارتفاع از سطح دریا، کمیت بخش آلی کف جنگل و شاخص هوموس افزایش می­یابند و تغییرپذیری آنها بیشتر به واسطه تغییر در مشخصه­های توپوگرافی و دمای خاک است.
     
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: اکولوژی جنگل
دریافت: 1399/2/3 | پذیرش: 1399/4/8

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به بوم‏شناسی جنگل‏های ایران می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2021 CC BY-NC 4.0 | Ecology of Iranian Forest

Designed & Developed by : Yektaweb