دوره 9، شماره 18 - ( پاییز و زمستان 1400 )                   جلد 9 شماره 18 صفحات 178-169 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Bayranvand M B, Akbarinia M, Salehi Jouzani G, Gharechahi J, Kooch Y. Humus index assessment in relation to forest cover variables and altitude gradient. ifej. 2021; 9 (18) :169-178
URL: http://ifej.sanru.ac.ir/article-1-379-fa.html
بیرانوند محمد، اکبری نیا مسلم، صالحی جوزانی غلامرضا، قره چاهی جواد، کوچ یحیی. ارزیابی شاخص هوموس (Humus Index) در رابطه با متغیر‌های پوشش جنگلی و گرادیان ارتفاعی. بوم شناسی جنگل های ایران (علمی- پژوهشی). 1400; 9 (18) :178-169

URL: http://ifej.sanru.ac.ir/article-1-379-fa.html


دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس، نور، مازندران
چکیده:   (623 مشاهده)
مقدمه و هدف: شاخص هوموس یک نمره عددی مبتنی بر ارزیابی بصری افق­های ارگانیک و شناسایی اشکال هوموس است که می ­تواند ویژگی­ های توده­ های جنگلی و خاک را منعکس کند. هوموس جنگلی حد واسط بین گیاهان و خاک است که تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند توپوگرافی، اقلیم، پوشش گیاهی و خاک قرار می­گیرد. با حفر پروفیل هوموس و تعیین شاخص آن می­ توان در مورد بسیاری از عوامل بوم­ شناختی اظهار نظر کرد. هدف از پژوهش حاضر بررسی شاخص هوموس و ارتباط آن با مشخصه­ های توپوگرافی، خاک و پوشش جنگلی در امتداد یک گرادیان ارتفاعی در قالب چهار طبقه­ی 0، 500، 1000 و 1500 متر از سطح دریا، در جنگل­های واز واقع در استان مازندران است.
مواد و روش‌ها: در هر طبقه ارتفاعی مشخصه ­های درختی مانند تاج ­پوشش، تراکم، قطر برابر سینه و ارتفاع و همچنین مشخصه­ های توپوگرافی و خاک مانند ارتفاع از سطح دریا، درصد شیب، رطوبت و دمای خاک در نه قطعه ­نمونه 400 متر­مربعی در قالب طرح تصادفی برداشت شد و همچنین برای شناسایی نیمرخ اشکال هوموس در هر قطعه­ نمونه پنج پروفیل 30 × 30 سانتی­متر­ی حفر و بر اساس طبقه­ بندی هوموسیکا شناسایی و طبقه ­بندی شدند. به منظور ارزیابی شاخص هوموس بین طبقات مختلف ارتفاعی از آنالیز واریانس یک­طرفه (ANOVA) و جهت بررسی ارتباط آن با مشخصه­ های مذکور از تحلیل رگرسیون چند­گانه خطی استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که بیشترین میزان شاخص هوموس و ضخامت لاشبرگ متعلق به طبقه ارتفاعی 1500 متر بوده است و روند آنها در امتداد گرادیان ارتفاعی افزایشی است. همچنین نتایج رگرسیون چند­گانه بیانگر وجود ارتباط خطی و معنا­دار بین شاخص هوموس و مشخصه­ های توپوگرافی و خاک با ضریب تعیین بالا (0/76= R2)، بخصوص دمای خاک با (0/000= P-value) است در حالی که مشخصه­ های پوشش درختی با ضریب تعیین (0/31= R2)، به خوبی نمی­توانند پیش­گوی مناسبی برای ارزیابی شاخص هوموس باشند. در این بین مشخصه­ های دمای خاک و تاج­پوشش درختی عواملی هستند که بالاترین آماره t را در رابطه با شاخص هوموس نشان داده ­اند به ­طوری که کاهش دمای خاک و تاج­ پوشش جنگلی باعث افزایش شاخص هوموس شده است.
نتیجه­گیری: به ­طور کلی می­توان نتیجه گرفت که با افزایش ارتفاع از سطح دریا، کمیت بخش آلی کف جنگل و شاخص هوموس افزایش می­ یابند و تغییرپذیری آنها بیشتر به واسطه تغییر در مشخصه ­های توپوگرافی و دمای خاک است.
متن کامل [PDF 1627 kb]   (83 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: اکولوژی جنگل
دریافت: 1399/2/3 | پذیرش: 1399/4/8 | انتشار: 1400/10/18

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به بوم‏شناسی جنگل‏های ایران می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2022 CC BY-NC 4.0 | Ecology of Iranian Forest

Designed & Developed by : Yektaweb