دوره 9، شماره 18 - ( پاییز و زمستان 1400 )                   جلد 9 شماره 18 صفحات 33-22 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

pirikiya M, Fallah A, Amirnejad H, Mohamadi J. Economic valuation of water production service in forest ecosystems (case study: Darabkola watershed). ifej. 2021; 9 (18) :22-33
URL: http://ifej.sanru.ac.ir/article-1-331-fa.html
پیری کیا مریم، فلاح اصغر، امیرنژاد حمید، محمدی جهانگیر. ارزش‌گذاری اقتصادی خدمت تولید آب در بوم‌سازگان جنگلی (مطالعه موردی: حوزه‌آبخیز دارابکلا). بوم شناسی جنگل های ایران (علمی- پژوهشی). 1400; 9 (18) :33-22

URL: http://ifej.sanru.ac.ir/article-1-331-fa.html


دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
چکیده:   (635 مشاهده)
مقدمه و هدف: یکی از مهم ­ترین علل تخریب و زوال بوم­ سازگان­ های طبیعی، نبود بازاری برای تعیین ارزش خدمات تولید شده توسط آین بوم­سازگان­ها، و در نتیجه رایگان پنداشتن این خدمات است. یکی از با ارزش ­ترین خدمات فراهم ­سازی بوم ­سازگان­ ها تولید آب شیرین است که در پژوهش حاضر الگویی برای دستیابی به توزیع مکانی ارزش خدمت بوم­سازگان تولید آب در حوزه ­آبخیز دارابکلا واقع در استان مازندران ارائه شده است.
مواد و روش ­ها: در این پژوهش برای کمی­سازی خدمت تولید آب از مدل عملکرد آب در InVEST استفاده شده است. تولید آب در این مدل بر مبنای منحنی بودیکو محاسبه شد که در واقع میزان رواناب هر پیکسل را از بارش منهای تبخیر و تعرق مشخص می­کند. داده­ های مورد نیاز این مدل شامل نقشه ­های کاربری اراضی، میانگین بارش و تبخیر و تعرق پتانسیل سالانه، عمق خاک، آب قابل دسترس گیاه، مرزهای حوزه ­آبخیز و زیر­حوزه ­های­آبخیز و هم­چنین یک جدول زیست­فیزیکی می­باشد. در ادامه به منظور ارزش­گذاری این خدمت بوم­سازگانی از روش هزینه جایگزین استفاده شده و بدین ترتیب دستیابی به نقشه توزیع مکانی ارزش خدمت بوم­ سازگانی تولید آب در سطح منطقه مطالعاتی میسر شده است.
یافته­ ها: براساس محاسبات انجام شده توسط مدل در کل حوزه­آبخیز دارابکلا، سالانه 43094152 متر­مکعب آب تولید می ­شود. نتایج مربوط به کاربری­ های مختلف زمین نشان داد که بیش­ترین میزان تولید رواناب در کاربری ­ها با مقدار 3743/76 مترمکعب در هکتار مربوط به کاربری انسان­ساخت بود و پس از آن کاربری اراضی کشاورزی و باغی با مقادیر 3601/34 و 3592/18 مترمکعب در هکتار به­ترتیب بیش­ترین میزان تولید آب را داشتند. هم­چنین کم­ترین میزان رواناب مربوط به کاربری­های­­ جنگل نیمه­ متراکم و جنگل متراکم به­ ترتیب با مقادیر 2960/82 و 2602/19 مترمکعب در هکتار می ­باشد که بیان­گر اینست که وجود تاج پوشش درختان جنگلی و چگونگی توزیع مکانی آن­ها اثر مهمی بر افزایش نفوذ آب در خاک و کاهش تولید رواناب دارند. منطقه مورد مطالعه از نظر میزان ارزش اقتصادی خدمت بوم ­سازگان تولید آب در 4 طبقه متفاوت از ارزش قرار گرفته است. این طبقات از کمینه 29 -24 میلیون ریال تا بیشینه 43-39 میلیون ریال در هر هکتار تفاوت دارند.
نتیجه ­گیری: نتایج این پژوهش نشان داد که مدلInVEST با وجود اینکه از اطلاعات نسبتاً کم و قابل دسترسی استفاده می­کند، کارایی بالایی دارد و به­وسیله آن می­توان خدمات بوم­سازگان را نقشه­سازی کرد و درتصمیمات مدیریتی از آن استفاده کرد.  همچنین با استفاده از نتایج کمی حاصل از اجرای مدل InVEST، امکان نمایش مکانی توزیع ارزش خدمت بوم­سازگانی در سطح سرزمین مطالعاتی فراهم شد که نتایج این بخش نشان داد که توجه به ابعاد مکانی در تعیین ارزش خدمت تولید آب بسیار مهم است زیرا تغییر در خصوصیات مکانی به مقدار قابل توجهی بر میزان ارزش خدمت تولید آب تاثیر­گذار خواهد بود.
متن کامل [PDF 2004 kb]   (103 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: سنجش از دور
دریافت: 1398/4/29 | پذیرش: 1398/9/10 | انتشار: 1400/10/18

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به بوم‏شناسی جنگل‏های ایران می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2022 CC BY-NC 4.0 | Ecology of Iranian Forest

Designed & Developed by : Yektaweb