Ecology of Iranian Forests

fa تحلیل حوادث شغلی در عملیات بهره‌برداری جنگل (مطالعه موردی: جنگل‌های چفرود گیلان) Analysis of Occupational Accidents in Forest Logging Operations (Case Study: Chafroud Forests, Guilan) تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">چکیده مبسوط مقدمه و هدف: امروزه بررسی نرخ صدمات در مشاغل مختلف، به‌ ویژه در بخش جنگل &lrm;داری، به&lrm;عنوان شاخصی مهم در ارزیابی ایمنی شغلی شناخته می‌ شود. جنگل&lrm; داری به‌ عنوان یکی از خطرناک‌ ترین مشاغل، با نرخ بالای صدمات و حوادث شغلی همراه است. این مشاغل به &lrm;دلیل ماهیت خطرناک خود، به &lrm;ویژه در کشورهای کوهستانی مانند ایران، مستعد وقوع حوادثی از جمله آسیب‌ های جسمی و مالی هستند. گزارش‌ های مختلف نشان داده‌ اند که بهره‌ برداری جنگل یکی از شغل‌ های پرخطر است که علاوه&lrm; بر خطرات طبیعی، با مشکلات ایمنی مربوط به استفاده از ماشین‌ آلات و شرایط نامناسب محیط کار نیز رو به‌ رو است. برای کاهش این حوادث، مدیریت صحیح و تقویت فرهنگ ایمنی در محیط کار از اهمیت بالایی برخوردار است. در این راستا، مطالعات و تحلیل‌ های مختلف نشان داده‌ اند که اکثر حوادث ناشی از رفتارهای ناایمن و شرایط ناامن محیطی هستند. پژوهش‌ ها بر روی علل حوادث و تحلیل خطرات، به‌ویژه در عملیات برداشت چوب در جنگل‌ های ایران، به شناسایی فاکتورهای خطر و بهبود ایمنی شغلی پرداخته‌ اند. بررسی نوع و شدت صدمات می &lrm;تواند به مدیریت بهتر ایمنی کار کمک نماید. از این &lrm;&lrm;رو در پژوهش حاضر، صدمات انسانی ناشی از بهره &lrm;برداری در جنگل &lrm;های چفرود واقع در غرب استان گیلان مورد مطالعه قرار گرفته&lrm; است. مواد و روش &lrm;ها: منطقه مورد بررسی در حوزه آبخیز چفرود در غرب استان گیلان قرار دارد و از نظر توپوگرافی کوهستانی و شیب‌ دار است؛ به‌ طوری‌ که شیب در برخی نقاط تا ۸۰ درصد می‌رسد و ارتفاع آن از ۹۰۰ تا ۱۵۰۰ متر از سطح دریا متغیر است. در این تحقیق، داده‌ های حوادث کار در جنگل‌های چفرود استان گیلان از گزارشات و پرسشنامه‌ ها برای 371 حادثه طی 10 سال (2014-2005) جمع‌ آوری شدند. در این منطقه از شیوه بهره‌ برداری نیمه‌ مکانیزه شامل قطع با اره موتوری، چوب &lrm;کشی با اسکیدر و بارگیری با لودر استفاده شد. پژوهش حاضر مقطعی&lrm;-توصیفی است و داده‌ها با استفاده از نرم‌ افزار SPSS تحلیل شدند. برای تجزیه و تحلیل حوادث، معیارهای نرخ فراوانی و شدت حادثه استفاده شدند. نرخ فراوانی حادثه نشان‌ دهنده تعداد حوادث به &lrm;ازای یک میلیون ساعت کاری است و نرخ شدت حادثه تعداد روزهای تلف &lrm;شده به &lrm;ازای هزار ساعت کار را نشان می‌ دهد. تجزیه و تحلیل و مقایسه نرخ شدت حادثه با توجه به شیب و مراحل مختلف بهره‌ برداری انجام شد. عواملی مانند نرخ فراوانی، شدت، نوع و علت حادثه، زمان وقوع، نوع آسیب‌ دیدگی و شغل افراد حادثه‌ دیده نیز ارزیابی گردیدند. یافته &lrm;ها: متوسط نرخ فراوانی (ضریب تکرار) حوادث در جنگل‌ های چفرود برابر 37 بود، به این معنی که در هر یک میلیون ساعت کاری به &lrm;طور میانگین 37 حادثه رخ داد. بیشترین حوادث در سال 2010 ثبت شدند. همچنین، متوسط نرخ شدت حادثه 0/18 بود که نشان‌دهنده 18 صدم روز تلف&lrm; شده به &lrm;ازای هر هزار ساعت کاری است. بیشترین نرخ شدت حادثه مربوط به سال 2007 و کمترین آن مربوط به سال 2009 بودند. بر اساس علت حادثه، ضربه&lrm; خوردن از وسیله با 14 درصد، بیشترین دلیل بروز حادثه بود و سوختگی کمترین درصد را به &lrm;خود اختصاص داد. در مورد نوع عضو آسیب‌ دیده، بیشترین آسیب‌ ها به &lrm;دست‌ ها (36 درصد) و پاها (28 درصد) مربوط بود. نتایج آزمون تجزیه واریانس یک &lrm;طرفه نشان دادند که نرخ شدت حادثه با توجه به شیب زمین و علت حادثه تفاوت معنی‌ داری داشت. نرخ شدت حادثه در شیب‌ های بالای 30 درصد بیشتر از شیب‌ های کمتر بود و همچنین در مرحله قطع، شدت حوادث بیشتر از مراحل چوب &lrm;کشی و بارگیری بود. از نظر زمان وقوع، بیشترین حوادث در ساعات 11 تا 12 قبل از ظهر و 13 تا 14 بعد از ظهر رخ دادند. در نهایت، بیشترین آسیب‌ دیدگان مربوط به عملیات بهره‌ برداری جنگل بودند و کمترین تعداد حادثه در فعالیت‌ های احیا و توسعه مشاهده شد. براساس نتایج آزمون مقایسه میانگین توکی، نرخ شدت حادثه در مرحله قطع بیشتر و متفاوت از مرحله چوب &lrm;کشی و در مرحله چوب کشی نیز بیشتر و متفاوت از مرحله بارگیری بود. از طرفی، نتایج تحلیل رگرسیونی نشان دادند که با تغییر مولفه بهره&lrm;&lrm; برداری از قطع به چوب&lrm; کشی و بارگیری، نرخ شدت حادثه به&lrm;صورت توانی کاهش یافت. نتیجه&lrm; گیری کلی: با توجه با شروع برنامه هفتم توسعه در کشور و نگاهی متفاوت به بحث مدیریت جنگل &lrm;ها در کشور و همچنین لزوم توجه ویژه به نیروی انسانی در جنگل، انجام پژوهش‌ های مرتبط با موضوع ایمنی شغلی در جنگل از اهمیت ویژه &lrm;ای برخوردار است، لذا، انتشار معتبر نتایج پژوهش &lrm;های مرتبط با ایمنی شغلی و حوادث کار در جنگل نظر به کم &lrm;بودن انتشار این قبیل مطالعات در کشور از اهمیت خاصی برخوردار است. برای کاهش فروانی و شدت حادثه در منطقه مورد مطالعه، پیشنهاد می&lrm; گردد که ضمن آموزش کارگران در بدو ورود به کار، برنامه های ایمنی در حین کار توسط سرکارگران در جنگل آموزش داده شود. کارگران را به استفاده از وسایل ایمنی و حفاظت فردی تشویق و از مزایای استفاده از این وسایل آگاه کنند و در آنان ایجاد انگیزه نمایند.</div> <div style="text-align: justify;">Extended Abstract Background: Examining injury rates in various occupations, particularly in the forestry sector, is a critical indicator for assessing occupational safety. Forestry is considered one of the most hazardous occupational sectors. It is associated with a high rate of occupational injuries and accidents. Due to the inherently dangerous nature of forestry, it is prone to incidents that result in both physical and financial losses, especially in mountainous countries such as Iran. Numerous reports have highlighted that forest exploitation is a high-risk occupation that not only faces natural hazards but also safety challenges related to machinery use and poor working conditions. To mitigate these accidents, effective management and the promotion of a safety culture in the workplace are of utmost importance. Studies have shown that the majority of accidents are caused by unsafe behaviors and environmental conditions. Research on the causes of accidents and risk analysis, particularly in wood harvesting operations within Iranian forests, has focused on identifying risk factors and improving occupational safety. Investigating the types and severity of injuries is crucial for the better management of occupational safety. Therefore, this study investigates occupational injuries related to forest harvesting in the Chafroud region of western Guilan Province. Method: The study area is located in the Chafroud watershed in the western part of Gilan Province. Geographically, it is a mountainous and steep region, with slopes reaching up to 80% in some areas. The elevation in this region ranges from 900 to 1500 meters above sea level. For this study, data on work-related accidents in the forests of Chafroud were gathered from reports and questionnaires, covering 371 accidents over 10 years (2004-2013). Semi-mechanized exploitation methods are employed in the area, including chainsaw cutting, skidding with a skidder, and loading with a loader. This study was conducted using a cross‑sectional descriptive design, and the data were analyzed using SPSS software. Accident frequency rate (AFR) and accident severity rate (ASR) were used to analyze the accidents. The AFR measures the number of accidents per million working hours, while the ASR measures the number of days lost per thousand working hours. The severity rates were analyzed and compared based on slope and different stages of operation. Additionally, the frequency rate, severity and type, cause of the incident, type of accident, time of occurrence, type of injury, and occupation of the injured were the other evaluated factors. Results: The average AFR (recurrence coefficient) was 14 in the forests of Chafroud, meaning that, on average, 14 accidents occurred per million working hours. The highest number of accidents was recorded in 2009. The average ASR was 0.18, indicating that 0.18 days were lost per thousand working hours. The highest accident severity rate occurred in 2006, while the lowest was in 2008. In terms of accident causes, being struck by equipment or moving objects was the most common cause, accounting for 14% of the accidents, while burns were the least common. Regarding the type of injury, the most frequent injuries were to the hands (36%) and feet (28%). Results from the one-way analysis of variance (ANOVA) showed that the ASR significantly varied depending on land slope and the cause of the accident. The severity rate was higher on slopes greater than 30% compared to lower slopes, and accidents during the felling stage were more severe than those during the logging and loading stages. As for the time of  occurrence, most accidents took place between 11:00-12:00 AM and 1:00-2:00 PM. Finally, the majority of injuries were associated with logging operations, while the fewest accidents occurred during restoration and development activities. Based on the results of the Tukey mean comparison test, the ASR is higher in the felling stage and different from the logging stage, and it is also higher and different from the loading stage in the logging stage. On the other hand, the results of the regression analysis show that the ASR decreases exponentially as the operation stage changes from felling to skidding and loading. Conclusion: Given the commencement of the Seventh Development Plan in Iran and the shift in perspective regarding forest management, along with the growing need to prioritize human resources in forestry, research on occupational safety in forests has become particularly crucial. Therefore, the reliable dissemination of research findings on occupational safety and work-related accidents in forests is of significant importance, especially considering the limited number of such studies published in the country. To reduce the incidence and severity of accidents in the study area, it is recommended to incorporate safety programs into worker training upon their entry into the job. Foremen should conduct these safety training sessions in the forest. Additionally, workers should be encouraged to use safety and personal protection equipment, informed about the benefits of these devices, and motivated to use them consistently.  </div> بهره‎ برداری جنگل, جنگل چفرود, حوادث کار, نرخ شدت حوادث, نرخ فراوانی حادثه Chafroud forests, Frequency rate, Logging operation, Severity rate, Work accident 146 157 http://ifej.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-365-4&slc_lang=fa&sid=1 Farshad Keivan Behjou فرشاد کیوان بهجو 100319475328460010992 100319475328460010992 No Department of Forest Science and Engineering, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Sajad Ghanbari سجاد قنبری ghanbarisajad@gmail.com 100319475328460010993 100319475328460010993 Yes Department of Forestry, Faculty of Ahar Agriculture and Natural Resources, University of Tabriz, Ahar, Iran گروه جنگل ‎داری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی اهر، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران، Pourya Pourramazan پوریا پوررمضان 100319475328460010994 100319475328460010994 No Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Ayeshe Esamili عایشه اسماعیلی 100319475328460010995 100319475328460010995 No Faculty of Natural Resources, Urmia University, Urmia, Iran گروه جنگل داری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران