Ecology of Iranian Forests

fa ارزیابی و مقایسه وضعیت رویش گونه های گیاهی مناطق لغزشی و شاهد در سری 4 طرح جنگل داری نکاء چوب Evaluation and Comparison of the Growth Status of Plant Species in the Landslide and Control Areas in the 4th Series of the Neka Chub Forestry Plan اکولوژی جنگل اکولوژی جنگل كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;">چکیده مبسوط مقدمه و هدف: جنگل&lrm; ها سرمایه ملی هر کشور محسوب می&lrm; شوند و در کشور ایران با توجه به قرارگرفتن بر روی کمربند خشک زمین اهمیت دو چندانی باید برای مدیریت، حفاظت و توسعه آن&lrm;ها قائل شد. در مدیریت جنگل بر پایه پایداری، زادآوری جنگل و رویشگاه &lrm;های طبیعی برای نیل به اهداف جنگل پایدار اهمیت زیادی دارد. از این&lrm; رو، مدیران جنگل و جنگل&lrm; بانان بعد از بهره&lrm; برداری و یا آشفتگی حاصل از بلایای طبیعی مانند حرکات توده&lrm;ای ازجمله زمین &lrm;لغزش و یا آتش &lrm;سوزی، احیاء و بازیابی پوشش درختی-علفی جنگل به &lrm;صورت طبیعی و با حداقل دخالت انسانی را مدنظر داشته باشند. زمین &lrm;لغزش&lrm; ها یکی از شایع&lrm;ترین و مهم&lrm;ترین این آشفتگی&lrm; ها هستند. وقوع زمین &lrm;لغزش می &lrm;تواند متأثر از توپوگرافی، ساختار زمین &lrm;شناسی، عمق خاک و انسجام ریشه &lrm;ها باشد. محققین دریافته &lrm;اند که مقابله با زمین &lrm;لغزش&lrm;ها با افزایش قدرت خاک و توسعه ریشه گیاهان و پوشش گیاهی امکان&lrm; پذیر و قابل جلوگیری است. همچنین، مشخص شده &lrm;است که احتمال لغزش در علفزارها و مراتع بیش از جنگل&lrm; ها است و پوشش درختی در مناطق مستعد لغزش از اهمیت به سزایی برخوردار است. ریشه&lrm; های ضخیم مانند میخ بر خاک&lrm; های روی شیب عمل می &lrm;کنند و چینش ریشه&lrm; های نازک نیز این ریشه&lrm; ها را به یکدیگر مرتبط می&lrm; نمایند. به &lrm;همین جهت با بافت ریشه&lrm; ای مناسب انواع گیاهان و پوشش گیاهی سطحی می &lrm;توان دامنه &lrm;ها را تثبیت و شرایط هیدرولوژیک خاک را بهبود بخشید. از این&lrm; رو، هدف این تحقیق بررسی روند احیای طبیعی پوشش گیاهی مناطقی است که در آن&lrm;ها لغزش &lrm;های کم‌عمق اتفاق افتاده است. مواد و روش‌ها: به این منظور، دو منطقه لغزشی از نوع کم &lrm;عمق، که در این تحقیق منطقه لغزشی A و B نامیده می &lrm;شوند، در بخش چهار سری چهار جنگل نکاء چوب مازندران در قطعه 25 که دارای گونه&lrm; های درختی راش، ممر، توسکا، بلوط، شیردار، ون و گردو است و دارای لغزش &lrm;های حدوداً 6 و 8 ساله به مساحت 700 و 1200 متر مربع در جهت دامنه شمال غربی به ارتفاع 486 و 610 متر از سطح دریا بودند، انتخاب شدند و به&lrm; عنوان شاهد به فاصله 10 متری در ناحیه مجاور به موازات همان مناطق لغزشی در نظر گرفته شد. برای بررسی نوع و تعداد گیاهان، 24 قطعه نمونه (شامل 12 قطعه نمونه در دو منطقه لغزشی A و B و 12 قطعه نمونه شاهد) با کوادرات یک متر مربعی و به&lrm; صورت منظم تصادفی انتخاب شدند. گیاهان درون هر قطعه نمونه، ابتدا شناسایی و سپس شمارش شدند. سپس با توجه به گیاهان برداشت شده، فهرست فلورستیک گیاهان جهت شناسایی و دسته &lrm;بندی گونه&lrm; ها، خانواده، کوروتیپ و شکل زیستی هر گیاه مشخص و به &lrm;ترتیب در جدول فلورستیک درج گردید. تعداد گیاهان استقراریافته به تفکیک مناطق لغزشی و شاهد و تعلق آن&lrm;ها به گونه &lrm;های چوبی-درختی و علفی و فراوانی آن&lrm;ها با کمک نرم &lrm;افزار Excel مشخص شد. مقایسات با آزمون t مستقل از طریق نرم &lrm;افزار SPSS انجام شدند. یافته‌ها: کل گیاهان برداشت شده 351 قطعه بود که برابر نتایج خصوصیات فلورستیک گیاهان نمونه&lrm; برداری شده متعلق به 19 خانواده گیاهی بودند، شامل چهار خانواده درختی (افرا، ممرز، ازگیل و توسکا) و 15 خانواده علفی (که پنج گونه پر تعداد آن عبارت&lrm;اند از جگن، فرفیون، تمشک، بنفشه، متامتی). از کل گیاه نمونه &lrm;برداری شده، 22 درصد در دو منطقه لغزشی و 78 درصد گیاهان در مناطق شاهد مشاهده شدند. گیاهان برداشت&lrm; شده در مناطق لغزشی 87 قطعه بودند که همگی از نوع گیاهان علفی بودند و هیچ &lrm;گونه چوبی در میان آن&lrm;ها نبود. یافته &lrm;ها در خصوص تفاوت وضعیت رویش گونه &lrm;های گیاهای بین منطقه لغزش A  و B با منطقه شاهد و مجاور، با توجه به مقایسه زوجی صورت&lrm; گرفته تعداد گونه&lrm; ها و فراوانی گیاهان به&lrm; شدت متأثر از آشفتگی ناشی از حرکت لغزشی قرار داشتند و روند کاهشی نسبت به مناطق شاهد نشان دادند که نتایج در سطح آماری 95 % معنی &lrm;دار بود. نتیجه‌گیری: ایجاد آشفتگی&lrm; هایی مانند لغزش&lrm; های کم&lrm; عمق باعث کاهش معنی &lrm;دار تعداد و همچنین تنوع گونه &lrm;های گیاهی می &lrm;شود، به &lrm;صورتی&lrm;که در منطقه لغزشی گیاهان بومی مطابق الگوی منطقه شاهد مستقر و احیاء نشده &lrm;اند و 10 گونه علفی مانند سیکلامین، پامچال، چوبلمه، سرخس، زبرینه و ... بعد از لغزش مشاهده نشدند. با توجه به عدم مشاهده گونه&lrm; های درختی در منطقه لغزشی علی &lrm;رغم گذشت مدت زمان 6 و 8 سال از زمان وقوع لغزش، تاثیر منفی آشفتگی ناشی از لغزش در گونه &lrm;های چوبی کاملاً مشخص است، ولی در گونه&lrm; های علفی این استقرار هر چند به &lrm;صورت کم ( نسبت به منطقه شاهد) در حال ترمیم و بازسازی طبیعی است. نکته قابل توجه این است که گونه &lrm;های علفی سریع &lrm;الرشد مانند جگن، فرفیون، و تمشک زودتر از سایر گونه &lrm;ها در دو منطقه مورد مطالعه استقرار یافته &lrm;اند که نحوه رقابت، پراکنش بذر، نحوه جوانه &lrm;زنی، تعداد بذور، فیزیولوژی، اکوفیزیولوژی و سایر ویژگی&lrm; های این گونه &lrm;ها ممکن است در موفقیت آن&lrm;ها برای تصرف عرصه مناطق لغزشی مؤثر باشد. همچنین، مشخص شد که حدود نیمی از گیاهان موجود در منطقه (قبل از لغزش) با توجه به مشاهدات مناطق شاهد، خصوصاً گیاهان چوبی دست &lrm;کم در کوتاه &lrm;مدت به منطقه بازنگشته&lrm; اند. </div> <div style="text-align: justify;">Extended Abstract Background: Forests are considered the national capital of every country, and double importance should be given to their management, protection, and development in Iran due to being located on the dry belt of the earth. In forest management based on sustainability, regeneration of forests and natural habitats is crucial to achieve the goals of sustainable forests. Therefore, forest managers and foresters should consider revitalization and restoration of the forest's tree-grass cover in a natural way and with minimal human intervention after exploitation or disturbances resulting from natural disasters, such as mass movements and landslides or fire. Landslides are one of the most common and important disturbances. The occurrence of landslides can be affected by topography, geological structure, soil depth, and the integrity of roots. Researchers have found that it is possible and preventable to deal with landslides by increasing soil strength and developing plant roots and vegetation. It has also been determined that the probability of landslides is higher in grasslands and pastures than in forests, and tree cover is essential in areas prone to landslides. Thick roots act like nails in the soil on the slope, and the arrangement of thin roots connects these roots to each other. For this reason, slopes can be stabilized and soil hydrological conditions can be improved with suitable root tissue of all types of plants and surface vegetation. Therefore, this research aims to investigate the natural revitalization of vegetation in areas where shallow landslides have occurred. Methods: Two shallow sliding areas, called sliding areas A and B in this research, located in Section 4 of Series 4 of Mazandaran's Nika Wood Forest in Plot 25, consisting of beech, alder, alder, oak, shirdar, van and walnut tree species, and had landslides of about 6 and 8 years with a size of 700 and 1200 m2 in the direction of the northwest slope at a height of 486 and 610 m above the sea level, were selected for the research purpose. A control was considered at a distance of 10 A m in the adjacent area, parallel to the same sliding areas. Moreover, 24 sample pieces (including 12 sample pieces in two sliding areas A and B and 12 control sample pieces) with a 1 m2 quadrate were randomly selected to examine the type and number of plants. The plants were first identified and then their number was counted in each sample plot. Then, according to the harvested plants, the floristic list of plants to identify and categorize the species, family, chorotype, and biological form of each plant was specified and entered in a floristic table. The number of established plants separated from the sliding and control areas, their belonging to wood-tree and herbaceous species, and their abundance were determined using Excel software. Comparisons were done with the independent t-test through SPSS software. Results: The total number of harvested plants was 351, which is equal to the floristic characteristics of the sampled plants. They belonged to 19 plant families, including four tree families (maple, hemrose, parsnip, and alder) and 15 grass families (five species of which were abundant, namely Jagen, Ferfion, Raspberries, Banafsheh, and Matamati). Of all the sampled plants, 22% and 78% were found in the two sliding areas and the control areas, respectively. The plants harvested in the landslide areas were 87 pieces, all of which were herbaceous plants, and there were no woody species among them. According to the findings of paired comparisons regarding the difference in the growth status of plant species between the sliding areas A and B with the control and adjacent area, the number of species and the abundance of plants were strongly affected by the disturbance caused by the sliding movement. They had a decreasing trend compared to the control areas, and the results were statistically significant at the 95% level. Conclusion: The creation of disturbances, such as shallow landslides, causes a significant decrease in the number and diversity of plant species, so that native plants are not established and restored in the landslide area according to the model of the control area. Besides, 10 herbaceous species, such as cyclamen, primrose, sedum, fern, zebrina, etc., were not observed after the landslide. Considering the absence of tree species in the landslide area, the negative impact of the disturbance caused by the landslide on woody species is quite clear despite the passage of 6 and 8 years since the landslide occurrence. The grass of this establishment is being restored naturally, although in a small way (compared to the control area). It is noteworthy that fast-growing herbaceous species, such as jagen, farfion, and raspberry, were established earlier than the other species in the two studied areas. The manner of competition, seed distribution, germination, number of seeds, physiology, ecophysiology, and other characteristics of these species may have been effective in their success in occupying the landslide areas. It was also found that about half of the plants in the area (before the landslide) did not return to the area, especially woody plants, at least in the short term, according to the observations of the control areas.  </div> آشفتگی, بوم ‎شناختی زمین لغزش, پوشش گیاهی, جوانه‎ زنی, زمین لغزش کم‌عمق Disturbance, Germination, Landslide ecology, Shallow landslides, Vegetation 1 11 http://ifej.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-348-2&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Ata ollah Hosseini سید عطاء اله حسینی at.hosseini@ut.ac.ir 100319475328460010600 100319475328460010600 Yes Department of Forestry and Forest Economics, University College of Agriculture and Natural Resources, University of Tehran, Tehran, Iran گروه جنگل‎داری و اقتصاد جنگل، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Ali Babaei Ahmadabad علی بابایی احمد آباد ali.babaei.ahmadabad@gmail.com 100319475328460010601 100319475328460010601 No Department of Forestry and Forest Economics, University College of Agriculture and Natural Resources, University of Tehran, Tehran, Iran گروه جنگل‎داری و اقتصاد جنگل، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Hanieh Pouya هانیه پویا haniehpouya@gmail.com 100319475328460010602 100319475328460010602 No Department of Forestry and Forest Economics, University College of Agriculture and Natural Resources, University of Tehran, Tehran, Iran گروه جنگل‎داری و اقتصاد جنگل، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Seyed Jaber Hadizadeh سیدجابر هادی‎ زاده gaberhadizadeh@gmail.com 100319475328460010603 100319475328460010603 No Department of Forestry and Forest Economics, University College of Agriculture and Natural Resources, University of Tehran, Tehran, Iran گروه جنگل‎داری و اقتصاد جنگل، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران