Ecology of Iranian Forests
بوم شناسی جنگل های ایران (علمی- پژوهشی)
Ecol Iran For
Agriculture
http://ifej.sanru.ac.ir
1
admin
2423-7140
2676-4296
10.61186/ifej
fa
jalali
1403
7
1
gregorian
2024
10
1
12
2
online
1
fulltext
fa
ارزیابی شاخص های تنوع زیستی گونه های گیاهی زیرآشکوب رویشگاه های شمشاد در جنگل های هیرکانی
Evaluation of Understory Plant Species Biodiversity in Buaxus hyrcana Habitats within Hyrcanian Forests
اکولوژی جنگل
اکولوژی جنگل
پژوهشي
Research
<div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:IRANsharp;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">چکیده مبسوط </span></b></span></span><br>
<span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">مقدمه و هدف:</span></span></b><span lang="FA"><span style="color:black"> تنوع زیستی گیاهی هر اکوسیستم به</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">طور مستقیم تحت ویژگی</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">های رویشی و تنوع گونه</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">های گیاهی آن قرار دارد که همواره متضمن پایداری این اکوسیستم در مقابل عوامل متغیر محیطی و زیستی است. شاخص</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">های تنوع زیستی به</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">منظور</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">مقایسه</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">تنوع</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">زیستی توده</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">های</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">مختلف</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">و</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">برآورد تغییرات</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">تنوع</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">زیستی</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">در</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">طول</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">زمان در</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">سطح</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">توده</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">اندازه</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">گیری</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">می</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">شوند. جنگلهای</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">هیرکانی</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">شمال</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">ایران</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">میراثی</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">به</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">جا</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">مانده</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">از</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">دوران</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">سوم</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">زمین</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">شناسی</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">است که امروزه</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">بخش</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">بزرگی</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">از</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">آن در</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">مناطق</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">جلگهای</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">در</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">اثر فعالیتهای</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">مخرب</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">انسانی</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">نابود</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">شده</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">است. این جنگل</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ها در جنوب دریای خزر دارای اهمیت ویژه</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ای از نظر حفاظتی و مدیریتی است. شمشاد هیرکانی </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">(<i>Buxus hyrcana</i> Pojark.)</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> که متعلق به خانواده</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black"> Buxaceae </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">تنها</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">گونه</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">از جنس</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">شمشاد</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">در جنگل</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">های هیرکانی ایران</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">است. از جنبه</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">های مختلفی از جمله اقتصادی، توریسم، حفظ تنوع زیستی و غیره ارزش</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">های منحصر به</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">فردی دارد، این گونه با ارزش از دیرباز مورد تهدید عوامل انسانی و طبیعی بوده و از سطح آن</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ها در کشور کاسته شده است. پژوهش حاضر به مطالعه فلورستیک- فیزیونومیک رویشگاه</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">های شمشاد در مناطق چشمه بلبل،سنگده، سی</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">سنگان و شفارود پرداخته است. </span></span></span></span><br>
<span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">مواد و روش</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span></b><b><span lang="FA"><span style="color:black">ها:</span></span></b><span lang="FA"><span style="color:black"> در این پژوهش رویشگاه</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">های مهم شمشاد هیرکانی از منطقه حفاظت</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">شده چشمه بلبل بندر گز استان گلستان به</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">عنوان شرقی</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ترین ناحیه پراکنش این</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">گونه در جنگل</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">های هیرکانی تا جنگل</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">های شفارود در استان گیلان نمونه</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">برداری شدند. </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">به‎ طور کلی در چهار منطقه مورد شناسایی 125 قطعه نمونه 400 مترمربعی (20 ×20 متر) پیاده شد. بندر گز (چشمه بلبل) 35 قطعه نمونه، فریم (سنگده) 30 قطعه نمونه، سی</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">سنگان 40 قطعه</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">نمونه و شفارود 20 قطعه</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">نمونه). در هر قطعه</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">نمونه برای اندازه</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">گیری پوشش علفی کف جنگل، تعداد پنج ریز قطعه چهار مترمربعی (۲ × 2 متر) در مرکز و چهار گوشه هر قطعه</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">نمونه پیاده و نسبت به برداشت پوشش علفی آنها اقدام شد. شاخصهای تنوع زیستی برای هریک از قطعات نمونه، شامل تنوع شانون، سیمپسون و فیشر، غنای مارگالف و منهینیک و یکنواختی پیلو، سیمپسون و شانون اندازه‎ گیری شد. شناسایی گیاهان با دقت بسیار و با استفاده از فلور فارسی ایران، فلور ایرانیکا، فلور ترکیه و فلور اروپا انجام شد. شکل زیستی هرگونه گیاهی بر اساس روش رانکایر مشخص و ثبت شد. محدوده پراکنش جغرافیایی هرگونه با توجه به فلورهای ذکر شده، تعیین شد. سپس با استفاده از داده</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">های فلوریستیکی در تقسیم</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">بندی نواحی رویشی سطح کره زمین، تعلق هریک از گونه</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ها به فیتوکوریون</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">های موجود مشخص و نمودار پراکنش جغرافیایی گیاهان منطقه رسم شد. به</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">منظور مقایسه تنوع گونه</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ای بین رویشگاه</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ها از آنالیز واریانس یک</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">طرفه استفاده و به</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">منظور مقایسه میانگین</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ها از آزمون </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">Tukey-HSD</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> در محیط نرم</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">SPSS</span></span><span style="color:black"> و رسم نمودارها با استفاده از نرم</span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">Excel-2013</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> انجام شد.</span></span></span></span><br>
<span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">یافته</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span></b><b><span lang="FA"><span style="color:black">ها:</span></span></b><span lang="FA"><span style="color:black"> به</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">طور کلی تعداد 186 گونه گیاهی متعلق به 68 تیره گیاهی شناسایی شد. نتایج نشان داد همی</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">کریپتوفیت</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ها با 34/94 درصد (65گونه)، فانروفیت</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ها با 21/5 درصد (40 گونه)، ژئوفیت</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ها با 19/90 درصد (37گونه)، تروفیت</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ها با 19/35 درصد (36گونه) و کریپتوفیت</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ها با 2/69 درصد (5 گونه) شکلهای زیستی چیره ترکیب رستنی رویشگاه</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">های شمشاد هیرکانی را به</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">خود اختصاص دادند. کامه</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">فیت</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ها نیز با درصد (3 گونه) کمیابترین شکل زیستی منطقه بودند. نتایج بررسی پراکنش جغرافیایی گونه</span></span><span dir="LTR" lang="FA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">های گیاهی منطقه نشان داد کل فلور عمدتاً از عناصر اروپا - سبیری (55گونه) و چند ناحیه</span></span><span dir="LTR" lang="FA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ای (38 گونه) بوده که بیش از 50 درصد گونه</span></span><span dir="LTR" lang="FA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ها (تعداد 93 گونه) را به</span></span><span dir="LTR" lang="FA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">خود اختصاص داده</span></span><span dir="LTR" lang="FA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">اند. پس از آن گونه</span></span><span dir="LTR" lang="FA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">های نواحی رویشی اروپا- سیبری/ ایران تورانی/ مدیترانهای (25 گونه، 13/44 درصد)، اروپا- سیبری/ ایران تورانی (25 گونه، 13/44 درصد)، ایران تورانی (16 گونه، 8/60 درصد)، اروپا- سیبری/ مدیترانهای (13 گونه، 6/70 درصد)، جهان وطن (8 گونه، 4/3 درصد) قرار داشتند. نواحی رویشی مدیترانه/ ایران تورانی (5 گونه، 2/70 درصد) دارای کم</span></span><span dir="LTR" lang="FA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ترین میزان حضور در سطح منطقه بودند با توجه به این</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">که جنگل</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">های شمال از نظر جغرافیایی به ایالت اکسین- هیرکانی از</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">زیرحوزه پونتیک</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">از</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">ناحیه</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">رویشی</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">بزرگ اروپا </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">-</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">سیبری</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">تعلق دارند، حضور</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">گونه</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">های</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">متعلق</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">به</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">این</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">طیف جغرافیایی</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">در</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">فلور این</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">مناطق</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">دور</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">از</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">انتظار</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">نیست. همچنین حضور گونه</span></span><span dir="LTR" lang="FA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">های دیگر نواحی جغرافیایی نتیجه</span></span><span dir="LTR" lang="FA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ای از الگوهای طبیعی حضور اتفاقی عناصر گیاهی از سایر مناطق رویشی جهان است. </span></span></span></span><br>
<span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">نتیجه</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span></b><b><span lang="FA"><span style="color:black">گیری:</span></span></b><span lang="FA"><span style="color:black"> نتایج این پژوهش نشان داد که رویشگاه</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">های شمشاد فریم و شفارود دارای مقایر بالاتری از شاخص</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">های تنوع، یکنواختی و غنای گونه</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ای می</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">باشند. این دو رویشگاه میانگین ارتفاع از سطح دریا بالاتری نسبت به رویشگاه</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">های چشمه بلبل و سی</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">سنگان می</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">باشند. مرور منابع نشان می</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">دهد که عوامل فیزیوگرافی</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">نیز</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">نقش</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">مهمی</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">در</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">شاخص</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">های</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">غنا</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">و تنوع</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">گونه</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ای ایفا</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">می</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">کنند</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">.</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> تغییرات ارتفاع از سطح دریا اغلب منجر به تغییرات در شرایط محیطی مانند دما، بارش و ویژگی</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">های خاک می</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">شود. این تنوع در شرایط رویشگاه باعث افزایش ناهمگونی آن شده و به طیف وسیع</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">تری از گونه</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ها امکان همزیستی می</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">دهد. در نتیجه، ناهمگونی بیشتر رویشگاه منجر به تنوع گونه</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ای بالاتر می</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">شود که در شاخص تنوع زیستی هم منعکس می</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">شود. </span></span></span></span></span></span></span><br>
<br>
</div>
<div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="line-height:2;"><b>Extended Abstract</b><br>
<b>Background:</b> The plant biodiversity of any ecosystem is directly affected by its vegetative characteristics and diversity of plant species, which always guarantees the ecosystem’s stability against variable environmental and biological factors. Biodiversity indices are measured to compare the biodiversity of different masses and estimate the changes in biodiversity over time at the mass level. The Hyrcanian forests of northern Iran are a legacy left from the third geological period, and today a large part of them has been destroyed in the plains due to destructive human activities. These forests have a special importance for the protection and management in the south of the Caspian Sea. Hyrcanian boxwood (<i>Buxus hyrcana</i> Pojark.), which belongs to the Buxaceae family, is the only species of boxwood in the Hyrcanian forests of Iran. It has unique values from various aspects, including economics, tourism, preservation of biodiversity, etc. This valuable species has been threatened by human and natural factors for a long time and its area has decreased in the country. The present research investigates the floristic-physiognomic status of boxwood habitats in Cheshme Bulbul, Sangdeh, Si-Sangan, and Shafarood regions.<br>
<b>Methods:</b> In this research, the important habitats of Hyrkanian boxwood were sampled from the protected area of Cheshme Bulbul, Bandar Gaz, Golestan province, as the easternmost distribution area of this species in Hyrkanian forests to Shafarood forests in Gilan province. In total, 125 sample plots of 400 m<sup>2</sup> (20 × 20 m) were planted in the four identified areas (35, 30, 40, and 20 sample plots in Bandar Gaz (Cheshme Bulbul), Frame (Sangdeh), Si Sangan, and Shafarood, respectively). To measure the herbaceous cover of the forest floor in each sample plot, five small plots of four m<sup>2</sup> (2 × 2 m) were walked in the center and four corners of each sample plot to harvest their herbaceous cover. Biodiversity indices, including Shannon, Simpson, and Fisher diversity, Margalf and Menhinik richness, and Pilou, Simpson, and Shannon uniformity, were measured for each of the sample plots. The plants were identified very carefully using the Persian Flora of Iran, the Flora of Iranica, the Flora of Türkiye, and the Flora of Europe. The biological form of any plant was determined and recorded based on the Rankier method. The range of geographical distribution was determined according to the mentioned flora. Then, the belonging of each species to the existing phytochorions was determined and the geographical distribution diagram of the regional plants was drawn using floristic data in the division of the vegetative regions of the earth's surface. Species diversity between habitats was compared with the one-way analysis of variance. Means were compared using the Tukey-HSD test in SPSS software. Graphs were drawn using Excel software (2013).<br>
<b>Results:</b> In total, 186 plant species belonging to 68 plant genera were identified in the studied regions. The hemi-cryptophytes (65 species, 34.94%), phanerophytes (40 species, 21.5%), geophytes (37 species, 19.90%), trophytes (36 species, 19.35%), and cryptophytes (5 species, 69.2%) dominated the vegetation composition of Hyrkanian boxwood habitats. Kamephytes were the rarest biological form in the region with a percentage (3 species). The results of the geographical distribution of plant species in the region showed that the entire flora was mainly of European Siberian (55 species) and multi-regional (38 species) elements, which accounted for more than 50% of the species (93 species). This was followed by Europe-Siberian/Turanian Iran/Mediterranean vegetation areas (25 species, 13.44%), Europe-Siberian/Turanian Iran (25 species, 13.44%), Turanian Iran (16 species, 60.8%), Europe-Siberian/Mediterranean (13 species, 6.70%), and cosmopolitan (8 species, 4.3%) species. The lowest presence in the region was observed for the vegetation areas of Mediterranean/Turanian Iran (5 species, 2.70%), considering that the northern forests are geographically located in the Auxin-Hyrcania state of the Pontic sub-region, which is a large vegetation area belonging to Europe-Siberia. The presence of species belonging to this geographical spectrum in the flora of these regions is not far from expected. Moreover, the presence of species in other geographical areas is a result of the natural patterns of the accidental presence of plant elements from other vegetation areas of the world.<br>
<b>Conclusion:</b> The results of this research show higher indices of diversity, uniformity, and species richness in Shamshad Frame and Shafarood habitats, which have a higher average height above sea level than Cheshme Bulbul and Sisangan habitats. The review of the sources shows that physiographic factors play an important role in the indicators of species richness and diversity. Changes in altitude above sea level often lead to changes in environmental conditions, such as temperature, precipitation, and soil characteristics. This diversity in habitat conditions increases its heterogeneity and allows a wider range of species to coexist. As a result, more habitat heterogeneity leads to higher species diversity, which is also reflected in the biodiversity index.</span></span></span></div>
پراکنش جغرافیایی, رویشگاه های شمشاد, شکل زیستی, فلور
Biological form, Buxus habitats, Flora, Geographical distribution
41
58
http://ifej.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-515-2&slc_lang=fa&sid=1
alireza
Bijani-Nejad
علیرضا
بیژنی نژاد
alirezabizhani97@gmail.com
10031947532846009773
0009-0005-3242-0856
Yes
Department of Forestry, Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran
گروه علوم جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
Asghar
Fallah
اصغر
فلاح
fallaha2007@yahoo.com
10031947532846009774
10031947532846009774
No
Department of Forestry, Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran
گروه علوم جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
Hamid
Jalilvand
حمید
جلیلوند
hjalilvand2@gmail.com
10031947532846009775
10031947532846009775
No
Department of Forestry, Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran
گروه علوم جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
Hamed
Asadi
حامد
اسدی
Asadi.hamed@yahoo.com
10031947532846009776
10031947532846009776
No
Department of Forestry, Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran
گروه علوم جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران