Ecology of Iranian Forests

fa بررسی صدمات وارد شده به تنه درختان بر اثر تردد خودروهای بیراهه‎ نوردی (آفرود) در جنگل‎های شمال ایران Investigating the Damages to the Trees due to the Traffic of Off-Road Vehicle in the Northern Forests of Iran تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه و هدف: امروزه از ماشینهای بیراهه نوردی (آفرود) به&lrm;جز طبیعت&lrm;گردی برای مسابقه نیز استفاده می&lrm;شود. در واقع بیراهه نوردی&lrm; نوعی ورزش شناخته می&lrm;شود. هجوم هم&lrm;زمان چندین خودرو به طبیعت بکر جنگلی و عدم اطلاع از عوامل زیست&lrm;محیطی سبب تخریب خاک و پوشش گیاهی مناطق اطراف مسیر تردد می شود. لذا هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی اثر تردد خودروهای بیراهه نوردی بر درختان اطراف مسیر از نظر مساحت زخم، عمق زخم، محل زخم ایجاد شده در تنه یا ریشه، علت آسیب دیدگی و میزان آسیب&lrm;رسانی هریک از عوامل می&lrm;باشد. مواد و روش&lrm;ها: این مطالعه در قطعه ۱۵ سری چهار طرح جنگلداری حاجیکلا تیرانکلی (میانشه) انجام شد. به&lrm;همین منظور مسیر آفرود (بدون تردد اسکیدرها) در نظر گرفته شد. اثر تردد ماشین&lrm;های آفرود بر درختان اطراف مسیر از نظر تعداد درختان صدمه دیده، محل زخم ایجاد شده در تنه یا ریشه، مساحت زخم و عمق زخم، علت و نحوه آسیب به درختان اطراف مسیر و تأثیر شیب بر میزان آسیب مورد بررسی قرار گرفت. یافته&lrm;ها: نتایج این پژوهش نشان داد برای درختانی که نزدیک به مسیر هستند، نوع صدمه به&lrm;صورت نقطه&lrm;ای و با عمق زیاد است  و هرچه فاصله از مسیر بیشتر شود عمق ضربه کم ولی مساحت آسیبدیده بیشتر می&lrm;شود. عمق زخم در فاصله ۵۰ سانتی&lrm;متری از مسیر تردد، 2/55 سانتی&lrm;متر، در فاصله ۱۰۰ سانتی&lrm;متری از مسیر، 2/1 سانتی&lrm;متر و در فاصله ۱۵۰ سانتی&lrm;متری از مسیر، عمق زخم 1/7 سانتی&lrm;متر بود. صدمه وارده به درختان حاشیه مسیر بر اثر تردد آفرود از نظر محل آسیب&lrm;دیدگی، از سطح زمین تا یقه درخت ۱۲٪، از محل یقه تا ارتفاع یک متری تنه درخت ۵۶٪ و از ارتفاع یک تا دو متری درخت ۳۲٪ می&lrm;باشد. لذا بیشترین میزان آسیب&lrm;دیدگی درختان بر اثر تردد آفرود در محل یقه تا ارتفاع یک&lrm;متری تنه درخت و کمترین میزان آسیب&lrm;دیدگی در قسمت افق خاک تا سطح یقه درخت می&lrm;باشد. همچنین میزان آسیب وارده به درختان حاشیه مسیر بر اثر تردد آفرود، بر اثر برخورد بدنه و چرخ خودرو با تنه ۴۲ درصد، برخورد سقف یا تاج خودرو با درخت ۳۰ درصد، زخم به&lrm;دلیل بریدگی توسط سیم وینچ ۱۶ درصد و زخم ریشه بر اثر سایش تایر ۱۲ درصد می&lrm;باشد. با افزایش شیب طولی، عمق و مساحت زخم افزایش یافته است. میانگین عمق زخم در شیب هفت درصد، یک میلیمتر ثبت شد که این میزان در شیب ۲۰ درصد به 3/4 میلی&lrm;متر افزایش یافته است. نتیجه&lrm;گیری: با توجه به رونق تورهای آفرود در کشور که به&lrm;عنوان یک ورزش رسمی نیز ثبت شده است، نمی&lrm;توان از برگزاری آن جلوگیری کرد، اما می&lrm;توان با راهکارهای درست که مهم&lrm;ترین آن آموزش افراد است خطرات آن را برای طبیعت کاهش داد. همچنین با سازماندهی مناسب و تعیین مسیرهای مشخص برای تردد آفرود، می&lrm;توان از صدماتی نظیر آسیب به توده جنگلی، زادآوری و درختان سرپا و همچنین فشردگی خاک جلوگیری کرد.  </div> Extended Abstract Background: In contemporary society, off-road vehicles have gained popularity for both nature tourism and competitive events, establishing off-road riding as a recognized sport. However, the influx of multiple vehicles into forested areas, coupled with a general lack of awareness regarding environmental factors, has led to significant damage to the soil and vegetation surrounding these routes. This study aims to investigate the effects of off-road vehicle traffic on trees adjacent to these roads, focusing on various parameters such as wound area, wound depth, the specific location of wounds on the trunk or roots, and the causes of injury attributed to different factors. By understanding these impacts, we can better assess the ecological consequences of off-road activities and develop strategies to mitigate harm. Methods: The research was conducted within the Hajikla-Tirankali (Mianshe) forestry plan. To effectively examine the impact of off-road vehicles, both an off-road path and a control plot (located outside the off-road route) were established. The study aimed to analyze the effects of off-road vehicle traffic on the surrounding trees, taking into account the extent of wounding and the slope gradient of the terrain. Data were collected on wound characteristics, including depth and area, as well as the specific locations of injuries on the trees. The analysis also involved measuring the slope gradient to assess its influence on the severity of tree damage. Results: The findings revealed distinct patterns regarding tree damage in relation to proximity to the road. Trees located closer to the road exhibited greater wound depths compared to their wound areas. Conversely, trees positioned further away from the road showed a larger wound area relative to wound depth. Specifically, at a distance of 50 cm from the road, the average wound depth was recorded at 2.55 cm. At 100 cm from the road, this depth decreased to 1.2 cm, while at a mere 15 cm distance, the wound depth measured at 1.7 cm. In terms of the location of damage, the results indicated that 12% of wounds occurred from the soil horizon to the collar of the trees, while 56% were found from the collar to one meter in height on the trunk. Additionally, 32% of the wounds were located between one meter and two meters in height. The most significant damage was recorded in the region from the collar to one meter above the trunk, whereas the least damage occurred from the soil horizon to the tree collar. The study also identified the primary causes of tree injuries. Damage from collisions between the vehicle body or wheels and the tree trunk accounted for 42% of the injuries. Collisions involving the roof or crown of the vehicle with the tree represented 30% of the damage, while wounds caused by winch wire cuts contributed to 16%. Lastly, root wounds resulting from tire wear constituted 12% of the total injuries. Furthermore, it was observed that both the depth and area of wounds increased with steeper longitudinal slopes. For instance, the average wound depth recorded at a 7% slope was 1 mm, which significantly increased to 3.4 mm at a 20% slope. Conclusion: Given the official recognition of off-road activities as a sport, it is unlikely that these practices can be entirely eliminated. However, through education and increased awareness of environmental considerations, the extent of damage to forest ecosystems can be mitigated. Implementing fixed and engaging tracks for off-road vehicles, alongside stringent measures to prevent unauthorized access to sensitive forest areas, represents a practical approach to preserving the integrity of these environments. By fostering a culture of respect for nature among off-road enthusiasts and promoting responsible driving practices, we can help ensure the sustainability of forest ecosystems while still allowing for recreational use. Future research should focus on developing comprehensive management plans that balance the enjoyment of off-road activities with the need to protect and conserve natural habitats. آسیب, رد چرخ, زخم, طبیعت‎گردی, لندروور, وینچ Damage, Land Rover, Nature tourism, Wheel tracks, Winch, Wounds 110 119 http://ifej.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-330-2&slc_lang=fa&sid=1 Mahmoudi Rasoul رسول محمودی rasol.mahmudi78@yahoo.com 10031947532846009755 10031947532846009755 No Department of Forest Sciences and Engineering, Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources, Sari, Iran دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران Mehran Nasiri مهران نصیری me.nasiri66@gmail.com 10031947532846009756 10031947532846009756 Yes Department of Forest Sciences and Engineering, Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources, Sari, Iran گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران Asadian Maryam مریم اسدیان maryam.asadiyan23@gmail.com 10031947532846009757 10031947532846009757 No Department of Forest Sciences and Engineering, Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources, Sari, Iran دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران