Ecology of Iranian Forests

fa ارزیابی کارکردهای بوم سازگان جنگلی با بهره گیری از روش های تلفیقی تصمیم گیری چند معیاره (استان مازندران، بوم سازگان جنگلی شیاده و دیوا) Evaluation of Forest Ecosystem Functions using Integrated Methods of Multi-Criteria Decision Making (Case Study: Mazandaran Provence, Shiadeh and Diva Forest Ecosystem) اکولوژی جنگل اکولوژی جنگل پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">چکیده مبسوط مقدمه و هدف: در میان بومسازگان های متنوع در روی خشکی های زمین، بومسازگان جنگل با میزبانی مجموعهای از فرآیندهای پیچیده اکولوژیکی باعث شکل گیری و جریان مستمر کارکردها و خدماتی می شوند که به اشکال مستقیم و غیرمستقیم در حیات اقتصادی و یا معاش انسانی نقش آفرین هستند، که حفظ و نگهداری آن باید هدف اساسی فعالیت های انسان قرار گیرد.کارکردهای بومسازگان جنگل بر اساس متداولترین و جامعترین طبقه بندی کالاها و خدمات بوم سازگان به چهار طبقه کارکرد تنظیمی، کارکرد اطلاعاتی، کارکرد تولیدی و کارکرد زیستگاهی تقسیم می شوند. این کارکردها و خدمات رایگان نیستند و ارزش و بهای اقتصادی نهفته ای دارند. در صورتیکه این خدمات رایگان تلقی شوند بومسازگان جنگلی مورد بهره برداری بی رویه قرارمی گیرند. مواد و روش‌ها: بومسازگان جنگل بعنوان یک منبع طبیعی ارزشمند، کارکردها و خدمات مختلفی را برای بشر فراهم میکند که بررسی نقش و اهمیت آنها از اهداف این پژوهش است. به منظور نیل به این هدف تکنیکهای تصمیمگیری چند معیاره شامل تحلیل نسبت ارزیابی وزندهی تدریجی (SWARA) به منظور محاسبه وزن کارکردهای بومسازگان جنگل، مدل مجموع ساده وزین (SAW)، ارزیابی نسبت جمعی (ARAS) و تکنیک ترجیحات بر اساس مشابهت به راه حل ایده‌آل (TOPSIS) برای اولویت بندی کارکردها استفاده شده است. در این مطالعه داده های پژوهش به صورت پیمایش میدانی، نمونه گیری تصادفی و با تکمیل پرسشنامه توسط 150 خانوار بومی حاشیه بوم سازگان جنگلی شیاده و دیوا در شهرستان بابل استان مازندران استخراج گردید تا نمایان شود کدام یک از کارکردهای بومسازگان جنگلی شامل کارکردهای تنظیمی، زیستگاهی، تولیدی و اطلاعاتی دارای اهمیت بیشتری برای جوامع بومی منطقه می باشد. یافته‌ها: تجزیه و تحلیل یافته های وزن دهی کارکردهای بومسازگان جنگلی شیاده و دیوا با استفاده از تکنیک SWARA نشان داد که کارکردهای تنظیمی، اطلاعاتی، زیستگاهی و تولیدی به ترتیب با کسب وزنه ای 0/4623، 0/2211، 0/1685 و 0/1481 بیشترین وزن را به خود اختصاص داده اند. نتیجه گیری:براساس نتایج بدست آمده از اولویت بندی کارکردهای بوم سازگان جنگلی منطقه با مدل های SAW،  ARASو TOPSIS کارکردهای تنظیمی و اطلاعاتی در اولویت بالاتری نسبت به سایر کارکردها قرار گرفتند. پیشنهاد می شود با توجه به اهمیت حفظ جنگلهای این منطقه برنامه ریزی مناسب تر و تحقیقات بیشتر  توسط سازمان های ذیربط جهت حفاظت بوم سازگان جنگلی آن صورت پذیرد.  </div> <div style="text-align: justify;">Extended Abstract Introduction and Objective: Among the diverse ecosystems on land, the forest ecosystem by hosting a series of complex ecological processes causes the formation and continuous flow of functions and services that directly and indirectly play a role in economic life or human livelihood. They are wonderful, and its maintenance should be the main goal of human activities. Based on the most common and comprehensive classification of ecosystem goods and services, forest ecosystem functions are divided into four categories: regulatory function, information function, production function, and habitat function. These functions and services are not free and have hidden economic value. If these services are considered free, the forest ecosystem will be harvested a lot. Material and Methods: Forest ecosystem as a valuable natural resource provides various functions and services for humans that their role and importance is one of the objectives of this study. In order to achieve this goal, the multi-criteria decision making techniques such as SWARA has been used to calculate the weight of forest ecosystem functions, SAW, ARAS and TOPSIS techniques to prioritize the functions. In this study, research data were extracted by field survey, random sampling and by completing a questionnaire by 150 native households on the edge of Shiadeh and Diva forest ecosystem in Babol city of Mazandaran provence for showing which of the functions of the forest ecosystem including regulatory, Habitat, production and information functions are more important for the indigenous communities of the region. Results: Analysis of weighting findings of Shiadeh and Diva forest ecosystem functions by SWARA technique showed that regulatory, information, habitat and production functions with the weights of 0.4623, 0.2211, 0.685 and 0.1481 have taken the most weight respectively.  Conclusion: Based on the results obtained from prioritizing of the region forest ecosystem functions with SAW, ARAS and TOPSIS models, regulatory and information functions were given a higher priority than other functions. It is suggested that due to the importance of preserving the forests of this region, more appropriate planning and further research should be done by the relevant organizations to protect the forest ecosystem of the region.  </div> <div style="text-align: justify;"></div> ارزیابی نسبت جمعی, ارزیابی وزن دهی تدریجی, اولویت بندی, خدمات بوم سازگان Additive Ratio Assessment, Assessment Ratio Analysis, Ecosystem Services, Prioritization, Step-Wise Weight 33 42 http://ifej.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-640-1&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Hajizadeh حمید حاجی زاده h.haji.f.5@gmail.com 10031947532846007399 10031947532846007399 Yes Natural Resources Faculty دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Asghar Fallah اصغر فلاح fallaha2007@yahoo.com 10031947532846007400 10031947532846007400 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Sareh Hosseini ساره حسینی Sareh.Hosseini65@gmail.com 10031947532846007401 10031947532846007401 No Natural Resources Faculty دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری