Ecology of Iranian Forests

fa تبادلات گازی و تجمع محلولهای سازگار در تودههای دچار زوال بلوط ایرانی در استان ایلام (مطالعه موردی: منطقه جنگلی گچان و ششدار) Gas Exchanges and Accumulation of Osmolites in Declined Persian Oak Stands in Ilam Province (Case study: Gchan and Sheshdar Forest Area) اکولوژی جنگل اکولوژی جنگل پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه و هدف: مطالعه تبادلات گازی در شرایط تنش خشکی میتواند به شناسایی فاکتورهای مؤثر در مقاومت به این تنش کمک کند. به منظور بررسی تأثیر عوامل فیزیولوژیکی ویژگیهای فتوسنتزی و تجمع اسمولیتها بر خشکیدگی درختان بلوط ایرانی(Quercus brantii Lindl.) ، دو توده جنگلی گچان و ششدار استان ایلام برای مطالعه انتخاب شدند. مواد و روشها: درختان بلوط بر مبنای شدت خشکیدگی تاجی به چهار گروه  (سالم، ۳۳-۵% ،۶۶-۳۳% و بالای ۶۶% خشکیدگی) تقسیم شدند. فعالیتهای فیزیولوژیکی مانند: فتوسنتز، تعرّق، تنفس، غلظت دیاکسیدکربن داخل روزنه ای، هدایت مزوفیلی، کارایی مصرف آب، دمای برگ، قندهای محلول و اسیدآمینه های آزاد از برگ درختان در جهت شیب غالب منطقه از شاخه های انتهایی در قسمت میانی تاج به صورت تصادفی اندازهگیری شدند و پایه های منتخب در محدوده ی قطری ٣٠ تا ٤٠ سانتیمتر انتخاب شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها، از تجزیه واریانس یک طرفه و برای مقایسه تیمارهای مختلف از کمینه ی تفاوت معنیداری (LSD) استفاده شد و تمام محاسبات با نرم افزار SAS  انجام شد. یافته ها: در درختان با خشکیدگی شدید در منطقه گچان، نتایج این تحقیق نشان داد که میزان فتوسنتز (1/06 میکرومول CO2 بر مترمربع بر ثانیه)  با کاهش در هدایت مزوفیلی ( 0/0021 مول در مترمربع بر ثانیه)، تعرّق (3/82 میلیمول آب بر مترمربع بر ثانیه)، کارایی مصرف آب (0/27 میکرومول  CO2بر مول آب) و افزایش غلظت دیاکسیدکربن زیرروزنه ای (488/15 میکرومول CO2 بر مول) و دما (36/05 درجه سانتیگراد) همراه بود. نتایج آزمون همبستگی (در سطح احتمال 0/05 و 0/01)،  نقش عوامل روزنه ای و غیر‌روزنه ای در کاهش فتوسنتز را نشان داد. همچنین، افزایش میزان قندهای محلول (0/009 میکروگرم بر گرم وزن تر برگ) و اسید آمینه های آزاد (0/012 میکروگرم بر گرم وزن تر برگ) به‌عنوان محلولهای سازگار در تنظم اسمزی مشاهده نشد. در منطقه ششدار پارامترهای فتوسنتزی بین تیمارهای مختلف خشکیدگی تفاوت معنیداری را نشان نداد، امّا با افزایش تجمع قندهای محلول در درختان سرخشکیده بلوط ایرانی همراه شد. افزون‌بر‌این، همبستگی معنی داری بین فتوسنتز با عوامل روزنهای مشاهده نشد که بیانگرتوانایی این گونه در باز نگهداشتن روزنه در شرایط تنش خشکی شدید است. نتیجه گیری: بنابراین، نتایج تحقیق حاضر تفاوت در ظرفیتهای فتوسنتز درختان سرخشکیده بلوط ایرانی و همچنین به کارگیری راهکارهای اجتناب و تحمل به خشکی در دو منطقه را نشان میدهد. </div> <div style="text-align: justify;">Extended Abstract Introduction and Objective: To investigate the effect of physiological factors of photosynthetic properties and accumulation of smolites on declined Persian oak trees (Quercus brantii Lindl.), two forest stands were selected in Gachan and Sheshdar from Ilam province, Iran. Material and Methods: The trees were classified into 4 groups in 4 replicates based on the severity of crown dieback (healthy, weak = 5–33%; moderate = 34–66%, and severe > 66%). The physiological activities such as photosynthesis, transpiration, respiration, concentration of carbon dioxide in the stomata, mesophilic conduction, water use efficiency, leaf temperature, soluble sugars and free amino acids were measured from leaves in the middle and outer part of the crown. The random sampling was carried out in the dominant slope of the site. The tree DBH ranged from 30-<st1:metricconverter productid="40 cm" w:st="on">40 cm</st1:metricconverter>. One-way ANOVA and LSD tests were used to compare the different treatments and all statistical calculations were prepared in SAS software. Result: In severe dieback trees from Gachan, the photosynthesis rate (1.06 μmol CO2 m-2s-1,) was associated with a decrease in mesophilic conduction (0.0021 molm2 s-1), transpiration (3.82 mmol H2O m-2s-1), water use efficiency (0.27 μmol CO2 molH2O-1) and an increase in 9intercellular carbon dioxide concentration (488.15 μmol CO2 mol-2) and leaf temperature (36.05 Cᵒ). The results of correlation test indicated the significant role of stomatal and non-stomatal factors to reduce photosynthesis rate. Furthermore, no increases were detected in soluble sugars (0.009μg gr-1FW) and free amino acids (0.012 μg gr-1FW) as compatible solutions to osmotic regulation. In site Sheshdar, photosynthetic parameters did not show significant differences between different crown dieback severities, while they were associated with increased accumulation of soluble sugars in diebacked oak trees. In addition, no significant correlation was observed between photosynthesis and stomatal factors indicating the ability of this species to keep open stomata under severe drought stress. Conclusion: In general, our results show the variation in photosynthetic capacities of diebacked oak trees to resist the drought stress and/or to escape it in the two sites. </div> اجتناب از خشکی, ایلام, بلوط ایرانی, تنظیم اسمزی, خشکیدگی, ویژگی‌های فیزیولوژیکی Crown dieback, Gas exchange, Ilam, Osmotic regulation, Persian oak, Physiological properties 22 31 http://ifej.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-619-1&slc_lang=fa&sid=1 afsaneh Tongo افسانه تنگو afsanehtongo93@gmail.com 10031947532846006865 10031947532846006865 Yes Department of Forest Sciences and Engineering, College of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Mazandaran, Iran گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Hamid Jalilvand حمید جلیلوند h.jalilvand@sanru.ac.ir 10031947532846006866 10031947532846006866 No Department of Sciences and Forest Engineering, College of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Mazandaran, Iran گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساریی Mohamad Hosseininasr محمد حسینی نصر Mhn1946@gmail.com 10031947532846006867 10031947532846006867 No Department of Sciences and Forest Engineering, College of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Mazandaran, Iran گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Hamid Reza Naji حمیدرضا ناجی h.naji@ilam.ac.ir 10031947532846006868 10031947532846006868 No Department of Forest Sciences, Ilam University, Ilam, Iran گروه علوم جنگل، دانشگاه ایلام