fa تنوع گونه‌ای درختان و گیاهان کف جنگل در تیپ‌های جنگل راش جنگل آموزشی-پژوهشی شصت‌کلاته گرگان اکولوژی جنگل اکولوژی جنگل پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: justify; line-height: normal;"><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">درختان مهم‌ترین عناصر زیستی در بوم‌سازگان‌های جنگل محسوب می‌شوند. تغییرپذیری ترکیب گونه‌های درختی که در جنگل راش می‌رویند، از یک سو تیپ‌های مختلف جنگل راش را تشکیل می‌دهد و از سوی دیگر به‌سبب قرار داشتن درختان در اشکوب برین در تنوع گونه‌ای گیاهان کف جنگل تأثیر قابل‌توجهی دارد. در این پژوهش، تیپ‌های یک جنگل راش شناسایی و تأثیر آن‌ها در تنوع گونه‌ای گیاهان کف جنگل مقایسه و ارزیابی شد. آماربرداری در سطح 16 هکتار به صورت صد‌درصد، برای دو اشکوب درختی و گیاهان کف جنگل انجام شد. تیپ‌های جنگلی براساس رویه زمینی گونه‌های درختی و با استفاده از روش سنتز جدولی تعیین شدند. تنوع گونه‌ای با استفاده از شاخص‌های غنا، شانون-وینر، اعداد هیل (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">N₁</span></span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">N₂</span></span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) و اصلاح شده هیل (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">E₅</span></span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)، سیمپسون و یکنواختی با استفاده از شاخص‌های سیمپسون، کامارگو، اسمیت و ویلسون و اصلاح شده نی محاسبه شدند. تحلیل واریانس نشان داد که تاثیر تیپ‌های جنگلی در شاخص‌های تنوع گونه‌ای گیاهان معنی‌دار است. تفاوت تیپ‌های جنگلی از نظر شاخص‌های یکنواختی معنی‌دار نشد. نتایج مقایسه میانگین شاخص‌ها نشان داد که میزان شاخص‌های تنوع درختی در تیپ‌های راش-توسکا و راش-پلت مشابه بودند. حضور توسکا و پلت که جزو گونه‌های پیشاهنگ هستند سبب شد تا در تیپ‌های راش- توسکا و راش-پلت شرایط مشابهی برای کاهش غالبیت راش و افزایش تنوع گونه‌ای درختان فراهم شود. در حالی‌که در اشکوب گیاهان کف جنگل، میزان شاخص‌های تنوع در تیپ راش-پلت بیشترین و در تیپ راش-توسکا کمترین بود. پلت و توسکا به دلیل سرشت بوم‌شناختی متفاوت، شرایط محیط جنگل را تغییر دادند و موجب تغییرپذیری تنوع گونه‌ای گیاهان کف جنگل شدند. این یافته‌ها در ارزیابی پایداری بوم‌سازگان جنگل، مقایسه مراحل تحولی جنگل و نیز شناسایی مناطق پرتنوع که باید تحت مدیریت حفاظتی قرار گیرند، کاربرد دارد.</span></span><br> &nbsp;<br> &nbsp;</p> <p style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: justify; line-height: normal; unicode-bidi: embed; direction: ltr;">Trees are the most important biological elements of forest ecosystems. The variability of the tree species composition inhabiting in the Oriental beech forest, not only forms different forest types but also has a remarkable impact on the species diversity of forest floor plants, due to the existence of trees in the overstory layer. In this research, forest types of an an Oriental beech were identified and their impacts on the species diversity of forest floor plants was compared and evaluated. Tree inventory was done at 16 hectares (100%) for two layers of trees and forest floor plants. The forest types were determined using the basal surface area of tree species and by the table synthesis method. The species diversity were calculated using richness index, Shannon-Wiener indices, Hill numbers (N₁ and N₂) and modified Hill (E₅), Simpson. Evenness were calculated using Simpson, Camargo, Smith and Wilson indices and modified Nee. Analysis of variance showed that the impacts of forest types on plant diversity indices were significant. Differences between forest types were not significant in terms of evenness indices. Comparing the mean of tree species diversity indices in different forest types showed that Beech-alder and Beech-maple types had similar values. Whereas in the forest floor vegetation layer, diversity indices were highest in Beech-maple type and lowest in Beech-alder type. Maple and Alder have different ecological characteristics, thus changed the forest environment in different ways, resulting variability in species diversity of forest floor plants. These findings can be applied for comparing the forest developmental stages and also determining and conserving the diversity hotspots.</p> اشکوب درختی, تنوع گونه‌ای, تیپ‌ جنگل, شاخص پایداری, گیاهان کف جنگل Forest floor plants, Forest type, Species diversity, Sustainable indicator, Tree layer 125 135 http://ifej.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-548-1&slc_lang=fa&sid=1 Narges Kardgar نرگس کاردگر n.kardgar@gmail.com 10031947532846005093 10031947532846005093 No Faculty of Forest Sciences, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran. دانشکده علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران Ramin Rahmani رامین رحمانی rahmani@gau.ac.ir 10031947532846005094 10031947532846005094 Yes Faculty of Forest Sciences, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran. دانشکده علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران Habib Zare حبیب زارع h.zare@areeo.ac.ir 10031947532846005095 10031947532846005095 No Nowshahr Botanical Garden, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran. باغ گیاه شناسی نوشهر، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Somayeh Ghorbani سمیه قربانی ghorbani_s60@yahoo.com 10031947532846005096 10031947532846005096 No Academic Center for Education, Culture and Research, Tehran, Iran جهاد دانشگاهی، تهران، ایران