Ecology of Iranian Forests

fa مقایسه میزان ذخیره ی کربن و نیتروژن در خاک کاربری های جنگل دست کاشت، جنگل طبیعی و اراضی کشاورزی آبخیز دشت ارژن در استان فارس Comparison of Carbon and Nitrogen Sequestration in Soils Under Plantations, Natural Forest and Agricultural Farm Land Uses in Arjan Plain in the Fars Province اکولوژی جنگل اکولوژی جنگل پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">ترسیب کربن در زیست تودهی گیاهی و خاک، ساده ترین و به لحاظ اقتصادی عملی ترین راهکار ممکن برای کاهش کربن اتمسفری محسوب می شود. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر کاربری های دست کاشت زبان گنجشک، سرو نقرهای، اقاقیا، سنجد، سدروس و بلوط ایرانی بر میزان ذخیرهی کربن و نیتروژن خاک در سال 1397 در منطقه ی دشت ارژن استان فارس انجام شد. برای هر کاربری جنگل کاری، تعداد 25 اصله درخت به فاصله 5/2 متر از یکدیگر در سه قطعه نمونه وجود داشته که مساحت هر کدام 156 مترمربع است. همچنین در مجاورت این کاربری ها که حدود 50 سال پیش در قالب آزمایش های سازگاری و پیش آهنگ ایجاد شده بودند، کاربری جنگل طبیعی بلوط ایرانی و زمین کشاورزی زیر کشت یونجه با سابقه ی کشت 10 ساله، مورد مطالعه قرار گرفت. برای هر کاربری جنگل کاری و در هر قطعه نمونه آنها، پنج نمونه ساده خاک از عمق 20–0 سانتی متری بر روی اقطار قطعه نمونه برداشت شد و با مخلوط کردن آنها، یک نمونه مرکب برای هر قطعه نمونه و در مجموع سه نمونه برای هر کاربری تهیه و کربن آلی و نیتروژن کل خاک در آزمایشگاه اندازه گیری شد. سپس، میزان ذخیره ی کربن و نیتروژن و ارزش اقتصادی آنها محاسبه شد. نتایج نشان داد هر هکتار خاک زیر پوشش دو گونه سدروس و جنگل طبیعی بلوط ایرانی، به ترتیب 9/387 و 6/348 تن گاز دی اکسیدکربن را ذخیره کرده است. ارزش اقتصادی کل ذخیره ی کربن در خاک این دو کاربری،به ترتیب معادل 258/3 و 932/2 میلیارد ریال در هکتار محاسبه شد. برخلاف انتظار، میزان ذخیرهی کربن و نیتروژن در زیر جنگل کاری سدروس، به عنوان یک گونه ی غیر بومی، بیشتر از از سایر گونه ها بود. تبدیل اراضی جنگل طبیعی به اراضی کشاورزی باعث کاهش 63/79 درصدی میزان ذخیره ی کربن در خاک شده است. با توجه به نتایج این پژوهش، توصیه می شود از تغییر کاربری جنگل های طبیعی به اراضی کشاورزی خودداری شده و برای احیای اراضی جنگلی تخریب شده، اقدام به کاشت گونه  های جنگلی بومی مانند بلوط و غیربومی سازگار با شرایط اقلیمی منطقه شود.</div> <div style="text-align: justify;">The carbon sequestaration by plants and soil is one of the easiest and the most econimical ways to reduce atmosphere carbon. This study was conducted on the planted land use of Fraxinus rotundifolia, Cupressus arizonica, obinia pseudoacacia L., Elaeagnus angustifolia, Cedrus libani, and Quercus brantii (persica) in the Arjan plain of Fars province. For each plantation land use, there were three plots with 125 m2 area where 25 trees were planted with 2.5-meter distance. Also in the vicinity of these land uses, which were established about 50 years ago as a adaptation experiments, were a natural oak forest and a 10-year-old alfalfa farm land. In each plot, five soil samples were taken from 0–20 cm depth. Then simple soil samples from each plot were combined and a composite sample was prepared for each replicate. Totally three composite soil samples from each land use were transformed to the lab and organic carbon and total soil nitrogen were measured and carbon and nitrogen sequestration rate and their economic value were calculated. The total economic value of carbon sequestration in the soil under the cover of C. libani and Q. brantii natural forest was calculated to be $77571.43 and $69809.52, respectively. Each hectare of soil under the cover of these two species captured 387.9 and 348.6 tons of carbon dioxide, respectively. Unexpectedly, the values of carbon and nitrogen stock was higher under cedar trees, as non-native species, when compared with the other tree species. Therefore, these species can be considered as proper options for forest restoration plans. Transformation of natural forest to agriculture led to decreasing of soil carbon stock till 79.63%. According to the results of this study, it is recommended to avoid conversion of natural forest to agricultural lands and native trees like oak and non-native forest species adapted to climate conditions should be considerded to restore deforested forest lands.</div>   بلوط ایرانی, ترسیب کربن, جنگل دست کاشت, دشت ارژن Arjan Plain, Carbon sequestration, Plantation, Quercus persica 165 172 http://ifej.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-543-1&slc_lang=fa&sid=1 Mehrdad Zarafshar مهرداد زرافشار M.zarafshar@areeo.ac.ir 10031947532846005201 10031947532846005201 No Natural Resources Department, Fars Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Shiraz, Fars, Iran بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز. فارس. Mohammad Javad Rousta محمدجواد روستا mjrousta@yahoo.com 10031947532846005202 10031947532846005202 Yes Soil Conservation and Watershed Management Research Department, Fars Agricultural and Natural Resources Research and Education Center بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، Mohammad Matinizadeh محمد متینی زاده mohamadmatinizadeh@yahoo.com 10031947532846005203 10031947532846005203 No Research Institute of Forests and Rangelands موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Seyed Kazem Bordbar سید کاظم بردبار sbordbar86@gmail.com 10031947532846005204 10031947532846005204 No Natural Resources Department, Fars Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Shiraz, Fars, Iran بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران Kokab Enayati کوکب عنایتی enayatik@yahoo.com 10031947532846005205 10031947532846005205 No Soil Conservation and Watershed Management Research Department, Fars Agricultural and Natural Resources Research and Education Center بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران Yahya Kooch یحیی کوچ yahya.kooch@yahoo.com 10031947532846005206 10031947532846005206 No Department of Range Management, Faculty of Natural Resources and Marin Science, Tarbiat Modares University, Noor, Mazandaran, Iran گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، مازنداران، ایران Mohammadreza Nehgahdar Saber محمدرضا نگهدارصابر sabersiamak@gmail.com 10031947532846005207 10031947532846005207 No Natural Resources Department, Fars Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Shiraz, Fars, Iran بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز. فارس. Alireza Abbasi علیرضا عباسی a.abasi@areeo.ac.ir 10031947532846005208 10031947532846005208 No Natural Resources Department, Fars Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Shiraz, Fars, Iran بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، فارس، ایران