Ecology of Iranian Forests

fa تأثیر کاربری های مختلف بر شاخص های نوین کیفیت خاک در منطقه البرز مرکزی The Effect of Different Land Uses on New Indices of Soil Quality in Central Alborz Region اکولوژی جنگل اکولوژی جنگل پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">کاربری های مختلف اثرات متفاوتی بر تغییرپذیری ویژگی های خاک دارند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی اثر کاربری های جنگل طبیعی، جنگل کاری سوزنی برگ و اراضی مرتعی منطقه البرز مرکزی بر شاخص های نوین کیفیت خاک (لایه بندی ماده آلی، شاخص مدیریت کربن و فعالیت های زیستی) صورت گرفت. بدین منظور، هشت نمونه لایه آلی (لاشبرگ) و معدنی خاک (عمق 15-0 سانتیمتری و در سطح 25 سانتیمتر ×25 سانتیمتر) از هر یک از عرصه های جنگل طبیعی (راش آمیخته با ممرز)،جنگل کاری نوئل، جنگل کاری کاج جنگلی و عرصه مرتعی در منطقه جواهرده شهرستان رامسر برداشت و به آزمایشگاه انتقال داده شد. مطابق با نتایج، حداقل مقدار مشخصه لایه بندی ماده آلی (45/1) و بیشترین مقادیر زیتوده ریزریشه (03/91 گرم بر متر مربع)، تعداد و زیتوده کرم های خاکی (به ترتیب 75/1 تعداد بر متر مربع و 84/22 میلی گرم بر متر مربع)، جمعیت نماتد خاک (13/595 در 100 گرم خاک) و زیتوده میکروبی نیتروژن (94/24 میلیگرم بر کیلوگرم) به جنگل طبیعی اختصاص داشت. بیشترین و کمترین مقدار تنفس میکروبی بهترتیب در عرصه مرتعی و جنگل طبیعی (20/0 و 10/0 میلی گرم دی اکسیدکربن بر گرم در یک روز) مشاهده شد. بالاترین مقدار زیتوده میکروبی کربن (25/242 میلی گرم بر کیلوگرم) به عرصه مرتعی و بالاترین مقدار مشخصه معدنی شدن نیتروژن خاک (03/27 میلی گرم نیتروژن بر کیلوگرم خاک) به جنگل طبیعی تعلق داشت. شاخص مدیریت کربن تفاوت آماری معنی داری را در بین عرصه های مورد مطالعه نشان نداد. مطابق با نتایج تحلیل مؤلفه های اصلی، تغییرات مشخصه های لایه بندی ماده آلی، کربن و فعالیت های زیستی خاک در ارتباط مستقیم با تغییرپذیری مشخصه های فیزیکوشیمیایی خاک تحت تأثیر کاربری های مختلف اراضی است. نتایج این پژوهش بیانگر اهمیّت بسیار برجسته حفاظت از جنگلهای طبیعی آمیخته پهنبرگ موجود به منظور حفظ کیفیت خاک است. </div>   Different land uses have various effects on the changes of soil properties. The purpose of this study was to evaluate the effects of natural forest, needle-leaved plantation and rangelands of central Alborz on new indices of soil quality (i.e. organic matter stratification, carbon management index and soil biological activities). For this purpose, eight samples from organic layer (litter) and mineral soil (0-15 cm depth and 25 cm × 25 cm surface area) from each of the natural forest (beech mixed with hornbeam), picea plantation, pine plantation and rangeland were taken in the Javaherdeh region, Ramsar city, and then they transferred to the laboratory. According to the results, the minimum amount of organic matter stratification (1.45) and the highest amount of fine root biomass (91.03 g m-2), the earthworms density and biomass (1.75 n m-2 and 22.84 mg m-2), total nematode (595.13 in 100 gr dry soil) and microbial biomass of nitrogen (24.94 mg kg-1) were found in natural forests. The highest and lowest levels of microbial respiration were observed in rangelands and natural forests (0.20 and 0.10 mg CO2 in gr day-1), respectively. The highest amount of microbial biomass of carbon (242.22 mg kg-1) belonged to rangeland and the highest amount of nitrogen mineralization (27.03 mg kg-1) detected in natural forest. The carbon management index did not show significant statistical differences among the different land uses. According to the PCA output, changes in the characteristics of organic matter stratification, carbon management index and soil biological activities is directly related to the changes of soil physico-chemical properties under the influence of different land uses. The results of this study indicate the high importance of protecting broad-leaved mixed natural forests in order to maintain soil quality.   اراضی مرتعی, رویشگاه جنگلی, شاخص مدیریت کربن, فعالیت های زیستی, لایه بندی ماده آلی Forest ecosystem, Rangelands, Organic matter stratification, Carbon management index, Biological activities 60 71 http://ifej.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-82-2&slc_lang=fa&sid=1 Yahya Kooch یحیی کوچ yahya.kooch@yahoo.com 10031947532846005070 10031947532846005070 Yes Tarbiat Modares University دانشگاه تربیت مدرس، نور، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی Somayyeh Ehsani سمیه احسانی s.ahsani@modares.ac.ir 10031947532846005071 10031947532846005071 No Tarbiat Modares University دانشگاه تربیت مدرس، نور، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی