fa مهم‌ترین عوامل مؤثر بر خشکیدگی بلوط ایرانی (Quercus brantii) در استان ایلام اکولوژی جنگل اکولوژی جنگل پژوهشي Research <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; خشکیدگی درختان جنگلی همواره به&shy; عنوان یکی از مشکلات اساسی بوم&shy; سامانه &shy;های مختلف مطرح بوده است. این پدیده امروزه در عرصه منابع&shy; طبیعی و جنگل&shy; های زاگرس به وقوع پیوسته و هر روز ابعاد گسترده&shy; تری می &shy;یابد. </span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">عوامل زنده و غیر زنده متنوعی در کشورهای مختلف به</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">عنوان عامل اصلی و یا عوامل مؤثر در ضعف، خشکیدگی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">و مرگ درختان بلوط شناسایی و معرفی شده &shy;اند. اما در</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ایران هنوز عامل و یا عوامل اصلی خشکیدگی درختان</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">بلوط در حوزه زاگرس به&shy; طور دقیق معلوم نشده &shy;اند</span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">. </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">بروز و شدت این پدیده در سال&shy;های اخیر </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">با توجه به اهمیت جنگل&shy;های استان ایلام از نظر</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">سطح، مسائل زیست &shy;محیطی و تبدیل شدن بخش</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">اعظم آنها به کانون خشکیدگی بلوط </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ضرورت انجام بررسی</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">و پژوهش در زمینه عوامل و شیوه&shy; های گسترش خشکیدگی را ایجاب نموده است. </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">بدین منظور در تحقیق حاضر در فضای تصمیم &shy;گیری چند معیاره و استفاده از فرآیند تحلیل سلسله&shy; مراتبی </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">(</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">AHP</span></span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> شش معیار اصلی و مجموع 28 زیر معیار مورد ارزیابی قرار</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">گرفتند. درجه اهمیت (وزن) هر یک از معیارها و زیر معیارها با توزیع 30 عدد پرسش&shy;نامه ویژه متخصصین علوم جنگل و اخذ نظرات آنها و استفاده</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">از نرم افزار</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">ver 11 </span></span></span></span></strong>&nbsp;<strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;Expert Choice</span></span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">محاسبه شد. نتایج نشان&shy; دهنده بیشترین وزن برای معیار خشک&shy;سالی و تغییر اقلیم (289/0) و کمترین وزن برای معیار مشخصات کمی و کیفی درخت و خصوصیات جنگل &shy;شناسی آن (097/0) بود. سایر معیارها به &shy;ترتیب میزان اهمیت شامل آفات و بیماری &shy;ها (194/0)، عوامل انسانی و دام (192/0)، آلودگی هوا (123/0) و کیفیت رویشگاه (105/0)، می&shy; باشند.</span></span></span></strong><br> &nbsp; <div style="text-align: justify;">The decline of forest trees has always been one of the main problems of various ecosystems. Today^&rsquo;s, this phenomenon is occurring in the natural resources and forests of Zagros, and has a wider dimension every day. Various biotic and abiotic factors have been identified and introduced in different countries as the main factor or factors affecting the weakness, dryness and death of oak trees. But in Iran, the factor or main factors of the trees decline in the Zagros forest have not yet been determined accurately. The incidence and severity of this phenomenon in recent years due to the importance of forests in the province of Ilam from the viewpoint of in environmental issues and their becoming generous to oak decline, have been investigated. For this purpose, in the present study, in the multi-criteria decision-making space and the use of the AHP hierarchical process, six main criteria and a total of 28 sub-criteria were evaluated<span dir="RTL">.</span> The weight of each criteria and sub-criteria was computed by distributing 30 special questionnaires of forest specialist and obtaining opinions from experts group and using Expert Choice software version 11<span dir="RTL">.</span> The results showed that the highest weight was for drought and climate change (0.289), and the lowest weight for the quantitative and qualitative criteria of the tree and its forestry characteristics (0.097). Other criteria In order of importance were; pests and diseases (0.194), human and animal factors (0.192), air pollution (0.123) and site quality of habitat (0.105).<br> &nbsp;</div> خشکیدگی, بلوط ایرانی, فرآیند تحلیل سلسله ­مراتبی, زاگرس, ایلام Decline, Quercus brantii, Analytical Hierarchy Process, Zagros, Ilam 93 103 http://ifej.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-494-1&slc_lang=fa&sid=1 mahnaz karamian مهناز کرمیان m.karamian67@yahoo.com 10031947532846004387 10031947532846004387 Yes Ilam University دانشگاه ایلام javad mirzaei جواد میرزایی mirzaei.javad@gmail.com 10031947532846004388 10031947532846004388 No Ilam University دانشگاه ایلام