fa روند تغییرات تنوع گونه‌های چوبی در طبقه‌های سنی جنگل‌کاری‌های کاج بروسیا و سرو زربین در منطقه قپان، شرق استان گلستان تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11px;"><strong>تخریب جنگل بر پایداری بوم نظام تأثیر می‌گذارد و سبب کاهش تنوع گونه‌های گیاهی می‌شود. جنگل</strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;">‌</span></strong><strong>کاری با درختان سوزنی‌برگ در بوم نظام‌های تخریب‌شده، شرایط استقرار گونه‌های بومی را فراهم و در حفظ و توسعه تنوع گیاهان نقش مهمی ایفا می‌کند. این تحقیق با هدف اندازه‌گیری و مقایسه تنوع گونه‌های چوبی در طبقه‌های سنی جنگل‌کاری‌های کاج بروسیا و سرو زربین در منطقه قپان واقع در شرق استان گلستان انجام شد. جنگل</strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;">‌</span></strong><strong>کاری‌ها به طبقه‌های سنی کوچکتر از 10، 10 تا 20 و 20 تا 30 سال طبقه‌بندی شدند. سپس به‌ازای هر طبقه سنی، عرصه‌ای به مساحت تقریبی پنج هکتار مشخص و در آن عرصه، 30 قطعه نمونه 400 مترمربعی به‌طور تصادفی سیستماتیک انتخاب شدند. در هر قطعه نمونه، فهرست گیاهان چوبی و تراکم آنها ثبت شد. تعداد گونه‌های چوبی با استفاده از شاخص‌‌های غنای گونه، غنای مورد انتظار و مارگالف، تنوع با استفاده از شاخص‌های سیمپسون و شانون-وینر و یکنواختی با استفاده از شاخص‌های کامارگو و سیمپسون محاسبه شدند. تجزیه واریانس نشان داد که اثر گونه، طبقه سنی و اثر متقابل گونه و طبقه سنی معنی‌دار بوده است. برش‌دهی اثر متقابل نشان داد که تفاوت طبقه‌های سنی جنگل‌کاری کاج بروسیا از نظر شاخص‌های غنا، تنوع و یکنواختی معنی‌دار بوده است. در جنگل‌کاری سرو زربین، تفاوت طبقه‌های سنی از نظر شاخص‌های غنای مورد انتظار و مارگالف و تنوع سیمپسون و شانون-وینر معنی‌دار نشد. ولی افزایش شاخص‌های غنای گونه و یکنواختی کامارگو و سیمپسون در طبقه‌های سنی کوچکتر از 10 و 10 تا 20 سال معنی‌دار شد. همچنین نتایج نشان داد که جنگل</strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;">‌</span></strong><strong>کاری کاج بروسیا برای استقرار زادآوری و توسعه گیاهان چوبی از سرو زربین مناسب‌تر بوده و برای جنگل‌کاری آتی در این منطقه پیشنهاد می‌شود.</strong><br> &nbsp;</span><br> &nbsp; Forest degradation influences ecosystem sustainability and reduces plant species diversity. Plantations with coniferous trees in degraded ecosystems help the native species to become established and play a major role in preserving and improving plant diversity. This study aims at measuring and comparing the woody species diversity across different age classes of <em>Pinus brutia</em> and <em>Cupressus horizontalis</em> in Ghapan region, East of Golestan. Plantations were classified in the following age classes: <10, 10-20, and 20-30 years old. Then an area of about 5 ha were chosen for every age class and a number of 30 plots (400 m²) were systematic randomly selected. List of woody species and their density in each sample plot were recorded. Number of woody species was calculated using species richness, expected richness, and Margalef indices; diversity was calculated using Simpson and Shannon-Wiener indices; and evenness was calculated using Camargo and Simpson indices. Analysis of variance showed that the effects of species, age classes, and their interaction were significant. Slicing of interaction effect indicated an outstanding difference of richness, diversity, and evenness indices across the different age classes of <em>Pinus brutia</em> plantations. The difference of expected richness and Margalef, Simpson, and Shannon-Wiener indices were not significant across the different age classes of <em>Cupressus horizontalis</em> plantations. But, the increasing of species richness and evenness of Camargo and Simpson indices were significant across the age classes of <10 and 10&ndash;20 years old. Also, it was showed that <em>Pinus brutia</em> plantation is more suitable for establishment and development of woody species than <em>Cupressus horizontalis</em> and therefore it is recommended for future plantations at the study region.<br> &nbsp;<br> &nbsp; تنوع, جنگل‌کاری, سوزنی‌برگ, گونه‌های چوبی, قپان Diversity, Plantation, Needle leaved, Woody species, Ghapan 21 30 http://ifej.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-415-1&slc_lang=fa&sid=1 Hossein ghorbani حسین قربانی ghorbani@yahoo.com 10031947532846002202 10031947532846002202 No Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Ramin Rahmani رامین رحمانی rahmani@gau.ac.ir 10031947532846002203 10031947532846002203 Yes Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Alireza Aliarab علیرضا علی عرب aliarab@gau.ac.ir 10031947532846002204 10031947532846002204 No Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Asadallah karimidoost اسدالله کریمی دوست karimidoost@yahoo.com 10031947532846002205 10031947532846002205 No AREEO بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران