fa ارزیابی و شناخت وضعیت زادآوری دانه زاد زالزالک، آلبالو وحشی و ارژن در جنگل های زاگرس مرکزی (مطالعه موردی: جنگل های دالاب استان ایلام) تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11px;"><strong><span style="color:black;">زالزالک (</span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">Crataegus pontica</span></span></em></strong><strong><span style="color:black;">)، آلبالو وحشی (</span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">Cerasus microcarpa</span></span></em></strong><strong><span style="color:black;">) و ارژن (</span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">Amigdalus orientalis</span></span></em></strong><strong><span style="color:black;">) از گونه&shy; های </span></strong><strong><span style="color:black;">چوبی </span></strong><strong><span style="color:black;">مهم همراه گونه &shy;های درختی جنگل&shy; های زاگرس بوده و پویایی زادآوری آن ها به </span></strong><strong><span style="color:black;">بهبود</span></strong> <strong><span style="color:black;">زادآوری گونه &shy;های درختی کمک می&shy; کند. این پژوهش با هدف بررسی و شناخت الگوی استقرار زادآوری گونه &shy;های زالزالک، آلبالو وحشی و ارژن در سه رویشگاه جنگلی در دالاب استان ایلام با شرایط </span></strong><strong><span style="color:black;">رویشگاهی</span></strong><strong><span style="color:black;"> مختلف و نیز بررسی تغییرات فصلی</span></strong><strong><span style="color:black;"> آنها</span></strong> <strong><span style="color:black;">طی بهار و تابستان 1395 انجام شد. در هر </span></strong><strong><span style="color:black;">رویشگاه</span></strong><strong><span style="color:black;">‌ یک ترانسکت پایه در جهت عمود بر شیب دامنه پیاده و روی آن موقعیت&shy; های استقرار زادآوری شامل &quot;زیر تاج درخت&quot;، &quot;زیر و پناه درختچه‌&quot;، &quot;زیر و پناه بوته‌&quot;، &quot;کنار سنگ‌&quot; و &quot;فضای بدون پوشش&quot; با سه تکرار انتخاب شد. برای هر تکرار یک قطعه &shy;نمونه دایره&shy; ای 15 مترمربعی دائمی به &shy;منظور بررسی تغییرات فصلی پیاده و تعداد و ارتفاع نهال &shy;ها </span></strong><strong><span style="color:black;">برای هر</span></strong><strong><span style="color:black;"> گونه اندازه &shy;گیری شد. نتایج نشان داد که تغییرات فصلی زادآوری آلبالو وحشی با کاهش معنی &shy;دار همراه است. بیشترین </span></strong><strong><span style="color:black;">تراکم</span></strong><strong><span style="color:black;"> نهال زالزالک در جهت جغرافیایی جنوبی و طبقه ارتفاعی پایین &shy;تر از 1500 متر از سطح دریا و در مورد ارژن در جهت جغرافیایی شمالی و طبقه ارتفاعی بالاتر از 1500 متر از سطح دریا بود. بیشترین تراکم نهال آلبالو وحشی در زیر تاج درختان بلوط، در مورد زالزالک در زیر درختچه &shy;ها و در مورد ارژن در کنار سنگ&shy; ها یافت شد.</span></strong> <strong><span style="color:black;">بیشترین </span></strong><strong><span style="color:black;">تراکم نهال </span></strong><strong><span style="color:black;">آلبالو وحشی، زالزالک و </span></strong><strong><span style="color:black;">ارژن</span></strong><strong><span style="color:black;"> در سمت شمالی تاج درختان و نیز در ثلث اول شعاع تاج درخت یافت شد. بیشترین درصد نهال&shy; های بلند آلبالو وحشی در ثلث اول شعاع تاج درخت و در مورد زالزالک و </span></strong><strong><span style="color:black;">ارژن</span></strong><strong><span style="color:black;"> در ثلث سوم شعاع تاج درخت بود. نتیجه &shy;گیری شد که تاج درختان و درختچه &shy;ها مهم&shy; ترین نقش را در استقرار نهال&shy; ها و حفاظت از آنها در برابر سرما و گرما به &shy;عهده دارند. هرچند که&nbsp; نقش سنگ &shy;ها در حفظ خاک و استقرار نهال قابل توجه است.</span></strong></span><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></strong> <i><span new="" style="font-size: 11pt; font-family: " times="">Crataegus pontica</span></i><span new="" style="font-size: 11pt; font-family: " times="">, <i>Cerasus microcarpa</i> and <i>Amigdalus orientalis</i> are </span><span new="" style="font-size: 11pt; font-family: " times="">from</span><span new="" style="font-size: 11pt; font-family: " times=""> important accompanying woody plant species in Zagros forests and their regeneration dynamic helps to improve the regeneration of tree species. This research was carried out with the aim of investigating and recognizing the regeneration establishment pattern of <i>C. pontica</i>, <i>C. microcarpa</i> and <i>A. orientalis</i> in three forest sites in Dalab&shy;, Ilam province with different site conditions and also studing the their seasonal changes during spring and summer <st1:metricconverter productid="2016. In" w:st="on">2016. In</st1:metricconverter> each site one basic transect was established perpendicular to the slope and regeneration establishment positions including &quot;under tree canopy&quot;, &quot;under shrubs&quot;, &quot;under bushes&quot;, &quot;next to rocks&quot; and &quot;without vegetation space&quot; with three replications were selected. For each replicate a 15m² circular permanent plot to investigate the seasonal changes was established and the number and height of seedlings for each species was measured. The results showed that the seasonal changes of <i>C. microcarpa</i> </span><span new="" style="font-size: 11pt; font-family: " times="">regeneration are associated with a significant decrease. </span><span new="" style="font-size: 11pt; font-family: " times="">The most density of <i>C. microcarpa</i> seedlings was in south aspect and altitude class of below <st1:metricconverter productid="1500 m" w:st="on">1500 m</st1:metricconverter> a.s.l., and for <i>A. orientalis </i>was<i> </i>in north aspect and altitude class of above 1500 m a s l. The most density of <i>C. microcarpa </i>seedlings was found under the crown of </span><span new="" style="font-size: 11pt; font-family: " times="">oak trees, </span><span new="" style="font-size: 11pt; font-family: " times="">and for <i>C. pontica</i></span><span new="" style="font-size: 11pt; font-family: " times=""> was under the crown of shrubs and for </span><i><span new="" style="font-size: 11pt; font-family: " times="">A. orientalis</span></i><span new="" style="font-size: 11pt; font-family: " times="">at was next to the rocks. The most density of seedlings for <i>C. microcarpa</i>,<i> C.pontica</i> and <i>A. orientalis </i>was<i> </i>found in north side of tree crowns and also at the first third of tree crown radius. The most percentage of tall seedlings for <i>C. microcarpa</i> was at a first third of tree crown radius and for <i>C. pontica </i>and <i>A. orientalis</i> was at the third of tree crown radius. It was concluded that the crown of trees and shrubs has the most important role in seedlings establishment and protecting them against cold and heat. However, the role of rocks in soil preserving and seedlings establishment is considerable.</span> احیای جنگل, زادآوری طبیعی, گونه های درختچه ای, موقعیت های استقرار زادآوری, زاگرس Forest restoration, Natural regeneration, Shrub species, Regeneration establishment positions, Zagros 42 52 http://ifej.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-332-2&slc_lang=fa&sid=1 ahmad hosseini احمد حسینی ahmad.phd@gmail.com 10031947532846002150 10031947532846002150 Yes AREEO تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی mohammadreza jafari محمدرضا جعفری m_jafari@yahoo.com 10031947532846002151 10031947532846002151 No AREEO تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی ali najafifar علی نجفی فر alinajafifar@yahoo.com 10031947532846002152 10031947532846002152 No AREEO تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Jafar Rezaei جعفر رضایی rezaei_j47@yahoo.com 10031947532846002153 10031947532846002153 No AREEO تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی