fa مقایسه اثر دما و تابش بر رشد قطری بلندمازو (Quercus castaneifolia C. A. Mey.) در محدوده جنگلی آستارا با استفاده از روش گاه‌شناسی درختی عمومى General پژوهشي Research <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">با توجه به متفاوت بودن پاسخ گونه‌های مختلف درختی در رویشگاه‌های متفاوت نسبت به متغیرهای اقلیمی، لزوم بررسی اثرات تغییرات اقلیم </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">بر درختان </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">به وضوح مشخص می‌گردد. از طرفی نیز کمبود مطالعات داخلی گاه‌شناسی جهت بررسی اثر تابش بر رشد شعاعی گونه‌های درختی به دلیل نبود اطلاعات دراز</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">مدت این متغیر مهم، استفاده از رویکردهای جدید جهت تعیین اثر تابش بر رشد قطری درختان را امری اجتناب‌ناپذیر می‌نماید. بنابراین هدف این تحقیق </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">بررسی تأثیر متغیرهای اقلیمی دما و تابش بر رشد قطری بلوط بلندمازو می‌باشد.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">برای این منظور تعداد 17 دیسک برداشت شده از درختان بلندمازو در جنگل‌های آستارا مورد استفاده قرار گرفت و گاه‌شناسی این گونه و نحوه تأثیرپذیری رشد شعاعی آن از متغیرهای اقلیمی دما و تابش ثبت شده در بازه زمانی 1986 تا 2012 میلادی در ایستگاه سینوپتیک شهرستان آستارا مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌های این پژوهش مشخص نمود که تنها گاه‌شناسی به دست آمده از دو جهت عمود بر هم هر دیسک برای 15 دیسک از نتایج مطلوبی برخوردار بودند. بررسی بیشتر این 15 دیسک نشان داد که تنها نتایج به دست آمده از 10 دیسک با یکدیگر دارای نتایج قابل قبولی برای گاه‌شناسی گونه بلوط بلندمازو در محدوده جنگلی آستارا هستند. </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">همچنین </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نتایج این تحقیق مشخص نمود که هر دو پارامتر دما و تابش اثری منفی و معنی‌دار (سطح معنی‌داری 95%) بر رشد بلوط بلندمازو دارند به گونه‌ای که ضریب همبستگی (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">R</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) بین رشد شعاعی این گونه با دو متغیر مذکور به ترتیب 52/0- و 45/0- محاسبه گردید. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت اگرچه هر دو پارامتر دما و تابش دارای اثر منفی بر رشد گونه بلندمازو می‌باشند، اما شدت اثرگذاری تابش کمتر است که این موضوع به دلیل تفاوت بین تابش و دما ناشی از وضعیت ابری بودن آسمان در محدوده شمال کشور است.</span></span></strong> Due to variances in response of different tree species in different habitats to climate changes, further studies in this field is clearly required. On the other hand, the lack of studies on chronology to evaluate the effect of solar radiation on radial growth of tree species due to lack of long term data of an important climatic variable, new approaches to determine the effect of this parameter on growth diameter is inevitable. The main objective of this study was to evaluate the effect of temperature and irradiance climatic parameters on growth of diagonal oak (<em>Quercus castaneifolia</em>) as one of the main tree species of forests in Iran. For this purpose, 17 harvested <em>Quercus castaneifolia</em> disks from trees in Astara forest were used and chronology of the species and the response of radial growth to temperature and radiation climatic variables were studied. The findings revealed that although the chronology obtained from two perpendicular directions of each disk for 15 disks had the desired result but the chronology obtained from the 15 selected disks with each other reflected the fact that only 10 disks had acceptable results for chronology of <em>Quercus castaneifolia</em> in Astara forest. Results also revealed that both temperature and solar radiation parameters had negativly significant effect on growth of <em>Quercus castaneifolia</em>. The correlation coefficient (R) between the radial growth and these two variables was -0.52 and -0.45, respectively. Therefore, it can be concluded that although both solar radiation and temperature have a negative effects on growth of <em>Quercus castaneifolia</em>, the temperature is more important than radiation. This fact can be related to cloudy condition of weather in the north part of Iran. گاه‌شناسی درختی, تغییرات اقلیم, حلقه‌های درخت, رویش شعاعی Climate Changes, Dendrochronology, Radial Growth, Tree Rings 1 10 http://ifej.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-7&slc_lang=fa&sid=1 Bafrin Maroufi Aghdam بفرین معروفی اقدم 10031947532846002548 10031947532846002548 Yes University of Guilan دانشگاه گیلان javad Torkaman جواد ترکمن 10031947532846002549 10031947532846002549 No University of Guilan دانشگاه گیلان Mehrdad Ghodskhah مهرداد قدس خواه دریایی 10031947532846002550 10031947532846002550 No University of Guilan دانشگاه گیلان Sarkhosh Karamzadeh سرخوش کریم زاده 10031947532846002551 10031947532846002551 No Natural Resources and Watershed Office of Astara, Astara اداره منابع طبیعی و آبخیزداری آستارا Marzie Ahmadi مرضیه احمدی 10031947532846002552 10031947532846002552 No University of Guilan دانشگاه گیلان