دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی
چکیده: (168 مشاهده)
امروزه درک پویایی بومسامانه با استفاده از تحلیل دادۀ شبکه بومشناختی از جمله مواردی است که نظر محققین جهان را به خود جلب کرده است. علم شبکۀ بومشناختی به محتواهایی مانند شاخصهای جدید تغییرات زیستمحیطی، شبکههای اجتماعی، اقتصادی و بومسامانهای پرداخته است.
بومسامانههای جنگلهای ایران، بهدلیل پیچیدگی در شبکههای مختلف حیاتی و ناحیاتی در اقالیم متنوع آن از ساختار پیچیدهای برخوردارند که از نظر بومشناختی میتواند یکی از مناطق راهبردی و در عین حال حساس در سطح جهانی محسوب شود. این بومسامانهها فراتر از یک پوشش گیاهی، شبکهای پیچیده از تعاملات یا اثرات متقابل بین و درون گونهای (زیواها و نازیواها)، فرآیندهای زیزمینشیمیایی و خدمات بومسامانهایی هستند که نقش کلیدی در پایداری زیستی انسان و سایر موجودات طبیعی و بومی و بقای حیات در این پهنۀ جغرافیایی را تضمین میکنند. با اینحال، در عصر حاصر این جنگلها تحت تأثیر همزمان تنشهای طبیعی و مداخلات روزافزون انسانی در دورانی حساس از تغییرات مختلف، بخصوص تغییرات اقلیمی در منطقۀ خشک و نیمهخشک جهان، قرار گرفتهاند.
این نشریه، با هدف ایجاد بستری علمی و تخصصی، بر آن است تا گرههای دانش در حوزههای مختلف علوم جنگل و بخصوص بومشناسی و جنگلشناسی و علوم مرتبط با آنها را باز کند. تمرکز اصلی خود را در درک عمیقتر از پویاییهای بومسامانهای و شناسایی الگوهای حاکم بر جنگلهای ایران قرار داده است. بررسیهای شبکههای پیچیده، ساختار جوامع گیاهی و حیاتوحش، تحلیل پاسخهای بومشناختی به تغییرات اقلیمی و پیامدهای آن مانند: ریزگردها، تنشهای آبی، اختلال در تولید، بومگردیِ جنگل، مدیریت پایدار منابع جنگلی از جمله موضوعاتی هستند که مورد توجه این نشریه است.
در این شماره تلاش شده است تا مجموعهای از پژوهشهای دقیق و مبتکرانه گردآوری شود که هریک دریچهای جدید بهسوی شناخت بهترِ بومسامانههای جنگلی ایران میگشایند. مقالات حاضر طیف مناسبی از موضوعاتی مانند: ارزیابی دقت مدلهای ارتفاعی و سنجشازدور پهپادی، بررسی تنوع زیستی و زیتوده، تحلیل ساختار و پویایی تودههای جنگلی، خدمات بومسامانهای، مدلسازی شاخصهای ساختاری و کربنی با بهرهگیری از یادگیری ماشین، واکنشهای فیزیولوژیک گیاهان به تنش خشکی، تحلیل عوامل تخریب جنگل، ارزیابی فضاهای سبز شهری، مسائل ایمنی و حوادث شغلی، شناسایی عوامل مؤثر بر پراکنش جنگلهای مانگرو، و نیز ابعاد اجتماعی ـ اقتصادی وابستگی جوامع محلی به جنگل را پوشش میدهند.
ما "هیأت تحریریه و سردبیر و مجموعۀ انتشارات دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری" معتقدیم که تنها از طریق تولید دانشِ مستند و مبتنی بر دادههای میدانی و آزمایشگاهی، میتوان راهکارهای مدیریتیِ هوشمندانه و حفاظتی را برای آیندۀ میراث طبیعی این سرزمین کُهن، تاریخی، فرهنگمدار و علمی تدوین کرد.
در پایان از تمامی پژوهشگران، نویسندگان و داوران ارزشمند که با دقت علمی، در ارتقای سطح دانش این نشریه سهیم هستند، تیمِ کاری این نشریه، صمیمانه سپاسگزاری میکند. امیدوار است این مجموعه، گامی مؤثر در جهت تقویت بنیانهای علمی بومشناسی جنگل در ایران و راهنمایی برای تصمیمگیران حوزۀ بومشناسی و محیطزیستِ جنگل باشد.
نوع مطالعه:
مقاله کوتاه |
موضوع مقاله:
عمومى دریافت: 1405/3/20 | پذیرش: 1404/12/10