fa بررسی سطح و تولید صنوبرکاری‌های شهرستان صومعه‌سرا با استفاده از داده‌های میدانی و سیستم اطلاعات جغرافیایی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">مقدمه&nbsp; و هدف:</span></span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">با توجه به پراکندگی صنوبرکاری‌ها در شهرستان صومعه‌سرای استان گیلان و عدم وجود اطلاعات به &shy;هنگام، مستند و علمی از وضعیت موجود، تعیین موقعیت دقیق پراکنش</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">مقدار سطح </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">و حجم </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">صنوبرکاری‌های آن ضروری است. در تحقیق حاضر نسبت به اندازه‌گیری سطح، پراکنش و وضعیت صنوبرکاری و آمار بیومتریک درختان صنوبر شهرستان صومعه‌سرا و میزان تولید چوب آنها به تفکیک هر دهستان اقدام شد.</span></span></strong> <strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></span></strong><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">مواد و روش‌ها:</span></span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ابتدا از طریق عملیات</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">میدانی،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">عرصه صنوبرکاری‌ها با سیستم موقعیت‌یاب جهانی (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">GPS</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) و استفاده از اپلیکیشن اندازه‌گیری مساحت با جی‌پی‌اس اندروید (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">GPS Fields Area Measure PRO</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) جانمائی و بر روی گوگل ارث بارگذاری و الگوی کشت صنوبر تعیین شد. پس از ترسیم پلیگون‌های صنوبرکاری در گوگل ارث، آنها به </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">ArcGIS</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> انتقال یافته و تبدیل به لایه پلیگونی یکپارچه به فرمت </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">shp</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> (شیپ فایل) شدند.</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> پس از اتمام نقشه هر دهستان، نسبت به کنترل صحرائی آن اقدام و ثبت اطلاعات </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">بیومتریک هر قطعه شامل </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">اندازه‌گیری‌های قطر برابرسینه و ارتفاع درختان و محاسبه حجم آنها انجام گرفت و سپس نقشه </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">پراکنش و موقعیت </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">کل صنوبرکاری‌های موجود شهرستان تهیه شد. همچنین نقشه‌های اقلیمی دما و بارش این شهرستان با دریافت داده از سه ایستگاه‌ هواشناسی مربوط به بازه زمانی ده ساله (2017- 2008) ترسیم و برخی ویژگی‌های خاک شهرستان صومعه‌سرا به تفکیک هر دهستان مربوط به عمق 30-0 سانتی‌متری خاک با 138 نقطه برداشت تهیه شدند.</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها:</span></span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نتایج نشان داد که سطح کل صنوبرکاری‌های شهرستان صومعه‌سرا به‌میزان 6944 هکتار می‌باشد و دهستان ضیابر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">به میزان 29/65 درصد رتبه اول درصد تخصیص سرزمین به صنوبرکاری را با حداکثر مساحت قطعه صنوبرکاری و بیشترین تعداد و حجم درختان دارد. تعداد 99 عرصه صنوبرکاری مساحت کمتر از 500 مترمربع و تعداد 1584 عرصه صنوبرکاری مساحت بیشتر از یک هکتار را دارند که به‌ترتیب میزان 3/22 هکتار و 5471 هکتار از سطح صنوبرکاری‌های شهرستان را شامل می‌شوند. چوب حاصل از حدود 91 درصد از مساحت کل صنوبرکاری‌های شهرستان به کشت متمرکز و مصارف صنعتی اختصاص دارد. بیشترین قطر برابر سینه و ارتفاع درختان در دهستان تولمات و کمترین آنها در دهستان هندوخاله به‌دست آمد. نتایج بررسی ویژگی‌های خاک نیز نشان داد که بافت خاک دهستان‌های مورد مطالعه عمدتاً بافت لومی-رسی بوده که مناسب کشت و توسعه صنوبر است ولیکن مقدار </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">pH</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> خاک در هر یک از دهستان‌ها مقادیر متفاوتی را نشان داد. </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong><br> <strong><span style="border:none windowtext 1.0pt;padding:0cm;background:white;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری: </span></span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">با توجه به مجموع حجم درختان شهرستان صومعه‌سرا به‌میزان 3411884 مترمکعب، این مقدار حجم چوب می‌تواند حدوداً یک چهارم مصرف سالانه چوب کشور را تأمین کند.</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong></div> <strong>Introduction and objective:</strong> Due to the scattering of poplar plantations in the city of Sowme`eh Sara, Gilan province and the lack of timely, documentary and scientific information from the current status, it is necessary to determine the exact location of the distribution, area and volume of its poplar plantations. In the present study, area, distribution and status of poplar plantation and biometric statistics of poplar trees in Sowme`eh Sara city and their wood production were measured separately for each village.<span dir="RTL"></span><br> <strong>Materials and methods:</strong> First, through field operations, the field of poplar plantations with the Global Positioning System (GPS) and the use of GPS Fields Area Measure PRO application was located and uploaded to Google Earth and the poplar cultivation pattern was determined. After drawing the poplar plantation polygons on Google Earth, they were transferred to ArcGIS and converted to an integrated polygon layer in shp format. After the completion of the map each village, the field control was performed and the biometric information of each section was recorded, including the measuring diameter at breast height and height of trees and then their volume was calculated, and then the distribution map and the total location of the existing poplar plantations in the city were prepared. Also, climate maps of temperature and precipitation this city were drawn by receiving data from three meteorological stations related to the ten-year period (2008-2017) and some soil characteristics of Sowme`eh Sara city were prepared separately for each village related to 0-30 cm depth with 138 harvest points.<br> <strong>Results:</strong> The results showed that the total area of poplar plantations in <a name="_Hlk41686222">Sowme`eh Sara city </a>is 6,944 ha and Ziaber village with 29.65% is the first grade in the percentage of land allocation to poplar plantation with maximum area of poplar plantation section and the highest number and volume of trees. There are a number of 99 poplar plantations fields with an area of less than 500 m² and 1584 poplar plantations fields with an area of more than 1 ha, which include 3.22 ha and 5471 ha of poplar plantations areas in this city, respectively. The wood obtained from about 91% of the total area of poplar plantation in the city is dedicated to concentrated cultivation and industrial uses<span dir="RTL">.</span> The highest average diameter at breast height and height of trees in Tolmat village and the lowest of them in Hendukhaleh village were obtained. The results of soil properties showed that the soil texture of the studied villages was mainly loamy-clay texture that is suitable for poplar cultivation and development, but the pH of the soil showed different values in each village.<span dir="RTL"></span><br> <strong>Conclusion:</strong> Considering the total volume of trees in Sowme`eh Sara city with the amount of 3411884 m³, this amount of wood volume can provide about a quarter of the country&#39;s annual wood consumption آمار بیومتریک, پایش, تعیین مساحت, سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS), صنوبرکاری Biometric statistics, Determining the area, Geographic information system (GIS), Monitoring, Poplar plantation 159 168 http://ifej.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-584-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Ahmadloo فاطمه احمدلو ahmadloo@rifr-ac.ir 10031947532846006478 10031947532846006478 Yes Research Institute of Forests and Rangelands مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Alireza Rezaei علیرضا رضایی alirezagisrs@gmail.com 10031947532846006479 10031947532846006479 No Faculty of Natural Resources and Environment Sciences, Science and Research Branch, Islamic Azad University دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران Mehdi Farahpour مهدی فرحپور farahpour.mehdi@gmail.com 10031947532846006480 10031947532846006480 No Research Institute of Forests and Rangelands مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Mohsen Calagari محسن کلاگری calagari@rifr-ac.ir 10031947532846006481 10031947532846006481 No Research Institute of Forests and Rangelands مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Ameneh Mehrabi آمنه محرابی mehrabi52@gmail.com 10031947532846006482 10031947532846006482 No Research Institute of Forests and Rangelands مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران