Ecology of Iranian Forests

fa پویایی عناصر غذایی و نرخ تجزیه سوزن های نوئل (Picea abies Karst.) در رویشگاه های استراسان سوئد و لاجیم ایران Nutrient Dynamics and Decomposition rate of Norway Spruce Needles in Stråsan and Lajim stands اکولوژی جنگل اکولوژی جنگل پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">     تغییر رویشگاه منجر به بروز تفاوتهایی در نرخ تجزیه و پویایی عناصر غذایی لاشبرگها شده و اثرات زیادی بر عوامل کنترل کننده فرایند تجزیه دارد. در تحقیق حاضر نرخ تجزیه و پویایی عناصر غذایی سوزنهای نوئل در دو عرصه جنگلکاری شده رویشگاه طبیعی و غیرطبیعی (استراسان سوئد و لاجیم ایران) بهمدت 363 روز ارزیابی شد. عناصر غذایی مانند نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم، منیزیم، منگنز و لیگنین براساس روشهای اندازه گیری استاندارد و همچنین متغیرهای حد نهایی، ضریب ثابت تجزیه و ظرفیت تولید هوموس از طریق روابط مربوط در هردو رویشگاه بررسی شد. غلظت های عناصر غذایی و لیگنین به طور مجزا در هر کشور و با استفاده از روش های اندازه گیری مشابه انجام گرفت. نتایج نشان داد که کیفیت اولیه سوزنها، به غیر از کلسیم و منگنز، در رویشگاه لاجیم (غلظت های عناصر غذایی نیتروژن، فسفر، پتاسیم و منیزیم به ترتیب 63/12، 23/1، 85/9 و 51/1 میلی گرم در گرم ) بهتر از استراسان (غلظت های کلسیم و منگنز به ترتیب 4/13 و 38/1 میلی گرم در گرم) بود. الگوی پویایی عناصر غذایی سوزنها در دو رویشگاه در طی مدت زمان مطالعه مشابه هم بوده ولی در روز 363 از نظر غلظت های منگنز و فسفر اختلافات معنی داری در سطح اطمینان 95 درصد بین دو رویشگاه مورد بررسی مشاهده شد. میزان وزن باقیمانده در دو رویشگاه در پایان دوره انکوباسیون اختلاف معنیداری نشان نداد (رویشگاه لاجیم و استراسان بهترتیب 69/77 و 92/78 درصد). ضریب ثابت تجزیه و ظرفیت تولید هوموس در رویشگاه لاجیم (به ترتیب 24/0 درصد در روز و 66 بخش) بیشتر از رویشگاه استراسان (بهترتیب 1/0 درصد در روز و 55 بخش)  بود. نتایج رگرسیون گام به گام نشان داد که در رویشگاه لاجیم غلظت های فسفر و منگنز و در رویشگاه استراسان نیز غلظتهای لیگنین، منیزیم و کلسیم پیش بینی کننده نرخ تجزیه سوزنها هستند. در کل نتایج این پژوهش نشان داد که گونه نوئل در رویشگاه لاجیم از نظر تجزیه و پویایی عناصر غذایی سوزنها در مقایسه با رویشگاه طبیعی خود موفق عمل کرده و از این نظر می تواند در پروژه های جنگل کاری عرصه های کوهستانی هیرکانی مورد استفاده قرار گیرد.</div>      Habitat change  leads to differences in the rate of decomposition and nutrient dynamics of leaflitters, which has many effects on the controlling factors of the decomposition process. In the present study, the rate of decomposition and nutrient dynamics of Norway spruce  were  evaluated for 363 days in the two forestation sites in the natural and foreign habitats, Stråsan and Lajim. Nutrients such as nitrogen, phosphorus, potassium, calcium, magnesium, manganese and lignin, as well as Limit value, constant coefficient of decomposition and production capacity of humus were investigated using standard methods in both habitats. Nutrient and lignin concentrations were measured individually in each country using the same measurement method. The results showed that the initial quality of needles, except for calcium and manganese, in Lajim habitat (the concentrations of nutrients in nitrogen, phosphorus, potassium and magnesium were 12.63, 1.23, 9.85, and 1.51 mg/g) was better than Stråsan (the concentrations of calcium and manganese were 13.4 and 1.38 mg/g). The dynamics pattern of nutrients in two habitats was similar during the study period, but in 363 day, there were significant differences (p <0.05) in the concentrations of manganese and phosphorus. The remaining weight in two habitats at the end of the period did not show any significant difference (Lajim and Stråsan habitats were 77.69% and 77.92% respectively). The constant coefficient of decomposition and production capacity of humus in Lajim habitat was higher (respectively, 0.24% per day and 66 fractions) than Stråsan habitat (respectively, 0.1% per day and 55 fractions). Based on the stepwise regression, in the Lajim habitat the concentrations of phosphorus and manganese and in the Stråsan the concentrations of lignin, magnesium and calcium were the only variables which explained mass loss variation. In general, the results of this study showed that Norway spruce in Lajim habitat was successful in the view point of the decomposition and nutrient dynamism and in the compared to its natural habitat, and could be used in the Hyrcanian mountain forest for reforestation projects.            تغییر رویشگاه, جنگل های بوره آل و معتدله, کیفیت لاشبرگ, نرخ تجزیه, نوئل. Boreal forests, Decomposition rate, Habitat change, Leaflitter quality, Norway spruce 101 110 http://ifej.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-130-4&slc_lang=fa&sid=1 Farhad Ghasemi aghbash فرهاد قاسمی آقباش f.ghasemi@malayeru.ac.ir 10031947532846003785 10031947532846003785 Yes Malayer University دانشگاه ملایر Bjorn Berg بیورن برگ bb0708212424@gmail.com 10031947532846003786 10031947532846003786 No Department of Forest Sciences, Faculty of Agriculture and Forestry, University of Helsinki, Helsinki, Finland گروه علوم جنگل، دانشکده کشاورزی و جنگلداری، دانشگاه هلسینکی، هلسینکی