fa مدل‌سازی مشخصات سرپای درخت برای برآورد حجم و زی توده گونه کیکم Acer monspessulanum L. Subsp. cinerascens (Boiss.) با استفاده از رگرسیون چند متغیره عمومى General پژوهشي Research <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">پیش&shy;بینی حجم و زی&shy;توده درختان چند شاخه بر اساس مشخصات سرپا اهمیت زیادی در جنگلداری دارد. در این تحقیق 20 درخت کیکم در جنگل باغ شادی یزد به‌صورت تصادفی در چهار ترانسکت انتخاب و پس از اندازه&shy;گیری نماینده قطر یقه، ارتفاع، تعداد ساقه، قطر و مساحت تاج، قطع انجام شد. تنه و سرشاخه&shy;ها تفکیک و توزین شده و دیسک&shy;هایی از قسمت‌های مختلف تنه درختان گرفته و به آزمایشگاه منتقل شد. وزن خشک و حجم نمونه&shy;ها محاسبه و بر اساس نسبت وزن خشک به وزن‌تر و نیز وزن مخصوص نمونه&shy;ها، وزن خشک </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">(زی&shy;توده بالای زمین) </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">و حجم </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">کل </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">درختان قطع‌شده محاسبه گردید. جهت مدل‌سازی روابط مشخصات سرپا با حجم و زی&shy;توده، از رگرسیون خطی چندمتغیره و تخمین منحنی استفاده شد. نتایج نشان داد که رابطه قوی و معنی&shy;داری بین حجم و زی&shy;توده درختان کیکم با ارتفاع و نماینده قطر یقه وجود دارد. مدل&shy;های دومتغیره مبتنی بر این دو صفت برای پیش&shy;بینی وزن</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> تر و خشک</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> شاخه&shy;ها یا درواقع تاج درخت (85/0=</span></span></strong><strong>^{<span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">2</span></span>}</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">R</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)، وزن تر و خشک کل درخت (86/0=</span></span></strong><strong>^{<span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">2</span></span>}</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">R</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) و حجم کل درخت (87/0=</span></span></strong><strong>^{<span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">2</span></span>}</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">R</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) معنی&shy;دار و معتبر بودند. قدرت پیش&shy;بینی مدل‌های درجه دو مبتنی بر ارتفاع تا 10 درصد نسبت به مدل&shy;های خطی افزایش داشت. افزایش ضریب تعیین در مدل&shy;های دومتغیره نسبت به تک متغیره برای ارتفاع کل و نماینده قطر یقه ازنظر آماری معنی&shy;دار بوده و ضرایب بین 6 تا 44 درصد افزایش داشت. همچنین میزان خطا بین 15 تا 41 درصد کاهش نشان داد. درمجموع باید گفت دو متغیر ارتفاع کل و نماینده قطر یقه می&shy;توانند نزدیک به 90 درصد زی&shy;توده و حجم درختان چند شاخه کیکم را با دقت بالا پیش&shy;بینی کنند.</span></span></strong> Predicting the volume and biomass of multi-stem maple trees (<em>Acer monspessulanum</em> Subsp. <em>cinerascens</em> Boiss.) based on standing traits is necessary in forestry. In this research twenty sample trees were selected in four transects randomly in Bagh-Shadi Forest of Yazd province. After measuring the diameter at root collar (DRC), tree height, stems numbers and crown diameter and area all trees were cut down. Trunks and branches were separated, weighted and some sample disks were taken. Dry weight and volume of samples were determined in laboratory and according to dry-wet ratio and wood specific gravity; total dry weight (aboveground biomass) and volume of all trees were calculated. Multiple regression and curve estimation were applied for modeling. Results indicated that there were strong and significant relation between volume and biomass of trees and their height and DRC. Two-variable models were significant and reliable for branch (or crown) wet and dry weight (R²=0.85), total tree wet and dry weight (R²=0.86) and total tree volume (R²=0.87). Prediction capability of two-order models according to tree height increased up to 10 percent. Results showed that R-square change in two-variable models was significant in contrast to one-variable models and coefficients increased from 6 to 44 percent. Also amount of error (NRMSE) decreased from 15 to 41 percent. Finally it can be said that tree height and DRC was able to predict 87 percent of biomass and volume of maple trees with a high precision. آلومتری, حجم سرپا, رگرسیون چندمتغیره, زی توده بالای زمین, یزد Above-ground Biomass, Allometry, Multiple Regression, Standing Volume, Yazd 9 18 http://ifej.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-15&slc_lang=fa&sid=1 ali afrozandeh علی افروزنده 10031947532846002526 10031947532846002526 No Yazd University دانشگاه یزد Bahman kiani بهمن کیانی 10031947532846002527 10031947532846002527 Yes Yazd University دانشگاه یزد pedram atarod پدرام عطارد 10031947532846002528 10031947532846002528 No University of Tehran دانشگاه تهران